Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” – zakład przemysłowy w Pruszkowie, produkujący początkowo wyroby fajansowe, później porcelitowe, działający w latach 1872–2001.
Historia Fabryka fajansu powstała w Pruszkowie w 1872 lub 1880 r.Kaleta polemizuje wprost z autorkami Polskiego fajansu, pisząc, że podały one błędnie 1872 r. (Pruszków przemysłowy, wyd II poprawione, str. 33).. Jej założycielami byli Jakub Teichfeld i Ludwik Asterblum, późniejsi współwłaściciele fabryki we WłocławkuJ.w., Kaleta neguje rolę Asterbluma, pisząc, że był on jedynie wspólnikiem Teichfelda we Włocławku, a fabryka w Pruszkowie w żadnym stopniu do niego nie należała (Pruszków przemysłowy, wyd II poprawione, str. 33).. Asterblum zmarł w 1902, po jego śmierci około 1903 jedynym właścicielem zakładu został Teichfeld. Na początku XX w. zatrudnienie w fabryce wynosiło ok. 120 osób, przed wybuchem I wojny światowej osiągnęło ok. 200 osób. Produkowano proste naczynia fajansowe, a także wyroby ozdobne skromnie dekorowane malaturami lub techniką stempelkową (ornamentami z kwiatów, owoców i gałązek). Podczas I wojny światowej fabryka została zniszczona. W okresie dwudziestolecia międzywojennego asortyment rozszerzono o ceramikę techniczną i produkty kaflarskie, jednak ogólny obrót był dużo mniejszy. Ostatnim właścicielem fabryki był Szloma vel Stanisław Ehrenreich, który na początku II wojny światowej opuścił Pruszków. thumb|left|Naczynie produkcji ZPS „Pruszków” projektu W. Gołajewskiej pokryte szkliwem zbiegającym. . Początkowo produkowano tu jeszcze wyroby fajansowe, jednak w wyniku przeprowadzonej w latach 1954–1956 rozbudowy i modernizacji linii technologicznej fabryka zaczęła produkować wyroby z porcelitu, . W 1958 powstał ośrodek wzorcujący, kierowany przez Gabrielę Hoffmann-Śleżewską. Powstawały tam przede wszystkim nowoczesne zdobienia do dawnych modeli wyrobów, pierwszym nowym projektem był zestaw do kawy Primo Śleżewskiej z 1959. Na przełomie lat 50. i 60. w „Pruszkowie” realizowano głównie projekty z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, autorstwa Danuty Duszniak, Zofii Przybyszewskiej oraz Zofii Galińskiej. Po odejściu Śleżewskiej w 1962 do projektantów zakładu dołączyła Wiesława Gołajewska. Oprócz projektów licznych serwisów kawowych opracowała też wraz z mężem technologię szkliwa zbiegającego. Pokryte nim wyroby zdobyły w 1963 złoty medal na targach krajowych w Poznaniu. W 1977 zakłady zostały odznaczone Orderem Sztandaru Pracy II klasyTomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 202-204.
Zakłady Porcelitu Stołowego „Pruszków” ogłosiły upadłość w 2001 bądź w 2002 roku. Ich teren został zakupiony w 2005 roku przez firmę deweloperską od syndyka masy upadłościowej i na tym terenie powstało osiedle mieszkaniowe.
thumb|left|Pałac Teichfeldów w PruszkowieNa terenie należącym do zakładu znajduje się neorenesansowy pałac, wybudowany w II połowie XIX w. jako rezydencja dla Jakuba Teichfelda, stanowiący ostatni istniejący budynek dawnego kompleksu fabryki. Jego przeznaczenie w przyszłości jest jeszcze nieustalone.
Dokumentacja pracownicza jest przechowywana przez Archiwum Centrum Informacji Prawno - Finansowej Sp. z o.o. w WarszawieEwidencja osobowa i płacowa.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Agnieszka Praga "Pruszkowski porcelit" Pruszków mówi 3 marca 2015
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Pruszkowie Kategoria:Byłe przedsiębiorstwa w Polsce Kategoria:Historia Pruszkowa Kategoria:Organizacje odznaczone Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Polskie wytwórnie fajansu