Andrzej Cezary Precigs (ur. 22 sierpnia 1949 w Warszawie, zm. 26 sierpnia 2023 tamże) – polski aktor teatralny, filmowy i głosowy, reżyser dubbingu i samorządowiec.
Życiorys Rodzina i wykształcenie Urodził się w Warszawie jako syn Barbary Precigs z domu Szybowskiej, księgowej, i Jana Precigsa, księgowego oraz śpiewaka operowego. Jego dziadek ze strony ojca, Ian Precigsson, był bogatym Szwedem i ewangelikiem; na terenie zaboru rosyjskiego podczas I wojny światowej sprzedawał armiom uszlachetnioną ceratę, która służyła do pakowania broni czy szycia plecaków. Gdy został lekko ranny, trafił do polskiego szpitala; tam poznał przyszłą żonę, która opiekowała się rannymi. Po wojnie zaczął współpracować z PKP, a zarobione pieniądze przeznaczył na budowę domu w Wołominie; rodzina straciła majątek na skutek II wojny światowej.
Andrzej Precigs grał w piłkę nożną, siatkówkę i hokeja. Rodzice zapisali go do szkoły muzycznej na lekcje fortepianu i skrzypiec. Kiedy miał 9 lat, rodzina przeniosła się z Wołomina do Warszawy. Uczęszczał do prywatnego męskiego Liceum Ogólnokształcącego pw. św. Augustyna. Tam brał udział w zajęciach teatralnych prowadzonych przez Adama Mularczyka. Grał na gitarze w założonym przez siebie zespole bigbitowym. Zdał egzaminy na filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Po pierwszym roku studiów wyjechał do Łodzi, dostał się na Wydział Aktorski PWSFTviT w tym mieście, którego absolwentem został w 1972.
Kariera zawodowa W 1972 zadebiutował na profesjonalnej scenie w roli Waldka z Gorzejowy i lokaja Cedry Walentego w sztuce Turoń według Stefana Żeromskiego w reż. Ryszarda Smożewskiego w Teatrze im. Ludwika Solskiego w Tarnowie, z którym był związany do 1974. W sezonie artystycznym 1973/1974 grał w Teatrze im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej Górze – Samotnika w Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego (1973) w reż. Aliny Obidniak, kuzyna Pasiukiewicza w Małym Dworku Stanisława Ignacego Witkiewicza (1974) w reż. Krzysztofa Pankiewicza, Mężczyznę w Peer Gynt Henryka Ibsena (1974) w reż. Henryka Tomaszewskiego i widowisku muzycznym Gdzie jest ten szlagier (1974) w reż. Krzysztofa Pankiewicza. Następnie występował w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1974–1978), Teatrze Reduta 77 (1978–1980), Teatrze Polskim w Warszawie (1981–1982), Teatrze na Targówku (1982–1987) i Teatrze Nowym w Warszawie (1987–1996).
W filmie debiutował jako Adam Ligenza, syn starszego wachmistrza (Sławomir Lindner) w czarno–białym dramacie psychologicznym Mieczysława Waśkowskiego Jeszcze słychać śpiew. I rżenie koni… (1971). Zaczął być obsadzany w rolach epizodycznych w licznych produkcjach kinowych, w tym w komedii obyczajowej Wandy Jakubowskiej 150 na godzinę (1971), dramacie psychologicznym Witolda Leszczyńskiego Rekolekcje (1977), dramacie wojennym Jana Łomnickiego Akcja pod Arsenałem (1977), dramacie biograficznym Wandy Jakubowskiej Biały mazur (1978), dramacie historycznym Bohdana Poręby Polonia Restituta (1980), komedii Stanisława Barei Miś (1980), komediodramacie Krzysztofa Kieślowskiego Trzy kolory. Biały (1994) i dramacie sensacyjno–politycznym Krzysztofa Krauzego Gry uliczne (1996). W dramacie psychologiczno–politycznym Włodzimierza Olszewskiego Wierne blizny (1981) wcielił się w rolę chorążego Eugeniusza Juszczaka, oficera politycznej kompanii. W ekranizacji powieści Elizy Orzeszkowej Nad Niemnem (1986) w reż. Zbigniewa Kuźmińskiego zagrał postać Teofila Różyca.
Występował gościnnie w serialach telewizyjnych: Daleko od szosy (1976), Polskie drogi (1977), Lalka (1977) jako Stanisław Wokulski w młodości, 07 zgłoś się (1984), Pogranicze w ogniu (1991), Dom (1996), Klan (2000), Pensjonat pod Różą (2004), Kryminalni (2004), Ojciec Mateusz (2009), Czas honoru (2010), Belle Epoque (2017) i Wojenne dziewczyny (2018). W serialu Polsat Życie jak poker (1998–1999) grał mecenasa Roberta Dębowskiego, męża Sandry (Aldona Orman). W serialu TVP2 M jak miłość (2000–2022) występował w roli Zbigniewa Filarskiego, ojca Kingi (Katarzyna Cichopek).
Od 1976 współpracował z Teatrem Polskiego Radia, gdzie grał role w słuchowiskach, takich jak Przygody Tomka Sawyera Marka Twaina (1976) jako Ben Harper, Mistrz i Małgorzata Michaiła Bułhakowa (1994) w reż. Janusza Kukuły jako śledczy, Wielki Gatsby Francisa Scotta Fitzgeralda (1994) w reż. Waldemara Modestowicza jako pan Sloane, Tajemniczy ogród Frances Hodgson Burnett (1994) w reż. Jana Warenycii jako Craven i Czas życia tak krótki. Ostatnie urodziny Józefa Piłsudskiego Tomasza Lerskiego (2017) w reż. Janusza Kukuły jako Józef Piłsudski.
Zajmował się również reżyserią dubbingu w produkcjach takich jak Dennis Rozrabiaka (1987), Ach, ten Andy! (2001), Noddy (2001), Klub Winx (2004), Och, baby (2001) i Franklin i skarb jeziora (2006).
Działalność polityczna W wyborach samorządowych w 2006 z listy Platformy Obywatelskiej uzyskał mandat radnego gminy Brwinów (kandydował wówczas bez powodzenia na urząd burmistrza). W wyborach w 2010 z powodzeniem ubiegał się o reelekcję. Był też członkiem lokalnych władz PO.
Życie prywatne mały|Grób Andrzeja Precigsa na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Zawarł związek małżeński z Katarzyną; miał dwie córki – Natalię i Emilię.
Zmarł 26 sierpnia 2023 w Warszawie. Został pochowany na warszawskim cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.
Twórczość Filmografia 1971: Jeszcze słychać śpiew. I rżenie koni… jako Adam, syn Ligenzy 1971: 150 na godzinę jako syn Wróbla 1975: Znikąd donikąd jako członek oddziału 1975: W domu jako pan młody 1976: Trochę wielkiej miłości jako „ojciec” pod oknami porodówki 1976: Daleko od szosy jako kolega Ani 1977: Rekolekcje jako Bodzio, asystent Marka 1977: Polskie drogi jako Marian, partyzant GL 1977: Około północy jako kelner 1977: Nie zaznasz spokoju jako milicjant 1977: Lalka jako Stanisław Wokulski w młodości 1977: Akcja pod Arsenałem jako „Kuba” 1978: Wesela nie będzie jako lekarz, kolega Wojtka 1978: Romans Teresy Hennert jako porucznik Lin 1978: Rodzina Połanieckich jako Ignacy Zawiłowski 1978: Biały mazur jako dyrektor w fabryce Lilpoppa 1979: Tajemnica Enigmy jako inżynier Betlewski 1979: Doktor Murek jako sublokator u Koziołkowej 1979: ...droga daleka przed nami... jako członek Szarych Szeregów 1979: ...Cóżeś ty za pani... jako przyjaciel Jakuba 1980: Zajęcia dydaktyczne jako bibliotekarz 1980: Wyrok śmierci jako podporucznik „Paweł” 1980: Polonia Restituta jako Tadek Pawlak, brat Franka 1980: Miś jako aktor grający w przedstawieniu teatralnym 1980: Dzień Wisły jako Witek, brat Tadeusza 1980: Ciosy jako młody Jan Skarga 1981: Wierne blizny jako chorąży Eugeniusz Juszczak 1981: Fantazja dur – moll jako ojciec Piotrusia 1982: Polonia Restituta jako Tadek Pawlak, brat Franka 1982: Kołowaty jako Adam, mąż Maruny 1983: Soból i panna jako wikary Lelejko 1984: Przemytnicy jako Alińczuk 1984: Dokąd człowieku? jako przełożony Kalety 1984: Cień już niedaleko jako Paweł, kolega Henryka 1984: 07 zgłoś się jako naczelnik Krzysztof Kalkowski 1985: Przyłbice i kaptury jako Vento z Waldenbergu 1985: Greta jako Franz Kunze, dezerter niemiecki 1985: Dłużnicy śmierci jako Wiktor Malarczyk „Wertep” 1985: C.K. Dezerterzy jako weteran 1986: Weryfikacja jako milicjant pilnujący Marka w szpitalu 1986: Nad Niemnem jako Teofil Różyc 1986: Maskarada jako operator filmu Mistrz sportu 1986: Cudzoziemka jako Władyś, syn Róży i Adama 1987: Zdaniem obrony jako Jan Skalski, reżyser Króla Lira 1987: Wielki Wóz jako porucznik Pęciak 1987: Ucieczka z miejsc ukochanych jako Sójka, w czasie wojny sołtys Białej Wsi 1987: Śmieciarz jako porucznik „Nowy” 1987: Sonata marymoncka jako uczestnik zebrania w bazie 1987: Rzeka kłamstwa jako ekonom Jakub Potoczny 1988: Spadek jako gefraiter przeszukujący dom Pyzika 1988: Rodzina Kanderów jako doktor Zygmunt Zawadzki 1988: Przeprawa jako „Korab”, członek oddziału AK 1988: Penelopy jako Krzyś, przyjaciel Bożeny 1988: Kolory