Szolnok (niem. Sollnock) – miasto w środkowych Węgrzech, port rzeczny nad ujściem rzeki Zagyva do Cisy, ok. 100 km na wschód od Budapesztu. Stolica komitatu Jász-Nagykun-Szolnok. Ważny ośrodek transportowy. W Szolnoku mieści się Muzeum Lotnictwa Węgierskiego. Miasto liczy ponad 74,5 tys. mieszkańców (I 2011).
W miejscowości jest stacja kolejowa Szolnok.
Historia mały|lewo|Bitwa pod Szolnokiem Około 1030 r. król Stefan I Święty ustanowił tu siedzibę komitatu. Nazwa miasta znana jest od 1075 r. Miasto ucierpiało w czasie I najazdu mongolskiego na Węgry w 1241 r. W 1552 r. miasto zajęte zostało przez Turków, którzy ustanowili w nim siedzibę sandżaku. Podczas panowania tureckiego powstał pierwszy most przez Cisę (1562). W okresie wielkiego powstania antyhabsburskiego na Węgrzech (tzw. Powstanie Rakoczego) miasto było od 1706 r. kwaterą główną wojsk powstańczych. Podczas powstania węgierskiego 1848–1849 rozegrała się pod miastem ważna bitwa, w której Węgrzy pod wodzą Jánosa Damjanicha odnieśli zwycięstwo nad Austriakami. W bitwie odznaczyły się także oddziały polskie. Bodźcem do rozwoju gospodarczego w XIX w. stała się regulacja Cisy wraz z uruchomieniem żeglugi parowej (1835) oraz poprowadzenie linii kolejowej z Budapesztu (1847). W 1919 r. miasto leżało na tworzonej przez Cisę linii frontu z interwencyjną armią rumuńską, następnie do końca lutego 1920 r. było okupowane przez Rumunów. Na skutek bombardowań w 1944 r. uległo silnym zniszczeniom, pod gruzami leżał przerzucony w 1911 r. stalowy most oraz ponad 35% substancji mieszkaniowej. Powojenna industrializacja uczyniła z miasta znaczące centrum przemysłowe z kombinatem chemicznym, fabryką celulozy, cukrownią, zakładami taboru kolejowego i innymi przedsiębiorstwami różnych branż.
Zabytki, muzea i pomniki (z klasztorem), barokowe Dawne gimnazjum franciszkańskie Kaplica św. Franciszka Ksawerego Posąg Jana Nepomucena z 1804 r., barokowy (Damjanich János Múzeum)
Urząd komitacki (Megyeháza) (Városháza) przy
Dwie wieże ciśnień Hotel i łaźnie Tisza Szálló és Gyógyfürdő (Verseghy Ferenc Megyei Könyvtár) Muzeum Lotnictwa Węgierskiego Pomnik króla Stefana I z 2001 r. na placu jego imienia Pomnik powstania węgierskiego 1956 z 2008 r.
Sport mały|Tiszaligeti stadion W mieście ma siedzibę klub piłkarski Szolnoki MÁV FC – zdobywca Pucharu Węgier z 1941 r.
Miasta partnerskie Baia Mare, Rumunia Riihimäki, Finlandia Reutlingen, Niemcy Bielsko-Biała, Polska Rybnik, Polska Forlì, Włochy Szoham, Izrael
Bibliografia Węgierski Urząd Statystyczny Jarosław Swajdo, Węgry, Wydawnictwo BoSz, Olszanica 2014, , s. 178–179.
Kategoria:Miasta w komitacie Jász-Nagykun-Szolnok Kategoria:Szolnok