Enstatyt – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Minerał bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony.
Nazwa pochodzi od gr. enstates = przeciwnik (antagonista); nawiązuje do dużej odporności tego minerału na wysoką temperaturę.
Właściwości Bardzo rzadko tworzy prawidłowo wykształcone kryształy tabliczkowe, płytkowe czy słupkowe. Przeważnie występuje w skupienach ziarnistych, zbitych, blaszkowych lub w formie pojedynczych ziarn w skale. Czasami tworzy agregaty. Jest kruchy, przezroczysty, czasami wykazuje efekt kociego oka, rzadziej asteryzm sześciopromiennej gwiazdy (enstatyt gwiaździsty). Często zawiera żelazo (ok. 10% Fe2Si2O6) i chrom (enstatyt chromowy). Tworzy roztwór stały piroksenów rombowych: enstatyt – : członami pośrednimi są bronzyt i hipersten.
Występowanie Częsty składnik skał magmowych, głównie norytów, piroksenitów, perydotytów, harzburgitów, gabr i bazaltów. Rzadziej bywa spotykany w sjenitach, melafirach, andezytach, dacytach, pegmatytach. Występuje także w skałach metamorficznych i w aluwiach rzecznych. Występuje niekiedy w meteorytach (chondytach – np. chondrytach enstatytowych, achondrytach – przykładem achondrytu enstatytoweg] jest Zakłodzie). Towarzyszą mu zazwyczaj pseudobrookit, hematyt, trydymit, ilmenit, magnetyt, flogopit, sanidyn, fluorapatyt oraz cyrkon.
Miejsca występowania: Niemcy – Eifel, Bellerberg, Szwajcaria, Irlandia, USA, Birma, Indie, Japonia, Rosja, Brazylia, Meksyk, Wielka Brytania, Madagaskar.
W Polsce spotykany jest w trzeciorzędowych bazaltach Dolnego Śląska (okolice Zgorzelca, Lubania, Jeleniej Góry). Występuje w skałach północno-wschodniej Polski (okolice Suwałk).
Zastosowanie ma znaczenie naukowe, atrakcyjny i poszukiwany kamień kolekcjonerski, kamień ozdobny i jubilerski.
Zobacz też hipersten bronzyt
Przypisy
Bibliografia W. Schuman: Kamienie szlachetne i ozdobne, Wyd. „Alma –Press” – 2004 O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996 R. Hochleitner: Minerały i kryształy, „Muza S.A.” – 1994 W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd.”Alma- Press” 2003
Linki zewnętrzne Enstatyt na stronie Webmineral
Kategoria:Krzemiany (minerały)