thumb|200px|Złota jedenastka (rzeźba Márton Kalmára w Segedynie) Złota jedenastka (węg. Aranycsapat) – określenie nadane reprezentacji Węgier w piłce nożnej z okresu 1950–1954, trenowanej przez Gusztavá Sebesa.
Drużyna ta od 14 maja 1950 do meczu finałowego mistrzostw świata 1954 z reprezentacją RFN w dniu 4 lipca 1954 nie poniosła porażki w 32 kolejnych meczach. W tym czasie zdobyła złoty medal na turnieju olimpijskim 1952 w Helsinkach oraz wicemistrzostwo świata 1954 w Szwajcarii. Jej najsłynniejszym meczem było zwycięstwo 6:3 nad reprezentacją Anglii odniesione 25 listopada 1953 na stadionie Wembley w Londynie.
W skład Złotej jedenastki wchodzili: Grosics, Buzánszky, Lóránt, Lantos, Bozsik, Zakariás, Budai, Kocsis, Hidegkuti, Puskás (kapitan), Czibor.
Igrzyska Olimpijskie 1952 W 1952 roku reprezentacja Węgier wystąpiła na turnieju olimpijskim 1952 w Helsinkach. W rundzie wstępnej drużyna pokonała reprezentację Rumunii 2:1, a następnie odnosiły zwycięstwa z reprezentacją Włoch 3:0, reprezentacją Turcji 7:1, reprezentacją Szwecji 6:0 oraz dnia 2 sierpnia 1952 roku w finale z reprezentacją Jugosławii 2:0, dzięki czemu reprezentacja Węgier po raz pierwszy w historii sięgnęła po złoty medal igrzysk olimpijskich.
Po triumfie w Helsinkach francuscy dziennikarze nadali reprezentacji Węgier nazwę „Złota jedenastka”, gdyż sukces ten przypadł w momencie, gdy reprezentacja Węgier już od dwóch lat był niepokonana. Okrzyknięto ich najwspanialszą drużyną w historii piłkarskich turniejów olimpijskich. W Helsinkach Złota jedenastka grała w swym najmocniejszym składzie: Gyula Grosics, Jenő Buzánszky, Gyula Lóránt, Mihály Lantos, József Bozsik, József Zakariás, László Budai, Sándor Kocsis, Nándor Hidegkuti, Ferenc Puskás (kapitan), Zoltán Czibor.
Mecz Anglia – Węgry (1953)
Dnia 25 listopada 1953 roku na stadionie Wembley w Londynie, odbył się mecz towarzyski pomiędzy reprezentacją Węgier a reprezentacją Anglii. Złota jedenastka, która zagrała w rewolucyjnym ustawieniu 2-3-3-2 (Nándor Hidegkuti jako cofniętym napastnik), wygrała ten mecz aż 6:3 po hat-tricku Nándor Hidegkutiego, dwóch bramkach Ferenca Puskása i Józsefa Bozsika, będąc tym samym pierwszą drużyną spoza Wysp Brytyjskich, która pokonała reprezentację Anglii na stadionie Wembley. Bramki dla reprezentacji Anglii zdobyli: Jackie Sewell, Stan Mortensen i Alf Ramsey.
Mecz Węgry – Anglia 7:1 Dnia 23 maja 1954 roku w Budapeszcie przed mistrzostwami świata 1954 w Szwajcarii, reprezentacja Węgier ponownie pokonały reprezentację Anglii tym razem 7:1, co stanowi najwyższą porażkę w historii reprezentacji Anglii
Mistrzostwa Świata 1954
Faza grupowa i pucharowa Reprezentacja Węgier pojechała na mistrzostwa świata 1954 do Szwajcarii jako faworyt do zdobycia mistrzostwa. W eliminacjach ich rywalem miała być reprezentacja Polski, jednak ta wycofała się z eliminacji, w związku z czym Złota jedenastka wygrała je walkowerem. Pierwsze mecze Złota jedenastka w fazie grupowej wygrała bardzo wysoko: 9:0 z reprezentacją Korei Południowej i 8:3 z reprezentacją RFN.
