Język grecki archaiczny albo greka archaiczna – wczesne stadium rozwoju języka greckiego, poprzedzające grekę klasyczną, jednak późniejsze od greki mykeńskiej. Język grecki archaiczny był w użyciu w Helladzie w okresie ciemnym (po upadku cywilizacji mykeńskiej) i w okresie archaicznym. Zaświadczony jest w swoim późnym stadium przede wszystkim w dziełach Homera, z okresu ciemnego nie zachowały się bowiem zabytki piśmiennictwa. Język grecki był w czasach Homera już najprawdopodobniej silnie zróżnicowany dialektalnie. Uważa się, że Iliada i Odyseja pisane są językiem będącym zlepkiem różnych dialektów epoki, które w kolejnych wiekach dały początek poszczególnym zaświadczonym w piśmiennictwie dialektom greki klasycznej.
Fonetyka W zakresie fonetyki greka epoki archaicznej różniła się od greki klasycznej m.in. wymową dyftongów [] (zapisywane ), [] (), [] (), [] (), wymawianych w grece klasycznej odpowiednio jako [], [], [], [] oraz istnieniem kilku innych głosek, zapisywanych archaicznymi znakami alfabetu greckiego, m.in. zapisywanej digammą () głoski [] i zapisywanej koppą () głoski [] (spółgłoska zwartowybuchowa języczkowa bezdźwięczna). W grece klasycznej głoski te zachowały się tylko w niektórych dialektach.
Gramatyka
Rekonstrukcja Eduard Schwyzer dokonał w 1939 roku próby rekonstrukcji języka protogreckiego, poprzedzającego historycznie zaświadczone stadia rozwojowe greki. Ponieważ jednak nieznany był wówczas język mykeński, odczytany później z tabliczek pokrytych pismem linearnym B i rekonstrukcja Schwyzera nie uwzględnia systemu fonologicznego tegoż języka, uważa się, że jego rekonstrukcja odpowiada wczesnym stadiom rozwoju greki archaicznej (już z okresu pomykeńskiego).
Oto przykładowy tekst – fragment Modlitwy Pańskiej – przetłumaczony na zrekonstruowany przez Schwyzera język grecki archaiczny:
greka klasyczna greka archaiczna (rekonstrukcja Schwyzera) język polski Ojcze nasz, któryś jest w Niebiesiech,Święć się imię Twoje
Zobacz też greka homerycka język starogrecki
Kategoria:Język grecki Grecki archaiczny, język