Mat Damiano – motyw matowy w szachach, w którym kluczową rolę w zamatowaniu czarnego króla odgrywa biały pion na szóstej linii, wspierający hetmana. Nazwa pochodzi od nazwiska portugalskiego szachisty Pedro Damiano, który opisał ten motyw w wydanym w 1512 roku w Rzymie podręczniku Questo libro e da imparare giocare a scachi.
W pozycji na diagramie po prawej stronie białe zaczynają i dają mata w trzecim posunięciu. Mimo równowagi materialnej białe szybko wygrywają dzięki pionowi e6, który razem z hetmanem współtworzy siatkę matową. Najszybszą drogą do wygranej jest poświęcenie wieży, które umożliwia atak hetmanowi:
1. Wf8+! Gxf8
Wieża nie tylko robi miejsce hetmanowi, lecz również odciąga czarnego gońca z siódmej linii, na której przeszkadzałby w macie.
2. Hf7+ Kd8 3. Hd7#
Atak na osłabioną roszadę Stosunkowo często mat hetmanem wspieranym przez piona zdarza się przy osłabionej roszadzie przeciwnika.
Na drugim diagramie przedstawiono wariant mata Damiano, w którym biały pion bierze udział w ataku na roszadę czarnych. Osłabiona linia h umożliwia serię efektownych poświęceń:
1. Ge6+! Sxe6
Bicie gońca hetmanem nie zmienia sytuacji. Poświęcenie gońca ma na celu utorowanie drogi hetmanowi do ostatecznego ataku.
2. Wh8+! Kxh8
Wieża również usuwa się hetmanowi z drogi, szachując jednocześnie króla, by nie dać czarnym czasu na ucieczkę lub przygotowanie obrony.
3. Hh5+ Kg8 4. Hh7#
Zobacz też mat Beniowskiego mat Bodena mat Legala mat szewski
Bibliografia Magazyn Szachista nr 8/2013, str. III-IV wkładki, Ireneusz Gawle: "Ciężkofigurowe wariacje matowe"
Damiano