Selim Chazbijewicz (ur. 17 listopada 1955 w Gdańsku) – polski politolog, pisarz, publicysta, nauczyciel akademicki, poeta wileńsko-hanzeatyckiej tradycji tatarskiej, dyplomata, działacz społeczności tatarskiej, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, w latach 2017–2023 ambasador RP w Kazachstanie i Kirgistanie.

Życiorys Wywodzi się ze szlacheckiej rodziny Tatarów polsko-litewskich. Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku, a w 1980 studia polonistyczne na Uniwersytecie Gdańskim. W drugiej połowie lat 80. otrzymał stypendium Ligi Świata Arabskiego w Arabii Saudyjskiej. W roku 1990 zasiadał w VIII Kongresie Filozofii i Myśli Muzułmańskiej zorganizowanym w Teheranie, a rok później jechał do Symferopolu na posiedzenie I Kongresu Odrodzenia Kultury Krymskotatarskiej.

W 1991 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu na podstawie rozprawy zatytułowanej Ideologie muzułmanów polskich XX wieku, której promotorem był Jacek Sobczak. Stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce uzyskał w 2002 również na UAM na podstawie pracy pt. Awdet czyli powrót. Walka polityczna Tatarów krymskich o zachowanie tożsamości narodowej i niepodległość państwa po II wojnie światowej.

Został profesorem nadzwyczajnym w Instytucie Nauk Politycznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, był także wykładowcą Elbląskiej Uczelni Humanistyczno-Ekonomicznej. Powołany w skład Komitetu Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk.

Działalność literacka i kulturalna Jest autorem tomików poetyckich, w tym Hymnu do Sofii, który ukazał się w 2005. Jego wiersze znalazły się w antologii Tatarów polskich Oto moje dziedzictwo (2010). Opublikował liczne prace związane z kulturą i dziejami Tatarów polskich, litewskich oraz krymskich – m.in. publikację Tatarzy Krymscy. Walka o naród i wolną ojczyznę (2001).

Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1974–1976 związany był z grupą literacką Poetariat, której manifest programowy wyrażał protest przeciwko poetyce Nowej Fali. Od grudnia 1975 był członkiem Grupy Poetów i Artystów „Wspólność”. W latach 1986–1991 był redaktorem naczelnym kwartalnika „Życie Muzułmańskie” – pisma polskich muzułmanów. W 1994 został redaktorem naczelnym „Rocznika Tatarów Polskich”. W 2009 objął funkcję przewodniczącego rady redakcyjnej kwartalnika „Przegląd Tatarski”, a w 2010 – przewodniczącego kolegium redakcyjnego czasopisma polskiej społeczności muzułmańskiej „Muzułmanie Rzeczypospolitej”.

Działalność społeczna i polityczna W 1999 Selim Chazbijewicz wespół z Mustafą Mucharskim wręczył w Drohiczynie Janowi Pawłowi II dar z wypisanym podziękowaniem: „Muzułmanie polscy dziękują kościołowi katolickiemu, który uosabia Jego Świątobliwość Jan Paweł II, za 600 lat tolerancji w stosunku do wyznawców islamu w kraju chrześcijańskim”.

Był współzałożycielem oraz w latach 1999–2007 prezesem rady centralnej Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej, a do 2003 imamem gminy muzułmańskiej w Gdańsku. W latach 1998–2008 pełnił funkcję współprzewodniczącego Rady Wspólnej Katolików i Muzułmanów.

W wyborach w 1997 bez powodzenia ubiegał się o mandat posła w województwie gdańskim z ramienia Ruchu Odbudowy Polski. W wyborach samorządowych w 1998 bezskutecznie ubiegał się o mandat radnego Rady Miasta Gdańska z listy koalicji Przymierze Społeczne.

Później wstąpił do Prawa i Sprawiedliwości. Bezskutecznie kandydował z ramienia tej partii w 2011 do Senatu, w 2015 do Sejmu, a w wyborach samorządowych w 2010 i 2014 do sejmiku warmińsko-mazurskiego.

Został członkiem Olsztyńskiego Społecznego Komitetu Poparcia Jarosława Kaczyńskiego w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010. W 2015 był założycielem i pierwszym przewodniczącym Akademickiego Klubu Obywatelskiego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Olsztynie. W 2016 na Facebooku opublikował „Odę do Jarosława Kaczyńskiego”, będącą według niego wyrazem szacunku i podziwu dla prezesa Prawa i Sprawiedliwości„Ty, który od nowa polską godność wskrzeszasz”. Powstała oda do Jarosława Kaczyńskiego, serwis Newsweek Polska, 2016-09-14, dostęp 2021-10-23., a zaczynającą się od słów:

     Niby zwycięski Chrobry wzmacniasz państwo nasze,     Ty, który od nowa polską godność wskrzeszasz,     Jak orzeł ponad skałą wzlatujesz i zawsze,     To Ty masz rację, Ty na pomoc spieszysz. (…)

     W kierunku mocarstwa od morza do morza,     By wszystkie narody od Bałkanów po Bałtyk     A nawet ptaki co krążą w przestworzach,     Wielbiły Polskę i wielbiły jej wodza.

Tę panegiryczną, pisaną bez ironii twórczość zauważyły duże media ogólnopolskie – „Odę…” przedrukowały m.in. „Gazeta Wyborcza”, „Newsweek Polska”, „Wprost”, „Fakt”. Autor twierdził, że nie jest on przejawem lizusostwa, gdyż utwór powstał rok wcześniej, przed zwycięskimi wyborami PiSDziałacz PiS napisał „Odę do Kaczyńskiego”. „O Jarosławie Wielki, władco dusz Polaków”, serwis Wprost.pl, 2016-09-14 dostęp 2021-10-23..

W maju 2017 Selim Chazbijewicz otrzymał nominację na stanowisko ambasadora RP w KazachstaniePostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 maja 2017 r. nr 110.26.2017 w sprawie mianowania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej (). z jednoczesną akredytacją w KirgistaniePostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 maja 2017 r. nr 110.27.2017 w sprawie mianowania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ()., odbierając nominację od Witolda Waszczykowskiego. Listy uwierzytelniające złożył na ręce prezydenta Kazachstanu Nursułtana Nazarbajewa 18 października 2017, zaś prezydenta Kirgistanu Ałmazbeka Atambajewa 27 października 2017. W brak korelacji pomiędzy napisaniem panegiryku a nominacją powątpiewali m.in. publicyści „Wirtualnej Polski”Kamil Sokora Autor „Ody do Jarosława Kaczyńskiego” będzie ambasadorem. Kolejna dziwna nominacja Waszczykowskiego, serwis WP.pl, 2017-05-08, dostęp 2021-10-23., „Gazety Wyborczej”Maciej Nowakowski Profesor UWM na ambasadora. Za „Odę do Kaczyńskiego”?, Wyborcza.pl, 2017-05-07, dostęp 2021-10-23. i „Onetu”Konrad Kruszewski Autor „Ody do Jarosława Kaczyńskiego” będzie ambasadorem w Kazachstanie, serwis Onet.pl, 2017-05-10, dostęp 2021-10-23.. Kadencję ambasadora zakończył 15 listopada 2023Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 października 2023 r. nr 110.92.2023 w sprawie odwołania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ().Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 października 2023 r. nr 110.93.2023 w sprawie odwołania Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej ()..

Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi (2014)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 lutego 2014 r. o nadaniu odznaczeń ()., oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2025)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 maja 2025 r. nr rej. 293/2025 o nadaniu orderów i odznaczeń ()..

Życie prywatne W 1982 roku poślubił polonistkę Annę Boczkowską. Rok później przyszedł na świat ich syn Olgierd, który od 2014 pełni funkcję przewodniczącego Muzułmańskiej Gminy Wyznaniowej w Gdańsku.

Publikacje Prace naukowe Awdet czyli powrót. Walka polityczna Tatarów krymskich o zachowanie tożsamości narodowej i niepodległość państwa po II wojnie światowej, Olsztyn: Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego 2000, . Tatarzy krymscy: walka o naród i wolną ojczyznę, Poznań-Września: Likon 2001, . Baśnie, podania i legendy polskich Tatarów, Białystok: Muzułmański Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej. Najwyższe Kolegium 2012. Tatarzy pod Grunwaldem (współautor ze Sławomirem Moćkunem), Grunwald-Stębark: Muzeum Bitwy pod Grunwaldem 2012.

Poezja Wejście w baśń, Olsztyn 1978. Czarodziejski róg chłopca, Gdańsk 1980, . Sen od jabłek ciężki, Łódź 1981, . Krym i Wilno, Gdańsk 1990. Mistyka tatarskich kresów, Białystok 1990. Poezja Wschodu i Zachodu, Warszawa 1992. Rubai’jjat albo czterowiersze, Gdańsk 1997, . Hymn do Sofii, Olsztyn 2005, .

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci I LO im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Absolwenci Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Ambasadorowie Polski w Kazachstanie Kategoria:Ambasadorowie Polski w Kirgistanie Kategoria:Członkowie Akademickich Klubów Obywatelskich im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Działacze mniejszości narodowych w III Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Ludzie związani z Astaną Kategoria:Muzułmański Związek Religijny w Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Brązowym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy pochodzenia tatarskiego Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Politycy Ruchu Odbudowy Polski Kategoria:Polscy imamowie Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Medycznych i Społecznych Nauk Stosowanych w Elblągu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego