Fabian Birkowski (ur. w 1566 we Lwowie, zm. 9 grudnia 1636 w Krakowie) – polski kaznodzieja.
Życiorys Syn Tomasza Birkowskiego – majstra kuśnierskiego i Elżbiety – córki ławnika miejskiego. Od 1585 uczył się w Akademii Krakowskiej; stopień bakałarza uzyskał w 1587, a magistra w 1593. Dla dokończenia studiów odbył podróż zagraniczną do Włoch.
W latach 1596–97 wykładał literaturę grecką i rzymską w Akademii Krakowskiej. Był znawcą teologii i literatury antycznej. Przypisano mu też tytuł doktora teologii; wykładał ją m.in. w konwencie dominikańskim w Krakowie. Od 1596 dominikanin. Po śmierci Piotra Skargi (1612) kaznodzieja królewski – syna królewskiego Władysława IV w Warszawie.
Tak sam określa rolę kaznodziei (z kazania na pogrzebie Piotra SkargiKazimierz Brodziński: Życiorysy niektórych poetów i uczonych, Wydawca: Kazimierz Józef Turowski, Sanok, 1856 ss 7 – 29 – pisownia oryginalna):
Towarzyszył królewiczowi w wyprawach wojennych (Moskwa, Chocim).
I jeszcze jeden fragment z kazania wygłoszonego podczas mszy dziękczynnej po zawarciu pokoju po bitwie pod Chocimiem (pisownia oryginalna):
Był jednym z członków Rady Duchownej mającej doprowadzić do pokoju z dysydentami. Do 1634 r. przebywał w Warszawie. Następnie osiadł w Krakowie, gdzie pełnił funkcję przeora klasztoru.
Twórczość Powszechnie podziwiany przez współczesnych i wysoko ceniony przez historyków. Mówca pełen życia, silnie poruszający słuchaczy. Największe uznanie zyskały jego kazania pogrzebowe i obozowe. Są one cennym źródłem do poznania myśli i życia codziennego epoki staropolskiej.
Najsłynniejsze kazania pogrzebowe: Jan Zamoyski (1605), Jan Karol Chodkiewicz (1621), Nagrobek Osmanowi, cesarzowi tureckiemu (1622), Krzyż kawalerski – o Bartłomieju Nowodworskim (1625), Stefan Chmielecki albo nagrobek (1632), Kwiaty z koron królewskich nieśmiertelne, abo pamięć Najjaśniejszego Monarchy Zygmunta III, króla polskiego i szwedzkiego, także Pamięć Najjaśniejszej Pani Konstancyi, królowej polskiej i szwedzkiej – o Zygmuncie III Wazie (1632), Kwiat padający – o Gustawie Adolfie (1632).
Kazania obozowe: Panu Bogu podziękowanie za uspokojenie Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego (1621), Kazanie obozowe o Bogarodzicy (1623), Kantymir basza porażony (1624).
Zbiory innych kazań: Orationes Ecclesiasticae (1622), Kazania na niedziele i święta (1628).
Inne utwory: Lacrimae in funere Annae Jagellonicae Kraków 1596, drukarnia Łazarzowa Na pogrzebie x. Piotra Skargi... kazanie Kraków 1612, drukarnia A. Piotrkowczyk, wyd. nast.: Kraków 1613; Kraków 1615 Syn Korony abo na pogrzebie... Joachima Ocieskiego... kazanie Kraków 1613, drukarnia A. Piotrkowczyk Jozue za kolędę dany roku 1613. Jan Zamoyski na mszy zadusznej... wspomniany roku 1605. Kazania dwoje Kraków 1613, drukarnia A. Piotrkowczyk Kazania na niedziele i święta doroczne cz. 1-3, Kraków 1620, drukarnia A. Piotrkowczyk, wyd. nast.: Kraków 1623-1628 Kawaler maltański na pogrzebie... Zygmunta Srzedzińskiego Kraków 1623, drukarnia A. Piotrkowczyk Jan Karol Chodkiewicz i Jan Weyher, wojewodowie Kraków 1627, drukarnia A. Piotrkowczyk
Przypisy
Literatura dodatkowa Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Linki zewnętrzne Dzieła Fabiana Birkowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Kapelani wojska I Rzeczypospolitej Kategoria:Kaznodzieje nadworni władców Polski Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Polscy językoznawcy Kategoria:Polscy pisarze barokowi Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVII wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVII wieku Kategoria:Polscy dominikanie Kategoria:Teolodzy katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1566 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Krakowskiej Kategoria:Zmarli w 1636