Kanclerz Księstwa Lancaster (ang. Chancellor of the Duchy of Lancaster) – stanowisko istniejące w systemie politycznym Wielkiej Brytanii.
Charakterystyka Formalnie głównym zadaniem kanclerza jest zarządzanie Księstwem Lancaster, tzn. zbiorem majątku (przede wszystkim nieruchomości), które służą dostarczaniu osobistego dochodu monarsze Wielkiej Brytanii, dzięki czemu jest on w znacznej mierze samowystarczalny finansowo. W praktyce jednak administracją księstwa zajmują się zawodowi urzędnicy i menedżerowie, a rola kanclerza skupia się na zatwierdzaniu dokumentów i reprezentowaniu spraw Księstwa w parlamencie. W rzeczywistości stanowisko to, podobnie jak np. urząd Lorda Przewodniczącego Rady, jest często przyznawane przez premiera osobie, którą chce on widzieć w składzie gabinetu pomimo tego, iż nie pełni ona żadnego urzędu dającego taki status. Często dotyczy to przewodniczącego Izby Lordów lub Izby Gmin, ale nie jest to regułą.
Od 20 lipca 2026 kanclerzem jest Louise Haigh z Partii Pracy.
Lista kanclerzy 1361–1373: Henry de Haydock 1373–1377: Ralph de Ergham 1377–1378: Thomas de Thelwall 1378–1382: John de Yerborough 1382–1382: Thomas Stanley 1382–1383: Thomas Scarle 1383–1400: William Okey 1400–1400: John de Wakering 1400–1404: William Burgoyne 1404–1410: Thomas Stanley 1410–1413: John Springthorpe 1413–1424: John Wodehouse 1424–1431: William Troutbecke 1431–1442: Walter Sherington 1442–1449: William Tresham 1449–1462: John Say 1462–1477: Richard Fowler 1477–1478: John Say 1478–1483: Thomas Thwaites 1483–1486: Thomas Metcalfe 1486–1503: Reginald Bray 1503–1505: John Mordaunt 1505–1509: Richard Empson 1509–1523: Henry Marney 1523–1525: Richard Wingfield 1525–1529: Thomas More 1529–1533: William Fitzwilliam 1533–1547: John Gage 1547–1552: William Paget, 1. baron Paget 1552–1553: John Gates 1553–1557: Robert Rochester 1558–1559: Edward Waldegrave 1559–1568: Ambrose Cave 1568–1587: Ralph Sadler 1587–1590: Francis Walsingham 1590–1595: Thomas Heneage 1595–1597: urząd komisaryczny 1597–1599: Robert Cecil 1599–1601: urząd komisaryczny 1601–1601: John Fortescue 1601–1601: urząd komisaryczny 1601–1607: John Fortescue 1607–1616: Thomas Parry 1615–1618: John Dacombe 1618–1618: urząd komisaryczny 1618–1629: Humphrey May 1629–1644: Edward Barrett, 1. baron Barrett 1644–1648: William Lenthall 1648–1649: Gilbert Gerrard 1649–1654: John Bradshaw 1653–1658: Thomas Fell 1658–1659: John Bradshaw 1659–1659: William Lenthall 1659–1660: Gilbert Gerrard 1660–1664: Francis Seymour, 1. baron Seymour of Trowbridge 1664–1672: Thomas Ingram 1672–1682: Robert Carr 1682–1687: Thomas Chicheley 1687–1687: urząd komisaryczny 1687–1689: Robert Phelipps 1689–1697: Robert Bertie, 16. baron Willoughby of Eresby 1697–1702: Thomas Grey, 2. hrabia Stamford 1702–1706: John Leveson-Gower, 1. baron Gower of Stittenham 1706–1710: James Stanley, 10. hrabia Derby 1710–1714: William Berkeley, 4. baron Berkeley 1714–1716: Heneage Finch, 1. hrabia Aylesford 1716–1717: Richard Lumley, 1. hrabia Scarborough 1717–1727: Nicholas Lechmere, baron Lechmere 1727–1735: John Manners, 3. książę Rutland 1735–1742: George Cholmondeley, 3. hrabia Cholmondeley 1742–1759: Richard Edgcumbe, 1. baron Edgcumbe 1759–1762: Thomas Hay, 9. hrabia Kinnoull 1762–1771: James Stanley, lord Strange 1771–1782: Thomas Villiers, 1. hrabia Clarendon 1782–1783: John Dunning 1783–1783: Edward Stanley, 12. hrabia Derby 1783–1786: Thomas Villiers, 1. hrabia Clarendon 1786–1803: Charles Jenkinson, 1. hrabia Liverpool 1803–1804: Thomas Pelham, 2. baron Pelham 1804–1805: Henry Phipps, 3. baron Mulgrave 1805–1805: Robert Hobart, 4. hrabia Buckinghamshire 1805–1806: Dudley Ryder, 2. baron Harrowby 1806–1807: Edward Stanley, 12. hrabia Derby 1807–1812: Spencer Perceval 1812–1812: Robert Hobart, 4. hrabia Buckinghamshire 1812–1823: Charles Bathurst 1823–1828: Nicholas Vansittart, 1. baron Bexley 1828–1828: George Hamilton-Gordon, 4. hrabia Aberdeen 1828–1830: Charles Arbuthnot 1830–1834: Henry Vassall-Fox, 3. baron Holland 1834–1835: Charles Watkin Williams-Wynn 1835–1840: Henry Vassall-Fox, 3. baron Holland 1840–1841: George Villiers, 4. hrabia Clarendon 1841–1841: George Grey 1841–1846: lord Granville Somerset 1846–1850: John Campbell, 1. baron Campbell 1850–1852: George Howard, 7. hrabia Carlisle 1852–1852: Robert Adam Christopher 1853–1854: Edward Strutt 1854–1855: Granville Leveson-Gower, 2. hrabia Granville 1855–1855: Dudley Ryder, 2. hrabia Harrowby 1855–1858: Matthew Baines 1858–1859: James Graham, 4. książę Montrose 1859–1861: George Grey 1861–1864: Edward Cardwell 1864–1865: George Villiers, 4. hrabia Clarendon 1865–1866: George Goschen 1866–1867: William Courtenay, 11. hrabia Devon 1867–1868: John Wilson-Patten 1868–1868: Thomas Edward Taylor 1868–1872: Frederick Hamilton-Blackwood, 1. hrabia Dufferin 1872–1873: Hugh Childers 1873–1874: John Bright 1874–1880: Thomas Edward Taylor 1880–1882: John Bright 1882–1882: John Wodehouse, 1. hrabia Kimberley 1882–1884: John George Dodson 1884–1885: George Trevelyan 1885–1886: Henry Chaplin 1886–1886: Edward Heneage 1886–1886: Ughtred Kay-Shuttleworth 1886–1886: Gathorne Hardy, 1. wicehrabia Cranbrook 1886–1892: John Manners, 7. książę Rutland 1892–1894: James Bryce 1894–1895: Edward Marjoribanks, 2. baron Tweedmouth 1895–1895: Richard Cross, 1. wicehrabia Cross 1895–1902: Henry James, 1. baron James of Hereford 1902–1905: William Walrond 1905–1908: Henry Fowler 1908–1909: Edmond Fitzmaurice, 1. baron Fitzmaurice 1909–1910: Herbert Samuel 1910–1911: Joseph Pease 1911–1914: Charles Hobhouse 1914–1915: Charles Masterman 1915–1915: Edwin Samuel Montagu 1915–1915: Winston Churchill 1915–1916: Herbert Samuel 1916–1916: Edwin Samuel Montagu 1916–1916: Thomas McKinnon Wood 1916–1918: Frederick Cawley 1918–1918: Max Aitken, 1. baron Beaverbrook 1918–1919: William Fisher, 1. baron Downham 1919–1921: David Lindsay, 27. hrabia Crawford 1921–1922: William Peel, 2. wicehrabia Peel 1922–1922: William Sutherland 1922–1923: James Gascoyne-Cecil, 4. markiz Salisbury 1923–1924: John Davidson 1924–1924: Josiah Wedgwood 1924–1927: Robert Cecil, 1. wicehrabia Cecil of Chelwood 1927–1929: Ronald McNeill 1929–1930: Oswald Mosley 1930–1931: Clement Richard Attlee 1931–1931: Arthur Ponsonby, 1. baron Ponsonby of Shulbrede 1931–1931: Philip Kerr, 11. markiz Lothian 1931–1937: John Davidson 1937–1939: Edward Turnour, 6. hrabia Winterton 1939–1940: William Morrison 1940–1940: George Tryon, 1. baron Tryon 1940–1941: Maurice Hankey, 1. baron Hankey 1941–1943: Duff Cooper 1943–1945: Ernest Brown 1945–1945: James Salter 1945–1947: John Hynd 1947–1948: Frank Pakenham, 1. baron Pakenham 1948–1950: Hugh Dalton 1950–1951: Albert Alexander, 1. wicehrabia Alexander of Hillsborough 1951–1952: Philip Cunliffe-Lister, 1. wicehrabia Swinton 1952–1955: Frederick Marquis, 1. wicehrabia Woolton 1955–1957: George Douglas-Hamilton, 10. hrabia Selkirk 1957–1961: Charles Hill 1961–1963: Iain Macleod 1963–1964: John Hare, 1. wicehrabia Blakenham 1964–1966: Douglas Houghton 1966–1967: George Thomson 1967–1969: Frederick Lee 1969–1970: George Thomson 1970–1970: Anthony Barber 1970–1972: Geoffrey Rippon 1972–1974: John Davies 1974–1979: Harold Lever 1979–1981: Norman St John-Stevas 1981–1981: Francis Pym 1981–1982: Janet Young, baronowa Young 1982–1983: Cecil Parkinson 1983–1984: Francis Cockfield, baron Cockfield 1984–1985: Alexander Ruthven, 2. hrabia Gowrie 1985–1987: Norman Tebbit 1987–1988: Kenneth Clarke 1988–1989: Tony Newton 1989–1990: Kenneth Baker 1990–1992: Chris Patten 1992–1994: William Waldegrave 1994–1995: David Hunt 1995–1997: Roger Freeman 1997–1998: David Clark 1998–1999: Jack Cunningham 1999–2001: Mo Mowlam 2001–2003: Gus Macdonald 2003–2004: Douglas Alexander 2004–2005: Alan Milburn 2005–2005: John Hutton 2005–2006: vacat 2006–2007: Hilary Armstrong 2007–2008: Ed Miliband 2008–2009: Liam Byrne 2009–2010: Janet Royall, baronowa Royall 2010–2013: Thomas Galbraith, 2. baron Strathclyde 2013–2014: Jonathan Hill, baron Hill of Oareford 2014–2016: Oliver Letwin 2016–2018: Patrick McLoughlin 2018–2019: David Lidington 2019–2021: Michael Gove 2021–2022: Stephen Barclay 2022–2022: Kit Malthouse 2022–2022: Nadhim Zahawi 2022–2024: Oliver Dowden 2024–2025: Pat McFadden 2025–2026: Darren Jones od 2026: Louise Haigh
Przypisy
Kategoria:Stanowiska rządowe w Wielkiej Brytanii