Chylonia (, ) – największa pod względem liczby mieszkańców dzielnica Gdyni – zamieszkuje ją prawie 19 tys. osób (2025). Jej zabudowa jest zróżnicowana, stanowią ją głównie bloki mieszkalne i domy jednorodzinne (na południowy zachód od magistrali kolejowej Trójmiasta) oraz tereny przemysłowe i kolejowe (na północny wschód od torów).
thumb|250px|Park Kiloński thumb|250px|Plan dzielnicy
Położenie Chylonia położona jest w północno-zachodniej części miasta Gdyni i graniczy z dzielnicami: Cisową (od zachodu) Pustkami Cisowskimi i Demptowem (od Południa) Leszczynkami (od wschodu), Pogórzem (od północy) i ze Śródmieściem – dawniej oddzielnym Portem (od północnego wschodu). Granice Chyloni przebiegają: od strony północnej – wzdłuż terenów kolejowych od strony wschodniej i południowej – wzdłuż rzeki Chylonki, następnie obejmujące zespół zabudowy przy ul. św. Mikołaja do terenów kolejowych, po przecięciu terenów kolejowych na południe, po zachodniej stronie ul. J. Komierowskiego do ul. Morskiej, dalej na zachód po południowej stronie ul. Morskiej. Na wysokości ul. Lubawskiej duktami leśnymi do ul. Swarzewskiej, po południowej stronie ul. Swarzewskiej do Obwodnicy TrójmiastaStatut Dzielnicy Chylonia..
Podział Współczesne centrum dzielnicy zlokalizowane jest w rejonie skrzyżowań ul. Kartuskiej z ul. Morską i Chylońską. W ich sąsiedztwie znajdują się, m.in. dworzec kolejowy Gdynia Chylonia, poczta, a także najwyższy budynek mieszkalno-usługowy w tej części miasta – Dom Towarowy „Chylonia”. Historyczne centrum Chyloni stanowią natomiast okolice kościoła pw. św. Mikołaja – rejon ulic Chylońskiej, Młyńskiej, św. Mikołaja i Opata Hackiego.
Podział umowny Chylonia Nowa – jej obecnie umowne granice pokrywają się z granicami dawnej dzielnicy miasta Gdyni o tej samej nazwie. Chylonię nową od Centrum oddziela ul. Pucka oraz Starogardzka. Wbrew nazwie jest to historyczne centrum dzielnicy (obecne rozwinęło się w XIX w. za sprawą budowy dworca kolejowego za zabudowaniami wsi) i zarazem najstarsza jej część. Chylonia Centrum – w XIX w. obszar ten nazywano „Chylońską Piłą” i obejmuje tereny na południowy zachód od dworca kolejowego. Chylonia Przemysłowa – obejmuje tereny przemysłowe na północny wschód od magistrali kolejowej Trójmiasta. Meksyk – osiedle domów jednorodzinnych powstałe w latach 30. XX w. jako tymczasowe schronienie dla ludności przybyłej do wówczas powstającego miasta. Położone jest na północny zachód od dworca kolejowego.
Etymologia Najstarsza wzmianka nazwy Chylonia w formie Kilona pochodzi z 1259 r. i dotyczyła rzeki, która przepływała przez wieś. Nazwa określająca osadę pojawiła się w dokumentach po raz pierwszy dopiero między rokiem 1348 a 1351. Wtedy to urząd komtura gdańskiego sprawował Henryk von Rechter, który na swą cześć nazwał osadę Heynrichsdorf. Nazwa ta jednak nie utrzymała się zbyt długo i wkrótce przybrała formę Chylowo. Pochodzi ona najprawdopodobniej od popularnego wówczas na Pomorzu nazwiska Chyla, które z kolei bierze swój początek od czasownika „chylić się”. W latach 1414–1484 zmieniła się na Kylow, a następnie Kilowo, by w XVII wieku ewoluować od formy Chilonia. W okresie międzywojnia używana była odmiana Chylonja, a w czasie okupacji niemieckiej miejscowość nosiła nazwę Kielau. Dzisiaj używane określenie utrzymuje się od zmian administracyjnych w roku 1945.
Herb dzielnicy
15 marca 2000 r. w filii nr 18 Gdyńskiej Biblioteki Publicznej odbył się wernisaż, podczas którego prezentowano prace z rozstrzygniętego konkursu pt. Herb Chyloni. Nad ogłoszonym rok wcześniej konkursem czuwało jury, na którego czele stanął Aleksander Kuźmin, znawca heraldyki, numizmatyki i sfragistyki. Autorem zwycięskiego projektu herbu, spośród 54 zgłoszonych, jest Jakub Ataman.
Herb dzielnicy Chylonia – w polu czerwonym błękitna krzywaśń w lewo rozszerzająca się do dołu, a na niej koło wodne o sześciu dzwonach w kolorze brązowym. Czerwone pole nawiązuje do herbu miasta Gdyni, błękitna krzywaśń symbolizuje rzekę Chylonkę, a koło wodne nawiązuje do młynów występujących w dawnej Chyloni.
Historia Nazwa „Chylonia” w formie „Kilona” po raz pierwszy wzmiankowana jest w 1259 roku, lecz badania archeologiczne dowodzą, że ślady bytności człowieka na tym terenie pochodzą już z epoki kamieniaInformacja o przewodniku po zabytkach Chyloni.Przewodnik po zabytkach Chyloni, 2007 r.. Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w powiecie gdańskim województwa pomorskiegoPrusy Królewskie w drugiej połowie XVI wieku : suplement. Cz. 1, Mapy, plany, Warszawa 2021, k. 1..
W okresie rozbiorów i okupacji niemieckiej jako wioska Kielau, ponownie podczas okupacji Niemcy zmienili nazwę dzielnicy na Kielauwww.gotenhafen.pl.. W czasach zaboru pruskiego wieś położona w połowie drogi między wsiami Gdingen (Gdynia) i Ziessau (Cisowa), był tu duży folwark. W granice Gdyni, mimo sprzeciwów Rady Gminnej, wieś włączona została w 1930 roku. Najstarsza część Chyloni znajduje się w okolicach kościoła pw. św. Mikołaja (obecny budynek pochodzi z XIX w.) – ta część dzielnicy jest dziś często błędnie zaliczana do pobliskich Leszczynek (z powodu istnienia w tej części dzielnicy przystanku SKM, Gdynia Leszczynki). Budowa pod koniec XIX stulecia dworca kolejowego (była to pierwsza stacja kolejowa na terenie obecnej Gdyni) spowodowała rozbudowę wsi w kierunku zachodnim i powstanie obecnego centrum Chyloni – nazywanego wówczas Chylońską Piłą. Do dziś w Chyloni zachowało się wiele budynków z przełomu XIX i XX wieku.
Zarząd i Rada Dzielnicy
W dzielnicy mieści się siedziba Zarządu (organ wykonawczy) i Rady Dzielnicy Chylonia (organ uchwałodawczy), która jest jednostką pomocniczą Rady Miasta Gdyni. Na mocy statutu Dzielnicy Chylonia Rada ma właściwości takie, jak realizacja organizowanych przez dzielnicę przedsięwzięć i wspieranie inicjatyw miasta; współpraca z innymi radami dzielnic i z organizacjami pozarządowymi; wydawanie opinii w sprawach dzielnicy; występowanie do Rady Miasta Gdyni i Prezydenta Miasta Gdyni z wnioskami i opiniami dotyczącymi realizacji zadań publicznych miasta na terenie dzielnicy. Chylońska Rada Dzielnicy jest najliczniejsza. W jej skład wchodzi 21 radnych. Funkcja radnego dzielnicy pełniona jest społecznie, w związku z czym radni nie pobierają wynagrodzenia z tytułu jej pełnienia. Zarząd dzielnicy składa się z przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących. Kadencja radnego dzielnicy trwa 4 lata.
Struktura demograficzna Dane z 31 grudnia 2013 wg Samodzielnego Referatu Analiz Statystycznych UM Gdyni oraz Biura rozwoju UM Gdyni: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni Jednostka osób % osób % osób % Populacja 26 672 100 14 368 53,87 12 304 46,13 Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 6702 3610 3091
Architektura Zabudowa Chyloni jest niejednolita. Rozmieszczenie zróżnicowanych stylem architektonicznym budynków w dzielnicy sprawia wrażenie silnie chaotycznego. Jest to ściśle powiązane z ciągłymi przemianami funkcji, jakie pełniła na przestrzeni wieków. W związku z faktem, że przez wiele stuleci ulica Chylońska była głównym traktem wsi (częścią tzw. Szosy gdańskiej) – a później dzielnicy – Chylonia, to właśnie przy niej znajduje się najwięcej najstarszych obiektów. Nieopodal tej trasy, gdzie za czasów wsi występowały rzadkie gospodarstwa domowe, w latach 60. i 70. XX wieku powstały liczne blokowiska, które uczyniły tę część miasta najludniejszą. Przyczyniło się to jednak do znacznego obniżenia jej walorów estetycznych. Na początku XXI wieku, wraz z ocieplaniem bloków mieszkalnych przez Gdyńską Spółdzielnię Mieszkaniową ich elewacje przybrały zupełnie różne od siebie (niekiedy kontrastowe) barwy. Zabudowa Meksyku, okolic ul. Swarzewskiej, składa się głównie z domów jednorodzinnych.
Zabytki i inne ważne, historyczne obiekty thumb|250px|Willa Gazolina
ul. Chylońska nr 25 – Karczma (gospoda) rodziny Voss z XIX w. Na tym terenie istniała wcześniej średniowieczna oberża Thymiana; nr 27 – Piętrowy dom rodziny Voss; nr 28 – jeden z dawnych młynów; nr 39 – kamienica Miotków;thumb|250px|Kościół parafii pw. św. Mikołaja nr 42 – przedwojenne kino Lily (późniejszy Promień), nr 65 i 67 – Dwie bliźniacze kamienice zbudowane przez Józefa Dobke w 1931 roku; nr 76 – dawny posterunek żandarmerii i policji Pruskiej; nr 91, 91A i 93 – Kamienica rodziny Voss w stylu funkcjonalistycznym z 1932 r. nr 112A – willa Gazolina z 1931 r. – Jeden z najlepszych gdyńskich przykładów stylu dworkowego z wnętrzem w stylu Art Déco. Jest tu także zabytkowa wozownia; nr 124 – Urząd Pocztowy nr 4 (dawniej na Placu Dworcowym); nr 141 – Lipowy Dwór.
Plac Dworcowy nr 4 – XIX w. Dworzec kolejowy – zabytek.
ul. św. Mikołaja thumb|250px|Dom rodziny Bieszke nr 3 – Zabytkowa kamienica, w której w czasie II wojny światowej znajdowało się biuro SS nr 4 – Zabytkowy, XIX-wieczny budynek kościoła parafialnego Z zabytkowym, prezbiterium z XIV wieku. W latach 70. XX wieku wybudowana została murowana zakrystia oraz nawa boczna, z lewej strony prezbiterium. W latach 1987–1992 świątynię rozbudowano o część w stylu socrealistycznym, zaburzając jej wcześniejszy wygląd. Zmieniono również układ wewnątrz budowli, przez co prezbiterium znajduje się z lewej strony od wejścia, a nie na wprost, jak to było od początku istnienia tego obiektu. Uwagę zwrócić mogą również trzy drewniane, neogotyckie ołtarze. nr 9 – Dom mieszkalny rodziny Bieszke z 1914 r. Przykład dawnej, wiejskiej zabudowy Chyloni.
ul. Lubawska nr 4 – Ceglany budynek dawnej Szkoły Elementarnej, obecnie Szkoły Podstawowej nr 10. Wybudowany w XIX w.
Warto przy tym nadmienić, że w kościele św. Mikołaja znajduje się zabytkowa Pietà – XIV w. rzeźba wykonana w drewnie, która uchodzi za najstarszy ruchomy zabytek sakralny w Gdyni.
Transport drogowy W Chyloni Znajdują się dwa ważne drogowe węzły komunikacyjne. Pierwszym z nich jest leżący na pograniczu z Cisową węzeł Chylonia, który jest początkiem drogi ekspresowej S6 – Obwodnicy Trójmiasta. Drugim z nich jest leżący na południowo-wschodnim krańcu dzielnicy Węzeł Żołnierzy Wyklętych. Otrzymał on nazwę dopiero w sierpniu 2013 r., decyzją XXXIII sesji Rady Miasta Gdyni. Jest to początek obwodnicy Chyloni i Cisowej oraz zjazd do ul. Chylońskiej, będącej niegdyś główną szosą obu tych miejscowości. Przez dzielnicę (ul. Morska) przebiega również i kończy się na węźle Chylonia Droga wojewódzka nr 468.
Komunikacja miejska Organizatorem miejskiego transportu zbiorowego w Gdyni jest Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni, który dysponuje autobusami i trolejbusami kilku przewoźników. W Chyloni dominuje komunikacja trolejbusowa, ze względu na częstotliwość kursowania i dobrze rozwiniętą sieć trakcyjną. Chylonia jest dzięki niej jedną z najlepiej skomunikowanych ze Śródmieściem dzielnic. Zdecydowanie mniej zadowalające jest połączenie między Kępą Oksywską, Koleczkowem, Karwinami, Rumią a Pętlą Chylonia Dworzec PKP (Głównym węzłem integracyjnym w dzielnicy). Znajdują się tutaj 2 pętle i 2 ważniejsze przystanki. Przejeżdża przez nie bądź kończy na nich bieg 7 linii trolejbusowych i 18 autobusowych.
Linie, pętle i ważniejsze przystanki thumb|250px|Tablica na węźle Żołnierzy Wyklętych Chylonia Dworzec PKP to najważniejsza pętla autobusowa dla dzielnicy, z której odjeżdżają i na której zatrzymują się pojazdy w kierunku centrum miasta, Rumi i poszczególnych dzielnic. Pętla Chylonia Krzywoustego wraz z przystankiem Gruszkowa obsługuje ruch w kierunku Kępy Oksywskiej i spełnia funkcję wschodniej przydworcowej pętli, jednak znajdują się one w znacznym oddaleniu od stacji.