mały|Białoruski znaczek z 1995 roku wydany w 20 rocznicę śmierci konstruktora mały|Biuro projektowe Suchoja w 2007 roku Pawieł Osipowicz Suchoj (ros. Павел Осипович Сухой, ur. w Głębokiem, zm. 15 września 1975 w Moskwie) – radziecki konstruktor lotniczy, dwukrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1957 i 1965). Od jego nazwiska pochodzi oznaczenie samolotów Su.
Życiorys Pawieł Suchoj urodził się 22 lipca 1895 w Głębokiem w Cesarstwie Rosyjskim, w białoruskiej rodzinie nauczyciela Osipa Suchoja i jego żony Jelizawiety, miał pięć sióstr. 30 lipca 1895 został ochrzczony w cerkwi Narodzenia Bogurodzicy w Głębokiem. Od dziecka interesował się lotnictwem. Po zdaniu w 1914 matury z wyróżnieniem zaczął studia na uniwersytecie moskiewskim na wydziale matematyczno-fizycznym, w 1915 zmienił uczelnię na moskiewską Wyższą Szkołę Techniczną. W 1916 został wcielony do armii rosyjskiej, po ukończeniu szkoły wojskowej walczył na froncie północno-zachodnim w oddziale karabinów maszynowych. Po demobilizacji, w latach 1918–1920 uczył matematyki w szkole kolejarskiej, po czym kontynuował studia na Moskiewskim Uniwersytecie Technicznym. Od 1924, jeszcze przed ukończeniem studiów, podjął z rekomendacji Tupolewa pracę w Centralnym Instytucie Aero- i Hydrodynamiki (CAGI), a w 1925 roku obronił pracę dyplomową. Pracował następnie w biurze projektowym Tupolewa w CAGI, uczestnicząc w różnych projektach. W latach 1926–1927 był po raz pierwszy wiodącym projektantem samolotu ANT-5 (I-4) (będącego pierwszym radzieckim myśliwcem o konstrukcji całkowicie metalowej). Kierował następnie zespołem nr 3 w oddziale konstrukcyjnym sekcji konstrukcji doświadczalnych (KOSOS) CAGI (projekty: I-14, ANT-25, DB-2). W 1936 wyjechał do USA w składzie komisji do spraw zakupu samolotów, gdzie zapoznał się z nowymi technologiami. Od 1936 Suchoj został zastępcą Pietlakowa jako naczelnika Zakładu Konstrukcji Doświadczalnych (ZOK) Głównego Zarządu Przemysłu Lotniczego (GUAP). Jego biuro uzyskało pewną samodzielność i zaczęło projektować samoloty, noszące od grudnia 1940 roku, po zmianie nazewnictwa samolotów, oznaczenie Su, od inicjałów konstruktora. Jedynym projektem, który wszedł w tym okresie do produkcji, był lekki bombowiec Su-2, który wziął udział w II wojnie światowej, nie był jednak produkowany w dużej liczbie. W sierpniu 1939 roku Suchoj został wyznaczony głównym konstruktorem zakładu nr 135 w Charkowie produkującego Su-2, lecz w marcu 1940, na jego prośbę, powierzono mu nowo zorganizowany doświadczalny zakład nr 289 w Podlipkach, w którym zorganizowano jego biuro konstrukcyjne. Podczas wojny biuro opracowało szereg prototypów samolotów, które jednak nie były kierowane przez władze do produkcji, jak myśliwiec wysokościowy Su-1 (I-330) – październik 1940. Niezrealizowany pozostał m.in. udany samolot szturmowy Su-6 (przegrał w konkurencji z Iłem-2).
Tuż po II wojnie światowej jego biuro badało zdobyczne niemieckie samoloty (np. Messerschmitt Me 262) i przeszło na konstruowanie samolotów odrzutowych, które jednak również nie trafiały do produkcji. Między innymi w 1946 zbudował prototyp Su-9 (pierwszy o tym oznaczeniu) jako jednego z pierwszych radzieckich myśliwców odrzutowych. Po katastrofie prototypu myśliwca przechwytującego Su-15 (pierwszego o tym oznaczeniu) w 1949 biuro konstrukcyjne Suchoja zostało jednak rozformowane i podporządkowane Tupolewowi.
Po śmierci Suchoja jego biuro konstrukcyjne kontynuuje oznaczanie samolotów Su, różnicując przy tym asortyment (Su-37, Su-38, Su-47 Su-49, Su-62 itp.). Imieniem Suchoja nazwano jego biuro konstrukcyjne (ros. OKB Suchogo), a przedsiębiorstwo OAO Kompania Suchoj powstałe wokół tego biura jest obecnie największym holdingiem zajmującym się produkcją lotniczą w Rosji.
Jego grób znajduje się na cmentarzu Nowodziewiczym w MoskwieНоводевичье кладбище. Сухой Павел Осипович (1895–1975).
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Historia (niem.)
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Państwowej ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Ludzie związani z Głębokiem Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Rosyjscy konstruktorzy lotniczy Kategoria:Suchoj Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1975 Kategoria:Ludzie upamiętnieni nazewnictwem