Andrzej Tadeusz Strzelecki (ur. 4 lutego 1952 w Warszawie, zm. 17 lipca 2020 w Rajszewie) – polski reżyser oraz aktor teatralny i filmowy, prezenter telewizyjny, satyryk, scenarzysta i nauczyciel akademicki; profesor sztuk teatralnych, rektor Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie (2008–2016); gracz i działacz golfowy.
Życiorys Rodzina i edukacja thumb|Andrzej Strzelecki podczas VI Salonu Ciekawej Książki w Łodzi (2016) Urodził się w rodzinie dziennikarzy: Krzysztofa Strzeleckiego i jego żony Wandy z domu Sucheckiej. Dziennikarzem był także jego stryj Edward Strzelecki. Do końca studiów mieszkał na Starym Mieście w Warszawie.
Ukończył XI Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Reja w Warszawie oraz studia na Wydziale Aktorskim (1974) i Wydziale Reżyserii (1980) Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W 2004 uzyskał tytuł profesora sztuk teatralnych.
Kariera zawodowa W okresie licealnym udzielał się w kabarecie Proteza. Był redaktorem czasopisma „Świat Młodych”, współpracował z redakcją dziennika „Sztandar Młodych” i prowadził studencką gazetę „Organ”.
Od 1976 zajmował się działalnością pedagogiczną. Prowadził zajęcia z interpretacji piosenki na Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Przez dwie kadencje (w latach 2008–2016) był rektorem tej uczelni. Prowadził także warsztaty mistrzowskie w teatrze Marilyn Monroe w Lew Strasberg Studio w Nowym Jorku.
W latach 1974–1981 był związany jako aktor i reżyser z Teatrem Rozmaitości w Warszawie, w którym wystawił m.in. nagradzany spektakl Alicja w krainie czarów. W latach 70. współtworzył Kabaret Kur. W 1977 wystawił premierowo w Teatrze Na Woli spektakl Podróż po Warszawie. W sierpniu 1981 współprowadził (z Danielem Olbrychskim) 1. Przegląd Piosenki Prawdziwej „Zakazane Piosenki” w Gdańsku. 29 kwietnia 1982 w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym w Koszalinie wystawił premierowo autorski spektakl polityczny Clowni.
W latach 1987–1997 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Rampa w Warszawie, w którym zadebiutował autorskim musicalem Złe zachowanie (1988), a następnie wystawił kolejne sztuki własnego autorstwa: Chopin w Ameryce (1993), Film (1995) i Parawan (1996). Wyreżyserował także kilkanaście spektakli Teatru Telewizji, m.in. Króla w Kraju Rozkoszy (1980) oraz Love (1993), Film (1996) i Smutne miasteczko (2002), na podstawie własnego scenariusza.
Popularność wśród telewidzów zdobył dzięki roli ginekologa Tadeusza Koziełły-Kozłowskiego w telenoweli Klan w TVP1, w której grał od 1999. Wystąpił jako ojciec Nel Rawlison w przygodowym filmie familijnym Gavina Hooda W pustyni i w puszczy (2001).
Prowadził programy autorskie w TVP: Parada blagierów, Opowiadania w dur i w moll, Felieton Ilustrowany, Uśmiech słońca, Uśmiech twarzy, Uśmiech deszczu, Milena i Chopin w Ameryce. Był gospodarzem teleturnieju Piramida w Polsacie.
Reżyserował koncerty festiwalowe i gale Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu, Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, Festiwalu Zjednoczonej Europy w Zielonej Górze, Camerimage w Toruniu, Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i Festiwalu Polskiego Radia i Teatru TV w Sopocie. Był dyrektorem artystycznym Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach. Wyreżyserował m.in. koncert Paola Contego w Polsce, koncert z okazji 200-lecia Szkoły Dramatycznej przy Teatrze Narodowym w Warszawie i koncert charytatywny na rzecz Fundacji „A kogo?” w Sali Kongresowej w Warszawie.
Odpowiadał za prezentacje artystyczne na „Dni Polskie” w Pradze, Moskwie, Wiedniu i Helsinkach, dwukrotnie na Expo (Hanower 2000, Aichi 2005) i na sesję MKOl w Seulu w 2000. Pełnił rolę szefa biura prasowego i tłumacza podczas wizyty prezydenta SFRJ Josipa Broza Tity w Polsce. Był członkiem Związku Artystów Scen Polski i Związku Polskich Autorów i Kompozytorów. Należał do Klubu 500 Monaco, organizacji zajmującej się promocją Monako.
Był graczem w golfa. Przetłumaczył książkę Vivien Saunders o zasadach golfa, która w Polsce ukazała się w 1999 pt. Golf. Poradnik dla początkujących i zaawansowanych. Zajął 12. miejsce w drużynowym turnieju golfowym w Dubaju w 2000 oraz drugie miejsce w klasyfikacji generalnej podczas mistrzostw Polski Hickory Golf w 2012. Był współzałożycielem Polskiego Związku Golfa i zasiadał w zarządzie tej organizacji. W 2007 wydał książkę autobiograficzną pt. Człowiek w jednej rękawiczce, w której zawarł anegdoty i historie dotyczące tej dyscypliny sportu.
