Kosma i Damian (, ) – bracia, prawdopodobnie bliźniacy, lekarze rzymscy, męczennicy wczesnochrześcijańscy, święci Kościoła katolickiego i prawosławnego. Według tradycji zginęli 26 września 283 lub 303 roku. Święci ci są wymieniani w Modlitwie Eucharystycznej () Kanonu rzymskiego.
Życie Kosma i Damian urodzili się w III wieku i pochodzili z Arabii. Ojciec, z pochodzenia Grek, był poganinem, matka św. Teodozja chrześcijanką. Teodozja, wcześnie owdowiawszy, pozostała cnotliwą i pobożną osobą. thumb|left|180px|Męczeństwo świętych Kosmy i Damiana (fresk Fra Angelico). , aż do oddania życia za wiarę.
Byli zdolnymi lekarzami, cieszącymi się wielką sławą. Szczególną estymę wśród ludności zyskali, nie pobierając honorariów za swoją pracę. Leczyli wszystkich. Szczególną troską otaczali biednych. Lecząc chorych pogan, często zdobywali ich dla Chrystusa.
W czasie prześladowań chrześcijan za cesarza Dioklecjana Kosma wraz z bratem byli torturowani i ścięci mieczem. Jak poświadczył biskup Teodoret z Cyru, tę męczeńską śmierć ponieśli w Cyrze (Cyrrhus, arab. Ḳūrus) w Azji Mniejszej. Tam też obaj zostali pochowani.
Kult Grób ich wnet zasłynął cudami i stał się celem licznych pielgrzymek. Lud wierzył, że skoro za życia leczyli ciała i dusze, to tym bardziej w Niebie mogą uzyskać dla nich wiele łask. Nad grobem w Cyrze wzniesiono bazylikę. Kult ich rozpowszechniał się w całym Kościele.
Kosma i Damian są patronami Florencji, lekarzy, aptekarzy, farmaceutów, chirurgów, dentystów, cyrulików, cukierników i wydziałów medycznych.
Ich wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 września.
Cerkiew prawosławna wspomina świętych cudotwórców 1/14 listopadapodwójne datowanie, tj. 14 listopada według kalendarza gregoriańskiegoPrawosławna hagiografia zna jeszcze dwie pary, uznanych za świętych, rodzonych braci o tych imionach, którzy zmarli w 287 lub 303 roku. Są to: "Kosma i Damian Rzymscy" (cs. Biessrebreniki Kosma i Damian Rymskije) wspominani 1/14 lipca, "Kosma i Damian Arabscy" (cs. Muczeniki i biessrebreniki Kosma i Damian Arawijskije) wspominani 17/30 października..
W ikonografii św. Kosmę przedstawia się zazwyczaj z bratem, św. Damianem, w bogatych szatach, często z pudełkiem na kosztowności i wonności, z moździerzem (do rozcierania ziół) oraz narzędziami ich tortur i śmierci (kamienie lub miecz).
Zobacz też kult świętych męczennicy wczesnochrześcijańscy modlitwa za wstawiennictwem świętego święci i błogosławieni Kościoła katolickiego święci prawosławni
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bliźnięta Kategoria:Lekarze starożytnego Rzymu Kategoria:Męczennicy wczesnochrześcijańscy Kategoria:Straceni przez dekapitację Kategoria:Święci katoliccy Kategoria:Święci prawosławni Kategoria:Urodzeni w III wieku Kategoria:Zmarli w 283