thumb|Tłuszczakomięsak thumb|Kostniakomięsak thumb|Mięsak naczyniowy śledziony u psa Mięsak (łac. sarcoma) – heterogenna grupa nowotworów złośliwych pochodzenia nienabłonkowego wywodzących się z tkanki łącznej z wyłączeniem układu siateczkowo-śródbłonkowego, neurogleju oraz zrębu narządów wewnętrznych. Grupa obejmuje nowotwory tkanek miękkich, do których zalicza się nienabłonkowe tkanki pozaszkieletowe, oraz nowotwory tkanki kostnej i chrzęstnej. Mięsaki charakteryzuje lokalnie agresywny, naciekający i niszczący wzrost, tendencja do wznowy i zdolność do tworzenia przerzutów. Są klasyfikowane według linii różnicowania do podobnych dojrzałych tkanek. Wyróżnia się ponad 50 różnych typów mięsaków u ludzi.
Etiologia Etiologia mięsaków jest nieznana, aczkolwiek przypuszcza się, że mięsaki mogą być wywoływane przez wirusy (np. HIV), substancje chemiczne (np. pochodne benzenu, smoły pogazowej, smoły powęglowej itp.), urazy mechaniczne i termiczne. Część mięsaków może być związanych z uprzednio przebytą radioterapią lub chemioterapią z powodu innego nowotworu złośliwego wymagającego zastosowania takich metod leczenia (ang. radiation-associated sarcomas).
Epidemiologia Mięsaki u ludzi są rzadkimi nowotworami, stanowią one tylko 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, ale u dzieci są znacząco częstszą grupą nowotworów stanowiąc aż 20% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci. Większość mięsaków jest zlokalizowana w tkankach miękkich, tylko 10% mięsaków jest zlokalizowane w kościach i tkance chrzęstnej. Poszczególne typy mięsaków wykazują geograficzne i rasowe zróżnicowanie częstości występowania. Mięsaki częściej występują u mężczyzn, jednak epidemiologia znacząco się różni pomiędzy poszczególnymi typami histologicznymi nowotworów, a także w różnych kategoriach wiekowych.
Zapadalność na świecie na mięsaki waha się w przedziale 1,8–5,0/100 000. Szacuje się, że w Polsce zapadalność na mięsaki tkanek miękkich u dorosłych wynosi około 1,5–2/100 000, czyli poniżej 1000 nowych przypadków rocznie. Zapadalność znacząco rośnie z wiekiem.
Objawy Guzy ze względu na znaczne zróżnicowanie i odmienne lokalizacje wykazują odmienny obraz kliniczny. Nowotwór często objawia się obecnością guzowatej zmiany, której obecność może powodować objawy wynikające z ucisku lub uszkodzenia sąsiednich struktur. Guzy obecne w głębokich tkankach miękkich czy przestrzeni zaotrzewnowej są późno rozpoznawane.
Zaleca się konieczność wykluczenia mięsaka w każdym przypadku guza o następujących cechach klinicznych: guz wielkości przekraczającej 5 cm zmiany wielkości guza głęboka lokalizacja zmiany bolesność guza
Najważniejszą cechą kliniczną w ocenie ryzyka złośliwości jest wielkość zmiany.
Diagnostyka Diagnostyka jest oparta na badaniach obrazowych, z których największą rolę pełnią rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa oraz pozytonowa tomografia emisyjna. Podstawową metodą diagnostyczną jest biopsja otwarta lub gruboigłowa, która powinna zostać wykonana przed ustaleniem planu leczenia i podjęcia jakichkolwiek działań terapeutycznych.
Leczenie W leczeniu największą rolę pełni chirurgiczna resekcja zmiany wykonana w ośrodku wyspecjalizowanym w leczeniu mięsaków, najczęściej w skojarzeniu z okołooperacyjną radioterapią. Chemioterapię stosuje się w leczeniu mięsaków o wyższym zaawansowaniu miejscowym i stopniu złośliwości oraz w przypadku stwierdzenia przerzutów odległych.
Rokowanie Rokowanie jest uzależnione od obecności przerzutów odległych, typu histopatologicznego guza, stopnia złośliwości, jego wielkości i możliwości radykalnego wycięcia.
Klasyfikacja W zależności od tkanki, z której się wywodzą, mięsaki dzieli się na: włókniakomięsaki – z tkanki łącznej włóknistej tłuszczakomięsaki – z tkanki tłuszczowej naczyniakomięsaki – z tkanki naczyniotwórczej kostniakomięsaki – z tkanki kostnej chrzęstniakomięsaki – z tkanki chrzęstnej mięśniakomięsaki – z tkanki mięśniowej nerwiakomięsaki – z komórek osłonowych nerwów mięsak siateczki
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Nowotwór złośliwy tkanki łącznej i innych tkanek miękkich Nowotwór złośliwy kości i chrząstki stawowej kończyn Nowotwór złośliwy kości i chrząstki stawowej o innym i nieokreślonym umiejscowieniu
Zobacz też
mięsak Ewinga mięsak Kaposiego mięsak prążkowanokomórkowy
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Stowarzyszenie Pomocy Chorym na Mięsaki – Sarcoma Psychologiczna Adaptacja u Dorosłych Chorych na Mięsaki Tkanek Miękkich
Kategoria:Choroby nowotworowe