thumb|166px|Leliwa – herb Miaskowskich Kasper Miaskowski herbu Leliwa (ur. 1549 w Smogorzewie, zm. 22 kwietnia 1622 tamże) – polski poeta.
Życiorys Pochodził ze Smogorzewa koło Gostynia w Wielkopolsce. Był synem szlachcica Jana i Zofii Kembłan Chełkowskiej. Naukę pobierał w domu, później – prawdopodobnie w klasztornej szkole benedyktyńskiej w Lubiniu i w kolegium Lubrańskiego w Poznaniu. Posiadł dobrą znajomość Biblii, historii starożytnej i mitologii. Przez całe życie mieszkał w rodzinnych stronach. Po śmierci ojca (1571) opiekował się rodzeństwem we wsi rodzinnej, gdzie od roku 1584 gospodarował na części Smogorzewa. Ożenił się dopiero w 1589, z Zofią Szczodrowską. W latach 1598–1603 dzierżawił Osiek (Wielkopolska), po czym przeniósł się (1603) na dzierżawę Włoszczonowa koło Kutna. W roku 1607 wrócił do rodzinnego Smogorzewa i przebywał tam do końca życia. Z przekonania był regalistą, lecz pozostawał w dobrych stosunkach ze swym mecenasem, rokoszaninem J. Szczęsnym Herburtem. Zmarł 22 kwietnia roku 1622. Został pochowany w Strzelcach Wielkich. Napisane przez niego epitafium zostało przez jego żonę umieszczone na tablicy znajdującej się wewnątrz kościoła św. Marcina z Tours.
Twórczość Był jednym z pierwszych polskich pisarzy barokowych. Wśród przyjaciół miał wielu księży (m.in.: Hieronim Powodowski, brat Baltazar), co odcisnęło wyraźne piętno na jego twórczości (realizowała ona wzorcowo postulaty kontrreformacji). Najsilniej związał się z Włoszczonowem, gdzie przebywał w latach 1603–1607 i gdzie napisał większość swoich wierszy. Swoje dzieła wydał w księdze Zbiór rytmów (pierwsza redakcja 1612, druga 1622). Podzielił ją na dwie części: religijną i świecką. Jego liryki opiewają Mękę Pańską, przypominają o śmierci, wzywają do pokuty, zbijają tezy protestantów, zagrzewają do wojny z Turcją, domagają się wzmocnienia władzy królewskiej, ale również popierają opozycjonistę Jana Szczęsnego Herburta, opisują wydarzenia z życia poety (np. pożegnanie ukochanego Włoszczonowa), uświetniają śluby, pogrzeby i rocznice znajomych. Wyróżniają się również bogactwem form i uczuć. Przyjaźnił się m.in. z Andrzejem Lechowiczem, który poświęcił poecie kilka anagramów. Współcześni uważali Miaskowskiego za największego żyjącego polskiego poetę.
Ważniejsze utwory Łódź Opaleńska abo na szczęśliwy wjazd na swe biskupstwo... Jędrzeja Opaleńskiego... biskupa poznańskiego itd. oda, Kalisz 1608, drukarnia W. Gedelius Pielgrzym wielkanocny abo rozmowa podróżnych z Jeruzalem do Emaus, Kraków 1612; wyd. następne: (Kraków) 1621; Kraków 1633; pt. Przechadzka wielkanocna..., Lwów 1643 (utwór przerobił plagiatorsko J. D. Wośnicki Pielgrzym wielkanocny, Kraków 1612; wyd. następne: Lwów 1621) Herkules słowieński, wyd. przy: J. Solikowski Wizerunek utrapionej Rzeczypospolitej, Dobromil 1612; wyd. następne: pt. Herkules niecierpliwy albo rozmowa Apollina z Merkuriuszem włączone do: Zbiór rytmów; część przeł. na łacinę A. Koryciński Perspectiva politica regno Poloniae elaborata, Gdańsk 1652 Zbiór rytmów, Kraków 1612, drukarnia B. Skalski; wyd. 2 pt. Zbiór rythmow... znowu przez authora poprawionych, rozszerzonych, na dwie części rozdzielonych, Poznań 1622, drukarnia j. Rossowski; wyd. następne według edycji 1622 pt. Zbiór rytmów... teraz do druku po raz trzeci podany, wyd. J. Rymarkiewicz, Poznań 1855; przedr. K. J. Turowski, Kraków 1861, Biblioteka polska: pojedyncze utwory przedr.: J. Lemański Satyra polska, t. 1, Warszawa 1914 (tu: fragm. Mięsopustu, Popielec, Na post wielki); Przeszłość 1929, nr 2 (tu: Na post wielki); W. Borowy Od Kochanowskiego do Staffa. Antologia liryki polskiej, Lwów 1930; także wyd. 2 zmienione i rozszerzone, Londyn 1954; także Warszawa 1958; J. Tuwim Cztery wieki fraszki polskiej, Warszawa 1937, także wyd. 2 Warszawa 1957 (tu: Na rokosz jędrzejowski, Na post polski); Poeci renesansu. Antologia, oprac. J. Sokołowska, Warszawa 1959, Biblioteka Poezji i Prozy. Wybór tekstów do; dziejów kultury Wielkopolski, Poznań 1962 Utwory związane z rokoszem M. Zebrzydowskiego (Apologia na paszkwil, Nenia na rozruch domowy, Horacy ode I 14, Dialog... o zjeździe jędrzejowskim, Pugna andabatarum, Tren Rzeczypospolitej, Post nubila Phoebus), wyd. J. Czubek Pisma polityczne z czasów rokoszu Zebrzydowskiego, t. 1, Kraków 1916
Przypisy
Bibliografia Kasper Miaskowski – biogram na staropolska.pl (Roman Mazurkiewicz) Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 515–516
Linki zewnętrzne Dzieła Kaspra Miaskowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kasper Kategoria:Polscy działacze kontrreformacji Kategoria:Polscy pisarze barokowi Kategoria:Polscy poeci baroku Kategoria:Polscy poeci religijni XVII wieku Kategoria:Polscy poeci XVII wieku Kategoria:Urodzeni w 1549 Kategoria:Zmarli w 1622