– japoński polityk, premier Japonii w latach 2006–2007 i 2012–2020. Przewodniczący Partii Liberalno-Demokratycznej w latach 2012–2020. Członek Nippon Kaigi. Zmarł w wyniku postrzelenia przez zamachowca.
Życiorys Był synem byłego ministra spraw zagranicznych Shintarō Abego i wnukiem premiera w latach 1957–1960, Nobusuke Kishiego. Ukończył nauki polityczne na Uniwersytecie Seikei (1977) w Musashino. Przez 3 lata pracował w koncernie Kobe Steel, w 1982 został sekretarzem swojego ojca. W latach 2005–2006 był szefem gabinetu premiera. We wrześniu 2006 został premierem. Uważano go za politycznego „jastrzębia”Polityka nr 39 (2573) z 30 września 2006, s. 19.. Jego poprzednikiem i mentorem był Jun’ichirō Koizumi.
Abe zapowiadał zmianę pacyfistycznej konstytucji Japonii i zwiększenie roli polityczno-militarnej państwa, jak to wynika z potencjału gospodarczego i demograficznego. Pomimo że uważa się go za nacjonalistę, zaniechał wówczas wizyt w chramie Yasukuni, by poprawić stosunki z Chinami i Koreą Południową. W tym celu odbył też spotkania z przywódcami tych państw. Forsował program promowania patriotyzmu i zwiększenia dyscypliny w szkołach. Latem 2007 zaproponował utworzenie czterostronnego „łuku wolności i dobrobytu” (Indie, Japonia, USA, Australia) w celu zrównoważenia rosnącej potęgi Chin.
12 września 2007 po wyjściu na jaw wielu afer finansowych, związanych z ministrami wchodzącymi w skład jego rządu, podał się do dymisji ze stanowiska premiera Japonii.
We wrześniu 2012 został wybrany przewodniczącym Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD). W przedterminowych wyborach parlamentarnych, które odbyły się 16 grudnia 2012 po rozwiązaniu Izby Reprezentantów (niższej izby parlamentu Japonii) przez premiera Yoshihiko Nodę (z centrolewicowej Partii Demokratycznej), PLD uzyskała większość parlamentarną, a Shinzō Abe został desygnowany na premiera i 26 grudnia 2012 zaprzysiężonyJapan’s Abe says party ‘must achieve results’ after poll win, BBC News..
Wprowadził politykę monetarną polegającą na zwiększonej radykalnie emisji pieniądza w porozumieniu z nowo mianowanym szefem banku centralnego Haruhiko Kurodą zmierzającą do ożywienia gospodarczego (w połączeniu z innymi działaniami zwaną abenomiką).
26 grudnia 2013 roku premier Abe niespodziewanie przybył z oficjalną wizytą do chramu Yasukuni, co natychmiast spowodowało protesty Chin i Korei Południowej. Negatywnie do wizyty odniosły się również Stany Zjednoczone.
W sierpniu 2020 roku zrezygnował ze stanowiska premiera z powodów zdrowotnych.
8 lipca 2022, podczas przemówienia na wiecu wyborczym w Narze (sam nie kandydował, ale wspierał kampanię rządzącej Partii Liberalno-Demokratycznej), został postrzelony i zmarł w wyniku odniesionych obrażeń.
Rodzina
Odznaczenia Odznaczenia japońskie Łańcuch Najwyższego Orderu Chryzantemy (2022, pośmiertnie) Wielka Wstęga Najwyższego Orderu Chryzantemy (2022, pośmiertnie)
Odznaczenia zagraniczne Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Oranje-Nassau (Niderlandy, 2014) Wielki Łańcuch Orderu Sikatuny (Filipiny, 2015) Krzyż Wielki Orderu Wyzwoliciela San Martina (Argentyna, 2016) Krzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania, 2017) Order Narodowy Zasługi (Paragwaj, 2018) Medal Wschodniej Republiki Urugwaju (Urugwaj, 2020) Krzyż Wielki Orderu Krzyża Południa (Brazylia, 2020) Order Padma Vibhushan (Indie, 2021) Order Republiki Serbii II Klasy (Serbia, 2022) Order Australii (Australia, 2022, pośmiertnie) Za wybitne zasługi dla dwustronnych stosunków Australia-Japonia. Order Przyjaznych Chmur ze Specjalną Wielką Wstęgą (Tajwan, 2023, pośmiertnie)
Inne odznaczenia Złoty Order Olimpijski (2020)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci uczelni w Japonii Kategoria:Odznaczeni Narodowym Orderem Zasługi (Paragwaj) Kategoria:Odznaczeni Orderem Australii Kategoria:Odznaczeni Orderem Chryzantemy Kategoria:Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Południa Kategoria:Odznaczeni Orderem Olimpijskim Kategoria:Odznaczeni Orderem Oranje-Nassau Kategoria:Odznaczeni orderem Padma Vibhushan Kategoria:Odznaczeni Orderem Republiki Serbii Kategoria:Odznaczeni Orderem Sikatuny Kategoria:Odznaczeni Orderem Wyzwoliciela San Martina Kategoria:Odznaczeni urugwajskimi odznaczeniami Kategoria:Ofiary zabójstw w Japonii Kategoria:Premierzy Japonii Kategoria:Nacjonaliści japońscy Kategoria:Zamordowani szefowie rządów Kategoria:Ludzie urodzeni w Tokio Kategoria:Urodzeni w 1954 Kategoria:Zmarli w 2022