thumb|Biegacz skórzasty Biegacz skórzasty (Carabus (Procrustes) coriaceus) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych i podrodziny Carabinae. W Polsce gatunek objęty jest częściową ochroną gatunkową.
Taksonomia Gatunek został opisany w 1758 roku przez Karola Linneusza. Klasyfikowany jest obecnie w podrodzaju Procrustes, zaliczanym do poddziału (subdivisio) Procrustomorphi w dziale (divisio) Multistriati.
Opis Drugi co do wielkości europejski biegacz (największy jest biegacz olbrzymi). Osiąga od 26 lub 30 do 40 lub 42 mm długości ciała. Chrząszcz barwy matowoczarnej z pomarszczonymi pokrywami przypominającymi grubo wyprawioną skórę (stąd nazwa). Boczna krawędź przedplecza pozbawiona szczecinek.
Biologia i ekologia Ten żwawy chrząszcz jest aktywny nocą, szczególnie po opadach deszczu. W czerwcu bądź lipcu ma letnią przerwę w aktywności, często natomiast widuje się go w sierpniu, a nawet wrześniu. Biegacz skórzasty jest chrząszczem drapieżnym, jest niezdolny do lotu, poluje biegając. Ofiarę oblewa sokami trawiennymi, a następnie wysysa jej nadtrawione tkanki. Soki trawienne służą mu również jako ciecz obronna. Zaniepokojony biegacz może je wystrzykiwać na odległość 1 m. Jaja składa pojedynczo w małych dołkach w ziemi, teleskopowo wydłużającym się odwłokiem. Drapieżne larwy żyją w wierzchniej warstwie gleby.
Habitat Gatunek ten staje się coraz rzadszy i w wielu rejonach całkowicie wyginął. Spotykany jest w lasach liściastych i mieszanych i nieużytkach. Rzadko w ogrodach. Preferuje lasy dość suche.
Rozprzestrzenienie Gatunek palearktyczny. W Europie wykazany z Albanii, Austrii, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Białorusi, Czech, Chorwacji, Cyklad, Danii, Dodekanezu, Estonii, europejskiej Turcji, Francji, Grecji, Holandii, byłej Jugosławii, Luksemburgu, Liechtensteinu, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Niemiec, Norwegii, obwodu królewieckiego, Polski, europejskiej Rosji, Rumunii, Sardynii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, Sycylii, Ukrainy, Węgier, Wysp Egejskich Północnych i Włoch. Rekordy z Wielkiej Brytanii i Hiszpanii określone są jako wątpliwe. Poza Europą znany ze wschodniej Palearktyki i Bliskiego Wschodu.
Systematyka Wyróżnia się 10 podgatunków tego biegacza:
Carabus coriaceus banaticus Redtenbacher, 1849 Carabus coriaceus cerisyi Dejean, 1826 Carabus coriaceus coriaceus Linne, 1758 Carabus coriaceus dalmaticus Gehin, 1885 Carabus coriaceus hopffgarteni Kraatz, 1878 Carabus coriaceus kindermanni Waltl, 1838 Carabus coriaceus mediterraneus Born, 1906 Carabus coriaceus mopsucrenae Peyron, 1858 Carabus coriaceus ressli Mandl, 1961 Carabus coriaceus rugifer Kraatz, 1877
W Polsce występują podgatunki C. c. coriaceus oraz C. c. rugifer.
Przypisy
Kategoria:Biegacze Kategoria:Chrząszcze Azji Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza