thumb|Szarawary u kozaka zaporoskiego thumb|Współcześni mężczyźni w Afganistanie ubrani w szarawary Szarawary (ukr. шаровари szarowary, z węg. salavári, tur. şalvar od pers. szalwār, „spodnie”) a. hajdawery (od ukr. handewery) – szerokie, długie, bufiaste spodnie noszone na Wschodzie i w Polsce XVI–XVIII w..
Zakres pojęcia Element tradycyjnego stroju męskiego i kobiecego na Bałkanach oraz na szeroko pojętym Oriencie: od krajów arabskich poprzez Azję Centralną po Indie i Azję Południowo-Wschodnią (Indonezja). Zwykle w kolorach jaskrawych, niekiedy czarne, w zależności od przeznaczenia i miejscowych zwyczajów szyte z różnych materiałów.
Szarawary są m.in. elementem stroju bajader. Na Rusi pojawiły się już w XI w. pod wpływem ludów tureckich, następnie stały się elementem ukraińskiego stroju ludowego oraz umundurowania wojsk kozackich do II wojny światowej włącznie.
W Polsce noszone powszechnie przez mężczyzn w dobie sarmatyzmu pod wpływem silnych w owym czasie wpływów Orientu na strój szlachecki i sztukę wojenną oraz ze względu na to, że były wygodne do konnej jazdy. Były też elementem stroju Karaimek, bałagułów (żydowskich woźniców na Podolu i Pokuciu) i in.
Polskie mundury Szarawary znajdowały się m.in. na wyposażeniu następujących formacji polskiego wojska: husaria, pancerni, lekka jazdaO znakach lekkich: Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za panowania Augusta III, Kozacy zaporoscy – z płótna, Kawalerii Narodowej – z karmazynowego lub granatowego sukna, podszywane płótnem, szerokie w biodrach, wąskie u dołu nogawek, wpuszczane w butyWyposażenie kawalerii według przepisów z 1791 roku., 1 Pułk Krakusów – szarawary karmazynowe z lampasami, strzelcy konni w okresie Księstwa Warszawskiego – do munduru codziennego sukienne zielone lub szare, obszyte skórą czarną wewnątrz i z boku dla ochrony przed przecieraniem.
Szarawary noszono także w okresie zaborów w oddziałach paramilitarnych i pożarniczych, m.in. Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”..
Kultura ludowa Wielkanocne "turki" – w kulturze ludowej wielu miejscowości oddziały straży adorujących symboliczne groby Chrystusa od wieczora Wielkiego Piątku do procesji rezurekcyjnej; Wola Rzeczycka – wielkanocne "Turki", Jacek Kałuszko o Turkach z Radomyśla..
Krytyka Niekiedy błędnie określa się w ten sposób hakamę – szerokie spodnie samurajów, używane w niektórych sztukach walki pochodzących z Japonii, np. w aikido, kenjutsu, kendo, kyūdō i in.
Inne znaczenia W gwarze łowieckiej – długie włosy obrastające uda ssaków drapieżnych, także u zająca i jelenia. Żartobliwe określenie wszelkiego rodzaju spodni.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Spodnie Kategoria:Staropolskie ubiory Kategoria:Ubiór muzułmański Kategoria:Umundurowanie wojskowe