thumb|B. siedziba Izby przy Luisenstraße 58/59 (1950-1976) Volkskammer (z niem. Izba Ludowa) – izba niższa (1949–1958), a następnie jednoizbowy parlament Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) (1958–1990). Do pierwszych wolnych wyborów parlamentarnych 18 marca 1990 nie posiadał demokratycznej legitymacji i pełnił fasadową rolę wobec rządzącej Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec.
Historia i kompetencje Tymczasowa Izba Ludowa (Provisorische Volkskammer) została utworzona 7 października 1949 w Berlinie Wschodnim z przekształcenia II Niemieckiej Rady Ludowej (2. Deutsche Volksrat). Ukonstytuowanie się Prowizorycznej Izby Ludowej oraz powierzenie przez nią Ottonowi Grotewohlowi misji utworzenia rządu zakończyło proces powstania NRD.
Pierwsze wybory do Izby Ludowej odbyły się 15 października 1950 i podobnie jak wszystkie późniejsze wybory parlamentarne w NRD zostały zdominowane przez listę (Nationale Front). Kształt uchwał i przebieg głosowań zależały od politycznej woli Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec (SED). Do 1958 obok Izby Ludowej (Volkskammer) istniała Izba Krajów Związkowych (Länderkammer der DDR) przygotowująca projekty ustaw i posiadająca prawo weta wobec uchwał Izby Ludowej.
Volkskammer wybrała w 1949 Wilhelma Piecka na prezydenta NRD (ponowny wybór w 1953, a w 1957 przedłużenie kadencji). Po jego śmierci w 1960 funkcję głowy państwa pełniła Rada Państwa, której członkowie również byli wybierani przez Izbę Ludową. Ponadto Izba Ludowa powoływała Radę Ministrów oraz szefa Rady Obrony Narodowej. mały|Budynek obrad Izby Ludowej w 2003 Szerokim formalnie uprawnieniom Izby Ludowej odpowiadała w rzeczywistości funkcja „maszynki do głosowania” (Ja-Sage-Maschine). Volkskammer była fasadowym elementem demokracji ludowej maskującym dyktatorskie rządy partii komunistycznej (SED).
Skład + Typowy podział mandatów w latach 1981–1986Warto jednak zwrócić uwagę, że w rzeczywistości SED dysponowała 55% mandatów – podobnie jak PZPR w Sejmie PRL, a sojusznicze partie od 10,4% do 10,8%. Na bezpartyjnych przypadało 3%. Zob. Lech Janicki, Przemiany ustrojowe, w: Niemiecka Republika Demokratyczna..., s. 108..Partia / UgrupowanieSkrót nazwyoryginalnejMandatyZobrazowanie graficzneilości mandatówSocjalistyczna Partia Jedności NiemiecSED 127 Wolne Niemieckie Związki ZawodoweFDGB 68 Unia Chrześcijańsko-DemokratycznaCDU 52 Liberalno-Demokratyczna Partia NiemiecLDPD 52 Niemiecka Demokratyczna Partia ChłopskaDBD 52 Narodowo-Demokratyczna Partia NiemiecNDPD 52 Wolna Młodzież NiemieckaFDJ 40 Niemiecka Demokratyczna Liga KobietDFD 35 Niemiecki Związek KulturalnyKB 22 Po wyborach w 1990 roku skład Izby Ludowej był następujący: Partia / UgrupowanieSkrót nazwy oryginalnejMandatyZobrazowanie graficzneilości mandatówSojusz dla NiemiecBD(CDU, DA. DSU)192 Socjaldemokratyczna Partia NiemiecSPD88 Partia LewicowaPDS66 Stowarzyszenie Wolnych DemokratówDFP, FDP, LDP21 Sojusz 90B9012 Wschodnioniemiecka Partia Zielonych i Niezależne Zrzeszenie KobietGrüne, UFV8 Narodowo-Demokratyczna Partia NiemiecNDPD2 Niemiecka Demokratyczna Liga KobietDFD1 Zjednoczona LewicaVL1
Prezydenci Prezydenci Izby Ludowej (Präsidenten der Volkskammer): 1949–1969 Johannes Dieckmann (LDPD) 1969–1976 Gerald Götting (CDU) 1976–1989 Horst Sindermann (SED) 1989–1990 (DBD) 1990–1990 Sabine Bergmann-Pohl (CDU)
Zakończenie działalności W wolnych wyborach 18 marca 1990 zwyciężyła chadecka koalicja Sojusz dla Niemiec (Allianz für Deutschland, AD), uzyskując 192 mandaty. 88 mandatów zdobyła SPD, a postkomunistyczna Partia Demokratycznego Socjalizmu (PDS) 66.
Na pierwszym posiedzeniu 5 kwietnia podjęto uchwałę o wyborze prezydenta Izby Ludowej. Tegoż dnia wybrano Sabine Bergmann-Pohl (CDU) na Prezydenta Izby Ludowej NRD. Tym samym przeszła ona do historii jako ostatnia osoba, która pełniła formalnie funkcję głowy państwa NRD.
12 kwietnia 1990 parlament powierzył Lotharowi de Maizière (CDU) funkcję premiera pierwszego i zarazem ostatniego demokratycznie wyłonionego rządu NRD.
23 sierpnia 1990 Volkskammer podjęła uchwałę o zjednoczeniu z RFN i wraz z wejściem w życie jego postanowień przestała funkcjonować 3 października 1990.
2 grudnia 1990 odbyły się pierwsze ogólnoniemieckie wybory do Bundestagu.
Siedziba Przez szereg lat Izba mieściła się w Langenbeck-Virchow-Haus z 1915 (proj. Hermann Dernburg) przy Luisenstraße 58/59 (1950-1976). W 1976 na jej potrzeby oddano wybudowany na miejscu zburzonego w 1950 zamku berlińskiego Pałac Republiki. Pełnił swoje funkcje do 1990, zaś w latach 2006–2008 został rozebrany. W 2013 w tym miejscu rozpoczęto rekonstrukcję zamku.
Przypisy
Bibliografia Lech Janicki: Przemiany ustrojowe, [w:] Niemiecka Republika Demokratyczna. Rozwój społeczny i gospodarczy 1949-1969, Wydawnictwo Poznańskie Poznań 1971, s. 100–115
Kategoria:Dawne parlamenty Kategoria:Polityka NRD