mały|213 strona wydania z 1907 r. opisująca model Układu Słonecznego według Kopernika Kosmografija (według uwspółcześnionej pisowni Kosmografia) – podręcznik astronomii autorstwa Jana Jędrzejewicza wydany w 1886 roku jako dziewiąty tom trzeciej serii zbioru Biblioteka Matematyczno-Fizyczna. W 1907 roku opublikowano drugie wydanie.
Podręcznik był przeznaczony dla ostatnich klas ówczesnej szkoły średniej (gimnazjum). Zgodnie z założeniem redakcji serii nie miał mieć przy tym charakteru popularnonaukowego. Jako taki zawiera skondensowaną treść skupiającą szeroki zakres zagadnień. Jako podręcznik powszechny, miał wpływ na kształtowanie wiedzy nie tylko przyszłych astronomów. Na jego treść powoływał się m.in. Tadeusz Miciński.
Jest uważana za pierwszy nowoczesny polski podręcznik astronomiiWydawca odnosi się jednak do innej publikacji astronomicznej wydanej ćwierć wieku wcześniej.
Pomijając przedmowy redaktorów serii i autora, podręcznik otwiera Krótki rys rozwoju astronomii napisany przez Henryka Merczynga. Ze względu na ograniczenie miejsca jest on skrótowy, nieco więcej miejsca poświęcając Mikołajowi Kopernikowi. Właściwa Kosmografia podzielona jest na 10 rozdziałów z licznymi podrozdziałami: Kula niebieska i jej ruch pozorny Ziemia jako miejsce spostrzeżeń Słońce Księżyc Zaćmienia Ruch planet. Ciążenie powszechne Planety Komety i meteory Gwiazdy stałe Hipotezy kosmogoniczne.
Zgodnie z ówczesnym zwyczajem podręcznik rozpoczyna przedstawienie astronomii sferycznej, co według opinii Karola Pankowskiego, autora serwisu Astronomia.pl, jest błędem metodycznym. Jednocześnie zawiera najnowsze ówczesne poglądy, wspominając również o przypuszczeniach o istnieniu planet dalszych niż Neptun.
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Książki astronomiczne Kategoria:Polskie podręczniki