thumb|Głowienka pospolita Głowienka (Prunella L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Obejmuje około 7–8 gatunków. Występują w Europie, Azji i północnej Afryce. Z czterech gatunków europejskich trzy występują w Polsce: głowienka kremowa P. laciniata, pospolita P. vulgaris i wielkokwiatowa P. grandiflora. Zasiedlają zarówno siedliska suche i nasłonecznione, jak i wilgotne i cieniste. Głowienka pospolita wykorzystywana była jako roślina lecznicza. Głowienka wielkokwiatowa i niektóre inne gatunki bywają uprawiane jako rośliny ozdobne.
Morfologia Pokrój Byliny o płożącej i podnoszącej się łodydze, korzeniącej się w węzłach, osiągające do 60 cm wysokości.
Liście Ulistnienie naprzeciwległe. Liście bezwonne, pojedyncze, całobrzegie lub pierzasto klapowane.
Kwiaty Drobne, zebrane po 6 w okółkach gęsto skupionych w szczytowej części pędu, tworzących kłosokształtny kwiatostan. Kielich zrosłodziałkowy, tworzący dwie wargi, z których dolna ma trzy krótkie ząbki, a górna dwa dłuższe i węższe. Na rurce kielicha widocznych jest 10 wiązek przewodzących. Korona fioletowoniebieska, biała lub różowa. U nasady zrośnięte płatki tworzą rurkę rozszerzającą się ku gardzieli, zakończoną dwiema wargami. Górna warga kapturkowata, dolna z trzema łatkami, z których środkowa jest większa od bocznych. Cztery pręciki w dwóch parach, z czego dłuższa, dolna para wystaje z rurki korony, ale ukryta jest pod górną wargą. Zalążnia złożona z dwóch owocolistków, dwukomorowa, w każdej komorze z dwoma zalążkami. Szyjka słupka pojedyncza, z dwudzielnym znamieniem o równych ramionach.
Owoce Czterodzielne rozłupnie, rozpadające się na cztery pojedyncze rozłupki.
Systematyka Synonimy Brunella Mill., Prunellopsis Kudô Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), w obrębie której zaliczany jest do podrodziny Nepetoideae, plemienia Mentheae i podplemienia Menthinae.
Wykaz gatunków Prunella albanica Pénzes Prunella × bicolor Beck – głowienka dwubarwna Prunella × codinae Sennen Prunella cretensis Gand. Prunella × gentianifolia Pau Prunella grandiflora (L.) Scholler – głowienka wielkokwiatowa Prunella hyssopifolia L. – głowienka hyzopolistna Prunella × intermedia Link Prunella laciniata (L.) L. – głowienka kremowa Prunella orientalis Bornm. Prunella prunelliformis (Maxim.) Makino Prunella × surrecta Dumort. Prunella vulgaris L. – głowienka pospolita
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza