Czaturanga – dawna indyjska odmiana szachów, powszechnie uznawana za wspólnego przodka m.in. xiangqi (szachów chińskich), shōgi (szachów japońskich), janggi i makruka.
Historia Etymologia Sanskrycki termin Czaturanga znaczy „czterostronny” (podzielony na cztery części). Był także używany do opisu indyjskiej armii w czasach wedyjskich, w której pluton żołnierzy miał cztery części: jeden słoń, jeden rydwan, trzech żołnierzy na koniach, pięciu żołnierzy piechoty.
Ewolucja Najwcześniejsze wzmianki o tej grze znajdują się w Mahabharacie, napisanej około 500 p.n.e. Natomiast w znaną wersję czaturangi prawdopodobnie grano już w VI wieku, świadectwa dokumentalne istnieją od 620 r. n.e. Bezpośrednio z czaturangi wywodzi się perski czatrang, który z kolei wyewoluował w arabski szatrandż, który w średniowieczu zawędrował do Europy, stając się pierwowzorem współczesnych szachów.
Zasady gry Wiadomo, iż ruchy figur były bardzo podobne do ruchów figur w czatrangu (stopień ewolucji szachów w Persji), aczkolwiek na tym stadium grały już dwie osoby. Był to pierwszy i ostatni stopień ewolucji szachów w którym używano kostki, która miała za zadanie wylosować figurę którą ma się poruszyć gracz. Zasady w pewnym stopniu przypominały zasady obecnych szachów czteroosobowych. Celem gry było prawdopodobnie zostanie ostatnim graczem z niezbitym królem.
Bibliografia W. Litmanowicz, J. Giżycki, Szachy od A do Z, tom I, Warszawa 1986, str. 171–172.
Linki zewnętrzne Chaturanga Chaturan – możliwość zagrania z komputerowym przeciwnikiem
Kategoria:Odmiany szachów Kategoria:Szachy w Indiach