Należał do komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015.
Życie prywatne thumb|Grób Andrzeja Strzeleckiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Młodzieńczą miłością Andrzeja Strzeleckiego była aktorka Anna Szczepaniak. Jego pierwszą żoną była scenografka Ewa Czarniecka, z którą miał córkę, Joannę. Następnie ożenił się z aktorką Joanną Pałucką, z którą miał syna, Antoniego.
W czerwcu 2020 ujawnił, że choruje na nieoperacyjnego raka płuc i oskrzeli, w wyniku tej choroby zmarł 17 lipca 2020. 24 lipca 2020 został pochowany w Alei Zasłużonych cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie (kwatera G, rząd tuje, grób 56). Pogrzeb miał charakter świecki z honorami wojskowymi.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2020, pośmiertnie, za wybitne zasługi dla szkolnictwa artystycznego, za wkład w rozwój sztuki teatralnej i filmowej)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lipca 2020 r. o nadaniu orderów (). Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2011) Złoty Krzyż Zasługi (2002) Nagroda „Prix François Florent” za działalność w obszarze edukacji teatralnej (2010) Nagroda im. Stefana Treugutta za reżyserię spektaklu telewizyjnego Paradiso (2020) Nagrody autorskie: Clowni, Kazanie, Złe zachowanie, Tutti o nessuno, Sweet Fifties, Alicja w krainie czarów (za adaptację i teksty piosenek) Nagrody reżyserskie: Alicja w krainie czarów, Clowni, Kazanie, Złe zachowanie, Cabaretro, Love, Tutti o nessuno Nagroda Prezesa Rady Ministrów Nagroda Ministra Kultury i Sztuki Nagroda Prezydenta m.st. Warszawy „Kryształowy Kamerton” (nagroda ZAKR-u)
Wybrana twórczość Filmografia Rok Tytuł Rola Uwagi1967Kiedy miłość była zbrodniąchłopak z Hitlerjugendfilm wojenny, reżyseria: Jan Rybkowski1976Przepraszam, czy tu biją?konferansjer pokazu mody męskiej w „Maximie”film kryminalny, reżyseria: Marek Piwowski1977Ostatnie okrążenieWiesio, członek organizacji „Wilki”film biograficzny, reżyseria: Krzysztof Rogulski1993Kuchnia polskaJuliusz, redaktor naczelny pisma (odcinek: 6)serial telewizyjny, reżyseria: Jacek Bromski1999–2020KlanTadeusz Koziełłoserial telewizyjny, reżyseria: różni2000PrzeprowadzkiRoman Hirsz, ojciec Lilianny, prezes banku (odcinek: 1)serial telewizyjny, reżyseria: Leszek Wosiewicz2001W pustyni i w puszczy (film)Rawlison, ojciec Nelfilm przygodowy, reżyseria: Gavin HoodW pustyni i w puszczy (serial TV)2008Rozmowy nocądawcakomedia romantyczna, reżyseria: Maciej Żak2009Nianiadoktor Andrzej Skowroński, dyrektor liceum (odcinek: 125)serial telewizyjny, reżyseria: Jerzy Bogajewicz20111920 Bitwa warszawskaWincenty Witosfilm wojenny, reżyseria: Jerzy Hoffman2013Na dobre i na złeJakub (odcinek: 520)serial telewizyjny, reżyseria: Grzegorz Lewandowski2017Barwy szczęściadoktor Czarnoleski (odcinki: 1693–1695)serial telewizyjny, reżyseria: różni2019Pół wieku poezji późniejsołtys WłościbytFilm fanowski, reżyseria: Jakub Nurzyński
Przedstawienia teatralne Martwe dusze – Teatr Rozmaitości – Warszawa 1978 (w obsadzie m.in. Jan Matyjaszkiewicz, Jerzy Turek, Janusz Paluszkiewicz, Andrzej Stockinger, Wiesława Mazurkiewicz, Witold Dębicki, Krystyna Tkacz i inni). Alicja w krainie czarów – Teatr Rozmaitości – Warszawa 1979 (W obsadzie m.in. Jerzy Bończak, Marek Siudym, Witold Dębicki, Krystyna Tkacz) – Budapesti Gyermekszinhaz – Węgry 1981, Bałtycki Teatr Dramatyczny – Koszalin 1982, Teatr Polski – Szczecin 1983, Teatr Rampa – Warszawa 1994 Clowni – Teatr Powszechny – Warszawa 1981, Teatr 77 – Łódź 1982, Bałtycki Teatr Dramatyczny – Koszalin 1981, Teatr im. Juliusza Słowackiego – Kraków 1983, Teatr Muzyczny – Gdynia 1983, The Castle Theatre – Waszyngton 1986 Karnawał – Teatr im. Juliusza Słowackiego – Kraków 1984 (w obsadzie m.in. Jacek Wójcicki, Jacek Chmielnik, Jerzy Grałek, Urszula Popiel) – PWST – Warszawa 1986 Podróż po Warszawie – Teatr na Woli 1980, (w obsadzie m.in. Hanka Bielicka, Wacław Kowalski, Halina Łabonarska, Dorota Stalińska, Krzysztof Kołbasiuk i inni) Kazanie – Bałtycki Teatr Dramatyczny – Koszalin 1983, Teatr Ateneum (SBiA) – Warszawa 1986 Złe zachowanie – Teatr Ateneum – Warszawa 1984, 1985 (wersja druga), Teatr Rampa – Warszawa 1987, Teatr w Ostrawie – Czechosłowacja 1990, Teatr Viva Art – Warszawa 2003 Sweet Fifties – Teatr Rampa – Warszawa 1989 Czerwony stoliczek – Teatr Rampa – Warszawa 1990 (w obsadzie m.in. Daniel Olbrychski, Stanisław Tym, Michał Bajor, Janusz Józefowicz, Adrianna Biedrzyńska i inni). Cabaretro – Teatr Rampa – Warszawa 1988 Love – Teatr Rampa – Warszawa 1991, Akademia Teatralna – Warszawa 2002 Tutti o nessuno – Teatro di Arezzo – Włochy 1985, (w obsadzie m.in. Daniel Olbrychski). Warsztat – Teatr Rampa – Warszawa 1993, (w obsadzie m.in. Stanisława Celińska, Jerzy Zelnik, Hanna Śleszyńska, Wiktor Zborowski, Marian Opania, Krzysztof Tyniec, Stanisław Tym, Daniel Olbrychski, Jan Peszek i inni) Con te – Teatr Rampa – Warszawa 1995 (w obsadzie m.in. Piotr Machalica, Robert Janowski i inni) Parawan – Teatr Rampa – Warszawa 1996 Muzykoterapia – Teatr Rampa – Warszawa 1989, Teatr W. Bogusławskiego – Kalisz 1996, Teatr Muzyczny – Gdynia 1997, PWST – Warszawa 1988 Kundel – Teatr Rampa – Warszawa 1992 Chopin w Ameryce – Teatr Rampa – Warszawa 1993 Majestat – Teatr Rampa – Warszawa 1995 Tides and Waves – Teatr Wielki – Warszawa 1996 (prapremiera w Barcelonie) Film – Teatr Rampa – Warszawa 1996 K-lasówka – Teatr Rampa – Warszawa 1997 Zobaczyć piosenkę i… – Teatr Polski (PPA) – Wrocław 2000 (w obsadzie m.in. Hanna Śleszyńska, Stanisława Celińska, Piotr Machalica, Wiktor Zborowski, Marian Opania, teatr Montownia i inni). Harry i ja – Teatr Powszechny – Warszawa 2000 (w obsadzie Krystyna Janda, Janusz Gajos, Marek Barbasiewicz) Promisses, promisses – Opera Nova – Bydgoszcz 2000 Jaś i Małgosia – BIS – Warszawa 2001 (w obsadzie m.in. Krystyna Tkacz) Kwiaty we włosach – Viva Art Music 2002 (w obsadzie m.in. Anna Seniuk, Wiktor Zborowski, Robert Rozmus, Elżbieta Zającówna, Tomasz Stockinger, Hanna Śleszyńska, Piotr Gąsowski i inni) Przebój to jest nasz ostatni – Międzyzdroje 2002 (w obsadzie m.in. Piotr Machalica, Krzysztof Kowalewski, Bohdan Łazuka, Wiktor Zborowski, Marian Opania, Wojciech Pokora i inni) Szelmostwa Lisa Witalista – BIS – Warszawa 2003 (w obsadzie m.in. Artur Barciś) Koziołek Matołek – BIS – 2003 (w obsadzie m.in. Maciej Stuhr, Wiktor Zborowski, Piotr Gąsowski i inni) Bal w operze – BIS – Warszawa 2003 (w obsadzie m.in. Wojciech Malajkat, Krzysztof Majchrzak, Piotr Machalica, Ignacy Gogolewski, Dorota Landowska i inni) Opera-cja – Międzyzdroje 2003 Za kulisami – Teatr Buffo – Warszawa 2004 (w obsadzie m.in. Michał Bajor) Zemsta nietoperza – Teatr Polski – Warszawa 2005 Nie gęsi czyli Rej-tan towarzyski – Teatr Na Woli – Warszawa 2005 (w obsadzie m.in. Marian Kociniak, Leonard Pietraszak, Joanna Kurowska, Witold Dębicki i inni) Gene-racja i Poko-lenie – Festiwal Gwiazd Gdańsk 2006 Swing – Międzyzdroje 2006 Wesoła wdówka – Teatr Polski – Warszawa 2006
Przypisy . [dostęp 2012-05-05].
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 czerwca 2002 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (). Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 sierpnia 2011 r. o nadaniu orderów ().
„Życie na Gorąco” nr 34, 25 sierpnia 2016, s. 16–17.
Bibliografia
Linki zewnętrzne . [dostęp 2012-05-05]. . [dostęp 2012-05-05]. . [dostęp 2012-05-05].
Kategoria:Absolwenci Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza