Stanisław Morozenko, według historiografii radzieckiej błędnie Nestor Morozenko (właściwie Stanisław Mrozowicki herbu Prus III, ukr. Станісла́в Морозе́нко/Мрозови́цький, zm. 28 lipca 1649) – kozacki działacz polityczny i wojskowy, oficer powstania Chmielnickiego.
Życiorys Pochodził ze szlachty halicko-podolskiej.
Według badacza ukraińskiego Tarasa Czuchliba, urodził się w rodzinie podstarościego trembowelskiegoCzuchlib, s. 73.. Według Kaspra Niesieckiego, podstarościm trembowelskim był Paweł Mrozowicki, przed tym pisarz ostrzeszowski, którego żoną była Podlodowska, a jednym z braci Jerzy Mrozowicki, pisarz żydaczowski, potem pisarz ziemski halickiKasper Niesiecki: Mrozowicki herbu Prus. [W:] Korona polska przy złotej wolności starożytnymi wszystkich katedr, prowincji i rycerstwa klejnotami.... T. III. Lwów, 1740, s. 318., w rzeczywistości Stanisław był bratankiem Jerzegohttps://wielcy.pl/wgm/?m=NG&t=PN&n=sw.400312 [dostęp 2018-11-21]. Zdaniem A. Mał..., matką Stanisława była Anna z Korycińskich, córka Adama, dziedzica dóbr SpasA. Mał... z Podola, s. 175. w województwie bełskimA. Mał... z Podola, s. 176..
Studiował na Akademii Krakowskiej, uniwersytecie w Padwie oraz na Academii Franekerensis w Franeker, gdzie brał lekcje szermierki u "Magister Artis Gladiatorum” Pietera de Vries.
Od 1638 roku był pułkownikiem rejestrowego wojska kozackiego, w latach 1645–1649 pułkownikiem korsuńskim (według innych danych, na mocy patentu króla Władysława IV Wazy z dnia 7 czerwca 1645 został pułkownikiem czehryńskimA. Mał... z Podola, s. 172.), od 1648 pułkownikiem oboźnym pułku kropiwniańskiego. Brał udział w walkach na Podolu, między innymi w bitwie pod Piławcami. Podczas oblężenia Zbaraża w 1649 roku dowodził konnicą wojsk zaporoskich. Zginął 28 lipca tego roku, podczas rozejmu ogłoszonego w celu umożliwienia swobodnego przejazdu Stanisławowi Janickiemu, polskiemu posłowi obrońców Zbaraża do chana tatarskiego. Wówczas przypadkowo został zabity przez Polaków, kiedy to hamował pułk białocerkiewski, który chciał zaatakować posła.
Jest bohaterem ukraińskiej historycznej pieśni Oj, Moroze, Morozenku, ty sławnyj Kozacze (Ой Морозе, Морозенку, ти славний козаче).
Wywód przodków
Zobacz też Spas
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia ukrainoznawstwa. T. 5. Lwów, 2000, s. 1650. . Taras Czuchlib: Morozenko Nestor. [W:] Encykłopedija istoriji Ukrajiny. Т. 7: Мл—О. Kijów: Наукова думка, 2010, 573 il., 72 map, s. 73. . Jerzy Adam Mrozowicki, Mrozowiccy herbu Prus III w XVI–XVII w. Przyczynek do dziejów szlachty na Rusi Czerwonej, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego nowej serii” 2025, t. 24 (35), s. 107–153. A. Mał... z Podola. Mrozowicki, czyli Morozeńko. Pułkownik korsuński, kozacki. „Lwowianin Przeznaczony Krajowym i Użytecznym Wiadomościom”. 8, s. 169–178, Lwów, 1840.
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Padwie Stanisław Kategoria:Prusowie (ród heraldyczny) Kategoria:Uczestnicy walk powstania Chmielnickiego (strona kozacka) Kategoria:Zmarli w 1649