Ogniomistrz Kaleń – polski czarno-biały film wojenny z 1961 roku w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich, zrealizowany na podstawie powieści Łuny w Bieszczadach Jana Gerharda.
Zarys fabuły Scenariusz filmu zrealizowano na podstawie znanej wówczas powieści Łuny w Bieszczadach Jana Gerharda – dowódcy 34 Pułku Piechoty. Akcja filmu rozgrywa się w okresie walk Ludowego Wojska Polskiego i aparatu bezpieczeństwa ze zbrojnymi oddziałami ukraińskimi oraz z polskim podziemiem antykomunistycznym, i toczy się w plenerach Baligrodu, Zagórza oraz Smolnika. Sięga do wydarzeń z lat 1944–1947, działań oddziałów Ukraińskiej Powstańczej Armii w południowo-wschodniej Polsce (potocznie nazywanej „Bieszczadami”), naznaczonych licznymi zbrodniami wojennymi, zakończonych ich ostatecznym rozbiciem przez polskie oddziały Wojsk Ochrony Pogranicza, Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Milicji Obywatelskiej i Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej.
Tytułowy bohater – doświadczony żołnierz, spryciarz i zawadiaka, usiłuje znaleźć się w tych brutalnych warunkach i ocalić przed kolejnymi zagrożeniami, jakich nie szczędzi życie codzienne na krwawiącym pograniczu. Tragizm sytuacji ogólnej łagodzi miejscami humor sytuacyjny wynikający z nonszalanckiej postawy i beztroskiego charakteru głównego bohatera oraz z jego perypetii, w jakie wciąż pechowo popada.
Obsada Wiesław Gołas – ogniomistrz Hipolit Kaleń Janusz Kłosiński – major Żubryd, dowódca oddziału organizacji Wolność i Niezawisłość Leon Niemczyk – kurinny Saszko „Bir”, dowódca oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii Aleksander Fogiel – karczmarz Szponderski Józef Kostecki – kapitan Wierzbicki Wacław Kowalski – plutonowy Kolanowski, komendant strażnicy Zofia Słaboszowska – Maria, kobieta „Bira” Józef Łodyński – porucznik Matula, szef służby samochodowej, dowódca Kalenia Zdzisław Karczewski – pułkownik Tomaszewski Tadeusz Teodorczyk – zastępca Żubryda Janusz Strachocki – Dwernicki, stary ziemianin Sylwester Przedwojewski – porucznik Daszewski Tadeusz Somogi – sierżant „Zawieja”, członek oddziału Żubryda Henryk Hunko – „Piorun”, członek oddziału Żubryda Adolf Chronicki – kierowca Kotlak Ferdynand Matysik – porucznik Rafałowski – dziewczyna (rzekomo zgwałcona przez Kalenia) Irena Netto – stara kobieta w strażnicy Kolanowskiego Leopold René Nowak – żołnierz Adam Perzyk – Alojzy Rączka, kolega Kalenia Sławomir Zemło – szeregowiec uciekający z Kaleniem, zastrzelony przez Żubryda Ryszard Filipski – żołnierz w Baligrodzie wskazujący Wierzbickiemu drogę do kasyna Eugeniusz Korczarowski – polski żołnierz Zygmunt Malawski – milicjant w strażnicy Kolanowskiego Czesław Piaskowski – członek oddziału „Bira”
Produkcja Plenery: Baligród, Muszyna, Smolnik nad Osławą, Zagórz, Kielczawa i Rezerwat przyrody Sine Wiry.
Muzyka W filmie zostały wykonane utwory Chryzantemy złociste (muz. i sł. Zbigniew Maciejowski) oraz Spoza gór i rzek (Marsz I Korpusu) (sł. Adam Ważyk, muz. Aleksander Barchacz). Odtwarzana jest także piosenka Serce w plecaku (autor Michał Zieliński) podczas sceny na targowisku.
Nagrody Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia (rok 1962).
Zobacz też Wilcze echa
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie filmy wojenne Kategoria:Polskie filmy psychologiczne Kategoria:Polskie filmy z 1961 roku ! Kategoria:Filmy w reżyserii Petelskich Kategoria:Polskie adaptacje filmowe Kategoria:Polskie filmy czarno-białe Kategoria:Filmy kręcone w Bieszczadach Kategoria:Filmy kręcone w województwie małopolskim