W meczu ćwierćfinałowym z reprezentacją Brazylii, w którym reprezentacja Węgier musiała sobie radzić bez kontuzjowanego Ferenca Puskása pokonała Canarinhos 4:2 po dwóch bramkach Sándora Kocsisa oraz po jednej bramce Nándora Hidegkutiego i Mihály'ego Lantosa. Mecz ten ze względu bardzo ostrą i brutalną grę obu reprezentacji, w którym angielski sędzia Arthur Ellis usunął z boiska aż trzech piłkarzy, brytyjscy dziennikarze określili Bitwą pod Bernem. W meczu półfinałowym „Złota jedenastka” wygrała z reprezentacją Urugwaju 4:2 po dwóch bramkach Sándora Kocsisa oraz po jednej bramce Nándora Hidegkutiego i Zoltána Czibora.
Finał
Dnia 4 lipca 1954 roku na Wankdorfstadion w Bernie, reprezentacja Węgier z Ferencem Puskásem w składzie w finale spotkała się z reprezentacją RFN, którą pokonali w fazie grupowej aż 8:3.
Po ośmiu minutach meczu finałowego Złota jedenastka po bramkach Ferenca Puskása i Zoltána Czibora prowadziła już 2:0. Jednak drużyna przeciwna w ciągu dziesięciu minut zdołała wyrównać na 2:2 po bramkach Maxa Morlocka i Helmuta Rahna.
W drugiej połowie meczu Złota jedenastka ponownie zdobyła przewagę, jednak Ferenc Puskás, Zoltán Czibor, Sándor Kocsis, Nándor Hidegkuti i Mihály Tóth zmarnowali swoje sytuacje do zdobycia bramkiFinał – „Cud z Berna”, a następne próby zdobycia gola uniemożliwiała znakomita gra obrońców reprezentacji RFN.
W 84. minucie Hans Schäfer podał główką do Helmuta Rahna, który zdobył bramkę dla reprezentacji RFN na 3:2, a następnie strzał „nie do obrony” Zoltána Czibora został obroniony przez bramkarza Toniego TurkaObrona strzału Toniego Turka na YouTube.
W 87. minucie Ferenc Puskás trafił do bramki przeciwników na 3:3, jednak angielski sędzia William King, nie uznał gola sądząc, że Ferenc Puskás znajdował się na pozycji spalonejStefan Szczepłek: „Moja historia futbolu. Tom 1 – ŚWIAT”, Warszawa 2007, , s. 69-70.
Mecz zakończył się wynikiem 3:2 dla reprezentacji RFN, którzy zostali sensacyjnie mistrzami świata, gdyż nie dawano im szans na wyjście z grupy, a co dopiero na wygranie tego turnieju. Reprezentacja RFN przerwała również niesamowitą passę Złotej jedenastki, która w latach 1950-1954 rozegrała wszystkie 32 mecze bez porażki, ze względu na co ten mecz później został nazwany Cudem w Bernie.
Upadek „Złotej jedenastki” Wicemistrzostwo świata było dla reprezentacji Węgier porażką. Po mistrzostwach świata 1954 kibice odwrócili się od swoich piłkarzy, którzy musieli w nocy, po cichu wracać do swoich domów. Była nawet plotka, że każdy z zawodników dostał od Niemców mercedesa w zamian za oddanie im zwycięstwa w finale. Inaczej zawodników potraktował węgierski rząd, szczególnie Mátyás Rákosi – I sekretarz generalny Węgierskiej Partii Robotniczej, którego zdaniem Złota jedenastka istnieje dzięki komunistycznym rządom na Węgrzech i przywitał reprezentację Węgier w Sándor Palace otwartymi ramionami i podziękował im za waleczną grę podczas Mistrzostw Świata 1954.
Jednak to był początek końca „Złotej Jedenastki”. Wkrótce bramkarz Gyula Grosics został oskarżony o zdradę i szpiegostwo. Został zdyskwalifikowany na półtora roku. Nie pozwolono mu już na grę w Honvedzie Budapeszt i trafił do Tatabánya BányászStefan Szczepłek: „Moja historia futbolu. Tom 1 – ŚWIAT”, Warszawa 2007, , s. 70..
Dnia 23 października 1956 roku na Węgrzech wybuchło powstanie węgierskie. W wyniku licznych represji w kraju na emigrację udali się: Zoltán Czibor, Sándor Kocsis (obaj FC Barcelona) i Ferenc Puskás do Realu Madryt, a trenerem od kilku miesięcy już nie był Gusztáv Sebes. To był całkowity rozpad „Złotej jedenastki”, a reprezentacja Węgier już nigdy więcej nie nawiązała ponownie do tych wspaniałych czasów.
Mecze „Złotej jedenastki” Wyniki meczów reprezentacji Węgier w piłce nożnej pod wodzą Gusztavá Sebesa.
Lp. Data Miejsce Przeciwnik Wynik Mecz Strzelcy bramek dla Węgrów Widzów 1. 08.05.1949 Budapeszt 6:1 Central European Cup Puskás (3), Kocsis, Deák (2) 50 000 2. 12.06.1949 Budapeszt 1:1 Central European Cup Deák 47 000 3. 19.06.1949 Sztokholm 2:2 Mecz towarzyski Kocsis, Budai 38 000 4. 10.07.1949 Debreczyn 8:2 Mecz towarzyski Deák (4), Puskás (2), Egresi, Kesthelyi 30 000 5. 16.10.1949 Wiedeń 4:3 Mecz towarzyski Deák (2), Puskás (2) 65 000 6. 30.10.1949 Budapeszt 5:0 Mecz towarzyski Puskás (2), Deák, Budai, Rudas 36 000 7. 20.11.1949 Budapeszt 5:0 Mecz towarzyski Kocsis (3) Puskás, Deák 50 000 8. 30.04.1950 Budapeszt 5:0 Mecz towarzyski Kocsis (2) Puskás (2), Szilágyi 47 000 9. 14.05.1950 Wiedeń 3:5 Mecz towarzyski Kocsis, Puskás, Szilágyi 65 000 10. 4.06.1950 Warszawa 5:2 Mecz towarzyski Puskás (2), Szilágyi (3) 60 000 11. 24.09.1950 Budapeszt 12:0 Mecz towarzyski Puskás (4), Budai (3), Palotás (2), Kocsis (2) 38 000 12. 29.10.1950 Budapeszt 4:3 Mecz towarzyski Puskás (2), Szilágyi 45 000 13. 12.11.1950 Sofia 1:1 Mecz towarzyski Szilágyi 35 000 14. 27.05.1951 Budapeszt 6:0 Mecz towarzyski Kocsis (2), Sándor, Puskás (2), Czibor 42 000 15. 14.10.1951 Ostrawa 2:1 Mecz towarzyski Kocsis (2) 45 000 16. 18.11.1951 Budapeszt 8:0 Mecz towarzyski Hidegkuti (3), Kocsis (2), Czibor, Puskás (2) 40 000 17. 18.05.1952 Budapeszt 5:0 Mecz towarzyski Hidegkuti (2), Szusza, Kocsis, Sándor 38 000 18. 15.06.1952 Warszawa 5:1 Mecz towarzyski Kocsis (2), Puskás (2), Hidegkuti 50 000 19. 22.06.1952 Helsinki 6:1 Mecz towarzyski Puskás (2), Bozsik, Kocsis (3), Palotás 25 000 20. 15.07.1952 Turku 2:1 Igrzyska olimpijskie 1952 Czibor, Kocsis 14 000 21. 21.07.1952 Helsinki 3:0 Igrzyska olimpijskie 1952 Palotás (2), Kocsis 20 000 22. 24.07.1952 Kotka 7:1 Igrzyska olimpijskie 1952 Palotás, Kocsis (2), Lantos, Puskás (2), Bozsik 20 000 23. 28.07.1952 Helsinki 6:0 Igrzyska olimpijskie 1952 Puskás, Palotás, Lindh (sam.), Kocsis (2), Hidegkuti 35 000 24. 2.08.1952 Helsinki 2:0 Igrzyska olimpijskie 1952 Puskás, Czibor 60 000 25. 20.09.1952 Berno 4:2 Central European Cup Puskás (2), Kocsis, Hidegkuti 35 000 26. 19.10.1952 Budapeszt 5:0 Mecz towarzyski Hidegkuti, Egresi, Kocsis (3) 48 000 27. 26.04.1953 Budapeszt 1:1 Mecz towarzyski Czibor 44 000 28. 17.05.1953 Rzym 3:0 Central European Cup Hidegkuti, Puskás (2) 90 000 29. 5.07.1953 Sztokholm 4:2 Mecz towarzyski Puskás, Budai, Kocsis, Hidegkuti 40 000 30. 4.10.1953 Sofia 1:1 Mecz towarzyski Szilágyi 45 000 31. 4.10.1953 Praga 5:1 Mecz towarzyski Csordás (2), Hidegkuti, M.Tóth, Puskás 50 000 32. 11.10.1953 Wiedeń 3:2 Mecz towarzyski Csordás, Hidegkuti (2) 65 000 33. 15.11.1953 Budapeszt 2:2 Mecz towarzyski Palotás, Czibor 80 000 34. 25.11.1953 Londyn 6:3 Mecz towarzyski Hidegkuti (3), Puskás (2), Bozsik 105 000 35. 12.02.1954 Kair 3:0 Mecz towarzyski Puskás (2), Hidegkuti 28 000 36. 11.04.1954 Wiedeń 1:0 Mecz towarzyski Happel (sam.) 65 000 37. 23.05.1954 Budapeszt 7:1 Mecz towarzyski Lantos, Puskás (2), Kocsis (2), M.Tóth, Hidegkuti 92 000 38. 17.06.1954 Zurych 9:0 Mundial 1954 Puskás (2), Lantos, Kocsis (3), Czibor, Palotás (2) 15 000 39. 20.06.1954 Bazylea 8:3 Mundial 1954 Kocsis (4), Puskás, Hidegkuti (2), J.Tóth 53 000 40. 27.06.1954 Berno 4:2 Mundial 1954 Hidegkuti, Kocsis (2), Lantos 60 000 41. 30.06.1954 Lozanna 4:2 (p.d.) Mundial 1954 Czibor, Hidegkuti, Kocsis (2) 50 000 42. 4.07.1954 Berno 2:3 Mundial 1954 Puskás, Czibor 65 000 43. 19.09.1954 Budapeszt 5:1 Mecz towarzyski Kocsis (2), Hidegkuti (2), Budai 93 000 44. 19.09.1954 Moskwa 1:1 Mecz towarzyski Kocsis 85 000 45. 10.10.1954 Budapeszt 3:0 Mecz towarzyski Kocsis (2), Bozsik 94 000 46. 24.10.1954 Budapeszt 4:1 Mecz towarzyski Kocsis (3), Sándor 93 000 47. 14.11.1954 Budapeszt 4:1 Mecz towarzyski Kocsis, Czibor, Sándor, Palotás 94 000 48. 8.12.1954 Glasgow 4:2 Mecz towarzyski Kocsis, Hidegkuti, Bozsik, Sándor 134 000 49. 24.04.1955 Wiedeń 2:2 Central European Cup Hidegkuti, Fenyvesi 65 000 50. 8.05.1955 Oslo 5:0 Mecz towarzyski Puskás, Kocsis, Palotás (2), Tichy 34 000 51. 11.05.1955 Sztokholm 7:3 Mecz towarzyski Puskás (2), Kocsis (3), Hidegkuti, Szojka 40 000 52. 15.05.1955 Kopenhaga 6:0 Mecz towarzyski Kocsis (2), Sándor (3), Palotás 41 000 53. 19.05.1955 Helsinki 9:1 Mecz towarzyski Palotás (3), Puskás, Tichy (2), Csordás (2), J.Tóth 30 000 54. 29.05.1955 Budapeszt 3:1 Mecz towarzyski Kocsis, Hidegkuti, Fenyvesi 100 000 55. 17.09.1955 Budapeszt 5:4 Central European Cup Puskás (2), Kocsis, Machos (2) 45 000 56. 25.09.1955 Budapeszt 1:1 Mecz towarzyski Puskás 103 000 57. 2.10.1955 Praga 3:1 Central European Cup Kocsis, Tichy, Czibor 50 000 58. 16.10.1955 Budapeszt 6:1 Central European Cup Kocsis, Puskás, Czibor, Tichy, J.Tóth 104 000 59. 13.11.1955 Budapeszt 6:1 Mecz towarzyski Puskás, Tichy, Czibor (2) 90 000 60. 27.11.1955 Budapeszt 2:0 Central European Cup Puskás, J.Tóth 103 000 61. 3.06.1956 Bruksela 4:5 Mecz towarzyski Puskás, Czibor (2), Budai 75 000 62. 23.09.1956 Moskwa 1:0 Mecz towarzyski Czibor 105 000
Bilans: 62 mecze (50 zwycięstw – 9 remisów – 3 porażki)
Rekordy i statystyki