Stanisław Jagmin herbu Pelikan (ur. 30 kwietnia 1875 w Ossie, pow. opoczyńskim, zm. 3 września 1961 w Warszawie) – polski rzeźbiarz i ceramik.
Życiorys Pochodził z ziemiańskiej rodziny Kaliksta i Fanny z Aulok-Mielęckich. Szkołę średnią ukończył w Łowiczu. Krótko pracował w Warszawie jako kontroler w fabryce platerów Frageta. W roku 1898 rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej. Studiował rzeźbę i ceramikę w pracowni Konstantego Laszczki. W latach 1904–1905 przebywał w Paryżu w Académie Julian i praktykował w Sèvres u braci Mougin oraz w wytwórniach ceramicznych w Miśni i Wiedniu. mały|240x240px|Grupa artystów plastyków ze zrzeszenia Świt w Poznaniu: Stanisław Jagmin (2. z prawej), Władysław Roguski (z lewej), Karol Maszkowski (z prawej), Wiktor Gosieniecki (2. z lewej), Władysław Marciniec - dyrektor ogrodów miejskich w Poznaniu (w środku). W latach 1903–1906 wznowił działalność radziwiłłowskiej manufaktury ceramiki w Nieborowie k. Łowicza. Tworzył w niej nieszkliwioną ceramikę nawiązującą do pochodzących z wykopalisk form słowiańskich i celtyckich oraz secesyjne wyroby szkliwione wielobarwnie. W roku 1909 uruchomił w Warszawie, pierwszą w Polsce, całkowicie zmechanizowaną kaflarnię. W 1918 kierował fabryką wyrobów artystycznych w Chodzieży. W latach 1918–1919 wykładał estetykę filmową w pierwszej w Polsce prywatnej szkole filmowej Modzelewskiego w Warszawie. W 1919 został mianowany profesorem Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysły Artystycznego w Poznaniu, gdzie pełnił funkcję kierownika Wydziału Rzeźby i Ceramiki (1920–1925) oraz Wydziału Ceramiki (1925–1936). Współorganizował fabryki ceramiki w Chodzieży i Ostrzeszowie. W 1926 wystawił swoją rzeźbę „Biust p. D” w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi"Łódź w Ilustracji", 16 I 1927, nr 3, s.7..
Po II wojnie światowej, w latach 1944–1952 był konserwatorem w Zarządzie Miasta Stołecznego Warszawy i zajmował się odbudową pomników oraz rzeźb parkowych.
Dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Irma Boex, zaś drugą Kazimiera Lubeńska.
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu na Tarchominie.
Twórczość thumb|Panneaux ceramiczne Matka Boska Częstochowska na kaplicy ku czci poległych w Brodnicy. Jagmin był niestrudzonym eksperymentatorem w dziedzinie technologii ceramicznych i ich zastosowania w architekturze. Początek jego twórczości przypada na okres secesji. W tym czasie tworzył naczynia i rzeźby ceramiczne pokryte szkliwami typu flambé, tworzącymi wielobarwne, kontrastowe nacieki. Typowym przykładem twórczości z tego okresu jest rzeźba „Kobieta na ślimaku”. W 1906 roku w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych odbyła się wystawa dzieł Stanisława Jagmina. Po raz pierwszy w gmachu „Zachęty” wystawiono ceramikę. Jagmin zawsze sprzeciwiał się podziałowi na sztukę czystą i stosowaną. thumb|Grobowiec rodziny Duninów na Powązkach, 1925. Po okresie fascynacji secesją, późniejsza twórczość bliższa jest klasycyzmowi. W 1937 w parku im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu stanął pomnik dla uczczenia Antoniego Malczewskiego Pożegnanie Wacława z Marią, noszący cechy akademizmu (został zniszczony w 1939 roku). Również w Poznaniu, spod ręki artysty wyszedł pierwotny (nieistniejący) pomnik Powstańców Wielkopolskich na Górczynie.
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 29 kwietnia 1930 „za zasługi w pracy na polu sztuki zdobniczej”., 11 lipca 1955 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.)
Upamiętnienie Od 1961 na Tarchominie w warszawskiej dzielnicy Białołęka, w pobliżu miejsca spoczynku artysty, znajduje się ulica Stanisława JagminaUchwała nr 28 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 24 listopada 1961 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 20 grudnia 1961 r., nr 22, poz. 96, s. 6..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Stanisław Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu na Tarchominie w Warszawie Kategoria:Polscy ceramicy Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1875 Kategoria:Zmarli w 1961