Wacław Leszczyński herbu Wieniawa (ur. ok. 1576, zm. 17 maja 1628 w Poznaniu) – kasztelan kaliski od 1616, wojewoda kaliski od 1618, podkanclerzy koronny od 1620, kanclerz wielki koronny od 1625, starosta generalny Wielkopolski od 1628, starosta warecki w 1623 rokuw tym roku uzyskał dożywocie na starostwo wareckie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565–1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 296..
Był synem Rafała Leszczyńskiego starosty radziejowskiego, wojewody brzeskokujawskiego i jego drugiej żony Anny Korzbokówny (Witkowskiej) z Milicza. Jego ojciec był bratem czeskimJolanta Dworzaczkowa, Konwersje na katolicyzm szlachty ewangelickiej wyznania czeskiego w Wielkopolsce w XVI i XVII wieku., w: Odrodzenie i Reformacja w Polsce, T. 50, 2006, s. 90..
Konwersja na katolicyzm i dalsza kariera Jako deputat na Trybunał Główny Koronny w Piotrkowie podpisał protestancko-prawosławną konfederację wileńską w 1599 rokuJózef Łukaszewicz, O kościołach Braci Czeskich w dawnej Wielkiejpolsce, Poznań 1835, s. 186..
Po śmierci ojca, osiadł w swoim majątku na Zamku w Gołuchowie, gdzie utrzymywał zbór braci czeskich, ale już wtedy podejrzewano go o chęć przejścia na katolicyzm, co istotnie nastąpiło w 1601 roku. Według legendy, przekonał się co do prawdziwości tego wyznania, gdy przejeżdżając koło katolickiego kościoła nie zdjął czapki, i ta sama podniosła się cudownie, a następnie opadła. Jednak jego konwersja miał raczej przyczyny koniunkturalistyczne, i była prawdopodobnie spowodowana chęcią ułatwienia sobie kariery u Zygmunta III Wazy. Jego żona pozostała całe życie kalwinistką.
Poseł na sejm 1611 roku z województwa kaliskiego i poznańskiego, deputat izby poselskiej do sprawy brandenburskiej, komisarz sejmowy do uspokojenia nawigacji na WarcieJanusz Byliński, Sejm z 1611 roku. W nowym opracowaniu., Wrocław 2016, s. 213..
Życie prywatne Z poślubioną około 1603 roku Anną z Rozdrażewskich (1586-po1619), kalwinistką, córką Jana Rozdrażewskiego miał ośmioro dzieci, z wyjątkiem Anny, wszystkich wychowano na katolików. Z nich większą karierę zrobił Andrzej Leszczyński, jako prymas Polski oraz Jan Leszczyński (zm. 1657), jako biskup kijowski. Córki wydano za mąż za wielkopolskich ziemian, z wyjątkiem Anny, która wyszła za mąż za Jana Teodoryka Potockiego znanego działacza kalwińskiego w Małopolsce i na Litwie.
Zobacz też Chorągiew husarska prywatna Wacława Leszczyńskiego (kanclerza wielkiego koronnego)
Linki zewnętrzne Polski Słownik Biograficzny – wersja internetowa – Biografia – Wacław Leszczyński (kanclerz)
Bibliografia
Przypisy
Kategoria:Członkowie dworu Zygmunta III Wazy Kategoria:Deputaci świeccy Trybunału Głównego Koronnego Kategoria:Kanclerze wielcy koronni Kategoria:Kasztelanowie kaliscy (I Rzeczpospolita) Wacław Leszczyński Kategoria:Podkanclerzowie koronni (duchowni) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo kaliskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1611 Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Zygmunta III Wazy Kategoria:Starostowie generalni Wielkopolski Kategoria:Starostowie wareccy Kategoria:Sygnatariusze konfederacji wileńskiej 1599 Kategoria:Szlachta czeskobracka w Polsce konwertowana na katolicyzm Kategoria:Wojewodowie kaliscy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Zmarli w 1628