Chutliwiec (Antechinus) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoworów (Phascogalinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 6,2–14,3 cm, samców 6,5–18,8 cm, długość ogona samic 6–11 cm, samców 6,3–13,1 cm; masa ciała samic 16–100 g, samców 18–178 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1841 roku brytyjsko-australijski zoolog William Sharp Macleay w artykule zatytułowanym Zawiadomienie o nowym rodzaju ssaków odkrytym przez J. Stuarta, Esq., w Nowej Południowej Walii, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) chutliwiec brunatny (A. stuartii).
Etymologia Antechinus: anti ‘jak, odpowiadający’; εχινος ekhinos ‘jeż, jeżowiec’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała. StatusIUCNAntechinus swainsonii(G.R. Waterhouse, 1840)chutliwiec ciemnymonotypowylesiste obszary TasmaniiDC: 10,3–16,1 cmDO: 7,7–11 cmMC: 39–93 gAntechinus vandyckiA.M. Baker, T.Y. Mutton, E.D. Mason & E.L. Gray, 2015monotypowypołudniowo-wschodnia Tasmania (Półwysep Tasmana)DC: 10,5–13,3 cmDługość ciała i ogona podana tylko dla samców (u samic nieznana).DO: 9,2–11,8 cmMC: 46–92 gMasa ciała podana tylko dla samców (u samic nieznana).centruj|80pxAntechinus mimetes(O. Thomas, 1924)monotypowypołudniowo-zachodnia Wiktoria do północno-wschodniej Nowej Południowej Walii (na północ od Guy Fawkes, Park Narodowy New England)DC: 8,5–15 cmDO: 7,6–11,4 cmMC: 30–112 g; zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m.centruj|100pxAntechinus minimus(É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1803)chutliwiec bagienny2 podgatunkiwschodnia Australia Południowa do południowej Wiktorii (południowy Gippsland, niektóre wyspy), Tasmania i wyspy Cieśniny Bassa DC: 9,8–14 cmDO: 6,5–10 cmMC: 36–129 gAntechinus arktosA.M. Baker, T.Y. Mutton, Hines & Van Dyck, 2014monotypowykaldera Tweed Volcano (południowo-wschodni Queensland i północno-wschodnia Nowa Południowa Walia); zakres wysokości: 780–950 m n.p.m.DC: 10,6–14,5 cmDO: 9,4–13,1 cmMC: 46–120 gAntechinus godmani(O. Thomas, 1923)chutliwiec małookimonotypowypółnocno-wschodni Queensland (od gór Tinaroo, na południe od Caims, do Parku Narodowego Girringun w pobliżu Mount Thor); zakres wysokości: 600–1540 m n.p.m.DC: 10,3–15,5 cmDO: 9,2–14,3 cmMC: 42–123 gAntechinus mysticusA.M. Baker, T.Y. Mutton & Van Dyck, 2012chutliwiec skrytymonotypowypołudniowo-wschodni Queensland (Park Narodowy Eungella na południe w rozproszonych populacjach do Parku Narodowego D’Aguilar); zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m.DC: 8,1–11,7 cmDO: 7,9–11,7 cmMC: 18–55 gAntechinus argentusA.M. Baker, T.Y. Mutton & Hines, 2013chutliwiec srebrzystogłowymonotypowypołudniowo-wschodni Queensland (pomiędzy górami Iron i McIlwraith); zakres wysokości: 850–900 m n.p.m.DC: 8,1–10,7 cmDO: 7,8–10,8 cmMC: 18–38 gAntechinus adustus(O. Thomas, 1923)chutliwiec rdzawymonotypowypółnocno-wschodni Queensland (pomiędzy płaskowyżem Mount Windsor a górami Bluewater); zakres wysokości: powyżej 600 m n.p.m.DC: 8,8–12,5 cmDO: 7,2–10,4 cmMC: 18–42 gAntechinus leoVan Dyck, 1980chutliwiec cynamonowymonotypowypółnocnay Queensland (pomiędzy górami Iron a McIlwraith)DC: 10,9–16 cmDO: 12,5–14 cmMC: 32–124 gcentruj|100pxAntechinus bellus(O. Thomas, 1904)chutliwiec płowymonotypowyTerytorium Północne (Top End, wraz z wyspami Tiwi)DC: 9,6–14,8 cmDO: 9,1–13,2 cmMC: 25–83 gcentruj|100pxAntechinus flavipes(G.R. Waterhouse, 1838)chutliwiec żółtostopy3 podgatunkipółnocno-wschodni i południowo-wschodni Queensland, Nowa Południowa Walia, Wiktoria, Australia Południowa i południowo-zachodnia Australia Zachodnia; zakres wysokości: 20–1200 m n.p.m.DC: 8,3–15,1 cmDO: 6,5–11,6 cmMC: 21–76 gcentruj|100pxAntechinus agilisDickman, Parnaby, Crowther & D.H. King, 1998chutliwiec zwinnymonotypowypołudniowa i południowo-wschodnia Nowa Południowa Walia i południowo-wschodnia Wiktoria; zakres wysokości: poniżej 2000 m n.p.m.DC: 3,2–12,8 cmDO: 6–11,6 cmMC: 16–40 gcentruj|100pxAntechinus stuartiiMacleay, 1841chutliwiec brunatnymonotypowypołudniowy Queensland (od Parku Narodowego Main Range) do południowo-wschodniej Nowej Południowej Walii (wokół Kioloa)DC: 7,3–14,1 cmDO: 6,5–12,4 cmMC: 16–71 gcentruj|80pxAntechinus subtropicusVan Dyck & Crowther, 2000chutliwiec podzwrotnikowymonotypowypołudniowo-wschodni Queensland (od Gympie) na południe do północno-wschodniej Nowej Południowej Walii (Parki Narodowe Border Ranges i Dorrigo); zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 8,1–13,6 cmDO: 6,4–10,6 cmMC: 16–78 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek narażony; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe z plejstocenu Australii: Antechinus puteus Antechinus yammal Antechinus yuna
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Niełazowate