thumb|Grób zoologa Władysława Taczanowskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Władysław Taczanowski (ur. 1 marca 1819 w Jabłonnie k. Lublina, zm. 17 stycznia 1890 w Warszawie) – polski ornitolog.
Życiorys Pochodził z wielkopolskiej rodziny szlacheckiej Taczanowskich. W młodości studiował w Paryżu. W latach 1840–1855 był domownikiem u biskupa Walentego Baranowskiego
Od 1855 r. adiunkt i od 1862 r. kierownik (po Feliksie Pawle Jarockim) oraz kustosz Gabinetu Zoologicznego Szkoły Głównej w Warszawie (od 1869 r. Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego).
W okresie 1860–1890 pracował w muzeach europejskich, m.in. w Wiedniu, Berlinie, Paryżu i Londynie. W latach 1866–1867 przebywał wraz z Antonim Wagą oraz braćmi Aleksandrem i Konstantym Branickimi na wyprawie naukowej (finansowanej przez tych ostatnich) w Algierii. Od 1867 członek ówczesnej algierskiej Académie Hippone (obecnie Université Badji Mokhtar – Annaba) w Bône (Annaba).
Autor ok. 590 prac naukowych i opracowań haseł encyklopedycznych (większość haseł zoologicznych w Encyklopedii powszechnej S. Orgelbranda), m.in.: „O ptakach drapieżnych w Królestwie Polskim pod względem wpływu, jaki wywierają na gospodarstwo ogólne” (1860), „Oologia ptaków polskich” (1862), „Ptaki krajowe” (t. 1–2, 1882), „Spis ptaków Królestwa Polskiego, obserwowanych w ciągu ostatnich lat pięćdziesięciu” (1888). Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców zawartości tej encyklopedii"Encyklopedia Powszechna", tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859..
Opracował opis ornitofauny Ameryki Południowej i Środkowej, m.in.: Peru – „Ornithologie du Pérou”, t. 1–4 (1884–1886).
Na podstawie informacji zebranych przez zesłańców polskich z Syberii, m.in. przez B. Dybowskiego napisał „Faune ornithologique de la Sibérie orientale” (część 1–2, 1891–1894).
Oprócz ptaków interesował się pajęczakami, czego owocem były m.in. prace: „Les Aranéides de la Guyane française”, Horae Societatis entomologicae Rossicae (1871), „Les Aranéides de la Guyane française”, Horae Societatis entomologicae Rossicae (1873), „Les Aranéides du Pérou. Famille des Attidés” (1879).
Doktor honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego w 1887.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 36-1-27).
Jego imieniem nazwano gatunek z rodzaju aguti: Agouti taczanowskii (Stolzmann, 1865) oraz gatunki ptakówMielczarek P., Cichocki W., 1999, Polskie nazewnictwo ptaków świata, Notatki Ornitologiczne tom 40 – zeszyt specjalny.: klejnocik Taczanowskiego (Leucippus taczanowskii P.L. Sclater, 1875) krótkolotka Taczanowskiego (Bradypterus tacsanowskius Swinhoe, 1871) kusacz Taczanowskiego (Nothoprocta taczanowskii P.L. Sclater et Salvin, 1875) muchotyranik inkaski (Leptopogon taczanowskii Hellmayr, 1917) perkoz Taczanowskiego (Podiceps taczanowskii Berlepsch et Stolzmann, 1894) szafranka Taczanowskiego (Sicalis taczanowskii Sharpe, 1888) śnieżka białorzytna (Montifringilla taczanowskii Przewalski, 1876) trzęsiogon Taczanowskiego (Cinclodes taczanowskii Berlepsch et Stolzmann, 1892) zaroślak Taczanowskiego (Atlapetes schistaceus taczanowskii P.L. Sclater et Salvin, 1875) – podgatunek zaroślaka ciemnego a także nazwy gatunków stosowane przez polskich ornitologów: drozd Taczanowskiego (Turdus maranonicus Taczanowski, 1880) dzięciolnik Taczanowskiego (Picumnus steindachneri Taczanowski, 1882) kapturzyk Taczanowskiego (Thlypopsis inornata Taczanowski, 1879) koronówka Taczanowskiego (Basileuterus trifasciatus Taczanowski, 1881) ogończyk Taczanowskiego (Synallaxis maranonica Taczanowski, 1879) oliwiak Taczanowskiego (Tolmomyias policephalus Taczanowski, 1884) świerszczak Taczanowskiego (Locustella pleskei Taczanowski, 1889) ziarnojadek Taczanowskiego (Sporophila simplex Taczanowski, 1874) bekas Taczanowskiego (Gallinago paraguaiae andina Taczanowski, 1875) – podgatunek bekasa jasnolicego ciszek Taczanowskiego (Arremon abeillei nigriceps Lesson, 1880) podgatunek ciszka czarnołbistego sikora Taczanowskiego (Parus palustris brevirostris Taczanowski, 1872) – podgatunek sikory ubogiej tęgoster Taczanowskiego ((Xiphorhynchus erythropygius aequatorialis (Berlepsch et Taczanowski, 1884) – podgatunek tęgostera ciemnogłowego tyranik Taczanowskiego (Phaiomyias murina tumbezana Taczanowski, 1877) – podgatunek tyranika mysiego
Władysław Taczanowski jest odkrywcą ponad 40 gatunków i ponad 20 podgatunków ptaków.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Historia Muzeum i Instytutu Zoologii – dawny Gabinet Zoologiczny W błotach i w gabinecie Ptaki krajowe T.1-2 (1882) Władysława Taczanowskiego w serwisie Polona.pl
Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych Kategoria:Polscy arachnolodzy Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy ornitolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Szkoły Głównej Warszawskiej Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Władysław Kategoria:Urodzeni w 1819 Kategoria:Zmarli w 1890 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie