Wierchowina, Żabie (, Werchowyna) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankowskim, siedziba administracyjna rejonu wierchowińskiego. Położone jest nad Czarnym Czeremoszem (dopływem Prutu), u podnóża pasma Czarnohory, 30 kilometrów na południowy zachód od Kosowa. W 2020 osiedle liczyło 5812 mieszkańców, dla porównania spis powszechny w 2001 zanotował ich 5412.

Do 1962 roku miejscowość nosiła nazwę Żabie (, Żabje).

Przynależność terytorialna Do roku 1340 w Księstwie Halickim. 1340–1772 w Królestwie Polskim (ziemi halickiej, województwa ruskiego). 1772–1918 w Królestwie Galicji i Lodomerii w Cesarstwie Austriackim. W tym okresie w Żabiu było 1204 mieszkańców według spisu ludności z 1857. listopad 1918–22 stycznia 1919 w Zachodnioukraińskiej Republice Ludowej. 22 stycznia 1919–maj 1919 w Ukraińskiej Republice Ludowej. 1919–1939, w czasach II Rzeczypospolitej, w powiecie kosowskim (od 1920 województwa stanisławowskiego). 1939-1941 okupacja sowiecka. 1941-1944 dystrykt Galicja w Generalnym Gubernatorstwie.

Historia thumb|left|Cerkiew Zaśnięcia Matki Bożej (Kościół Prawosławny Ukrainy) Miejscowość wzmiankowana była w 1424 roku.

W II Rzeczypospolitej była siedzibą gminy wiejskiej Żabie w powiecie kosowskim województwa stanisławowskiego. Była to obszarowo największa gmina w II Rzeczypospolitej. Także samo Żabie było największą wiejską miejscowością całego woj. stanisławowskiego, a także największą miejscowością powiatu kosowskiego (8188 mieszk. w 1921), przewyższając miasta Kuty (5504) i Kosów (4234). Żabie było także dziewiątą (rok 1921) największą miejscowością woj. stanisławowskiego (łącznie z miastami) w II RPSkorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XIV - Województwo Stanisławowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924. Miejscowość dzieliła się na części Żabie–Ilcia (na zachodzie) i Żabie–Słupejka (na wschodzie). Ukraińcy stanowili 90% ogółu mieszkańców, Żydzi około 9%. W mieście mieszkało też kilkudziesięciu PolakówRzecz-pospolita.com - Żabie.

W okresie międzywojennym w Polsce Żabie znane było jako miejscowość letniskowa i zdrojowa (źródła mineralne), ośrodek turystyki, huculskiego rzemiosła artystycznego (przed wojną mieściło się tutaj muzeum huculskie) i hodowli koni huculskich. Maciej Bogusz Stęczyński (polski podróżnik i rysownik) w 1848 stworzył serię rysunków i akwarel poświęconych okolicom Żabiego, jak i samej miejscowości, opisał je też później w poemacie Karpaty. W latach 30. funkcjonowała Państwowa Wysokogórska Szkota Rolnicza w Żabiem.

14 lutego 1936 roku w centrum miejscowości wybuchł pożar, który strawił cztery budynki, w tym hotel Gertnera i dom fundacji skarbkowskiej. Przyczyną pożaru była wadliwa budowa komina. Straty wyniosły kilkanaście tysięcy złotych„Gazeta Lwowska” nr 38 z 16 lutego 1936, str. 2: Pożar w Żabiem..

W październiku 1941 roku, w czasie okupacji niemieckiej, mieszkające tutaj ukraińskie małżeństwo, Jurij i Paraskowija Koczukowie, przez dwa dni podczas antyżydowskiej "akcji" w getcie udzielało w swoim domu schronienia sześcioosobowej żydowskiej rodzinie Gertnerów, za co w 1999 roku Instytut Jad Waszem uhonorował je tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów ŚwiataІгор Щупак, Зоряна Бондар, Єгор Врадій, Антон Дробович, Раїса Євтушенко, Ірина Піскарьова, ПАМ’ЯТІ УКРАЇНЦІВ, ЯКІ РЯТУВАЛИ ЄВРЕЇВ ПІД ЧАС ДРУГОЇ СВІТОВОЇ ВІЙНИ, Київ – Дніпро 2021, s. 80.

W latach 1943–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali 50 Polaków.

Osadnictwo Huculi Huculszczyzna

Przypisy

Linki zewnętrzne

Wierchowina na stronie Rady Najwyższej Ukrainy M. Żukow-Karczewski, Krajobrazy utracone: Żabie - huculska stolica Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona

Kategoria:Osiedla typu miejskiego w obwodzie iwanofrankiwskim Kategoria:Wierchowina (hromada) Kategoria:Ukraińskie ośrodki narciarskie Kategoria:Żabie