kochania jako Adam 1989: Żelazną ręką jako hetman Stanisław Żółkiewski 1989: Virtuti jako kapral 1989: Odbicia jako Jerzy Janas, mąż Małgosi 1989: Modrzejewska jako Józef Chełmoński 1989: Powrót Arsène’a Lupin jako Konrad 1989: Kanclerz jako hetman Stefan Żółkiewski 1989: Gdańsk 39 jako oficer na Westerplatte 1990: Tajemnica puszczy jako Janyga 1990: Maria Curie jako dziennikarz „Le Journal” 1990: Dziewczyna z Mazur jako inżynier Wojciech Skierski 1991: Pogranicze w ogniu jako major Max 1992: Vent d’est jako żołnierz straży granicznej 1993: Trzy kolory. Biały jako inżynier budujący dworek dla Karola 1993: Komedia małżeńska jako kolega z pracy Wiktora 1993: C’est mon histoire jako Karol Woźnicki, wiceminister spraw wewnętrznych 1994: Stella Stellaris jako Dom von Fall 1995: Zdrada jako Karol, szef oddziału AK 1995: Sukces jako Wołek, pracownik „Dorexu” w Afryce 1995: Doktor Semmelweis jako uczestnik obrad komisji 1996: Gry uliczne jako senator Makowski 1996: Niemcy jako oficer SS dowodzący egzekucją we Francji 1996: Dom jako członek komisji planowania w gabinecie Langa 1997: Lata i dni jako Robert 1998: Amok jako Sven Eklund, mąż Julii 1998: Życie jak poker jako mecenas Robert Dębowski, mąż Sandry 1999: Trzy szalone zera jako inżynier 1999: Ostatnia podróż jako Eugène Delacroix 1999: Moja Angelika jako Marcus Popiołek, organizator „pracy” w Niemczech 2000: Klan jako profesor Julian Deptuła 2000: Niewypowiedziana wojna jako Józef Piłsudski 2000: M jak miłość jako Zbigniew Filarski, ojciec Kingi 2000: Gunblast vodka jako pracownik ambasady 2001: Przeprowadzki jako pułkownik Albrecht 2001: Miasteczko jako Alfred Wojski, inspektor Sanepidu 2001: Marszałek Piłsudski jako Jędrzej Moraczewski 2002: Sfora jako lekarz operujący Ducha 2003: Zaginiona jako sędzia wydający postanowienie o aresztowaniu Uli 2003: Tygrysy Europy 2 jako mecenas Hugo Krzycki-Biernat, doradca prawny Nowaka 2004: Pensjonat pod Różą jako Janusz Stolarczyk, wydawca Kwapisza 2004: Kryminalni jako Roman Kartecki, zleceniodawca napadu 2006: Na dobre i na złe jako „znajomy” Ewy 2006: Mrok jako adwokat Alerta 2009: Sprawiedliwi jako inżynier Andrzej Kraszewski 2009: Ojciec Mateusz jako zakonnik 2010: Optymista jako dziekan 2010: Klub szalonych dziewic jako Strabużyński, ojciec Mikołaja 2010: Hotel 52 jako kardiolog Krzysztof Dąbrowski 2010: Duch w dom jako Kozłowski 2010: Czas honoru jako generał Stefan Radziszewski 2011: Unia serc jako szef Jacka 2011: Układ warszawski jako mąż Aldony 2011: Przepis na życie jako profesor Dębicki, ginekolog 2011: Ojciec Mateusz jako antykwariusz Leon 2011: Linia życia jako Emil Śląski 2012: Przyjaciółki jako Wacław Strzelecki, ojciec Pawła 2012: Na dobre i na złe jako Roman Pałka 2012: Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć jako obergruppen 2013: Prawo Agaty jako sędzia 2017: Belle Epoque jako inżynier Kazimierz Konopacki 2018: Wojenne dziewczyny jako Jędrzej Muszyński 2019: Na dobre i na złe jako Bazyli Piekarski, przyjaciel Trzebiatowskiego
Reżyseria dubbingu 1987: Dennis Rozrabiaka 1992: Shin-chan 2001: Ach, ten Andy! 2001: Medabots 2001: Noddy 2001: Maluchy spod ciemnej gwiazdki 2004: Klub Winx 2006: Błękitny smok 2006: Franklin i skarb jeziora
Polski dubbing 1990: Zwariowane melodie 1995: Freakazoid! 2001: Ach, ten Andy! 2001: Maluchy spod ciemnej gwiazdki 2002: Roboluch 2006: Franklin i skarb jeziora
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne . [dostęp 2021-04-10]. . [dostęp 2023-08-27].
. [dostęp 2023-08-27].
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego pw. św. Augustyna Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Aktorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy teatralni związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi Kategoria:Aktorzy i aktorki Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawie Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie