Strajk szkolny – wystąpienie młodzieży szkolnej, gimnazjalnej (i akademickiej), wspierane niekiedy przez ich rodziców, a czasem także nauczycieli.
Najbardziej znane strajki szkolne (na ziemiach polskich): strajki szkolne w zaborze pruskim (1901–1907): strajk uczniów we Wrześni w latach 1901–1902 głównie w proteście przeciwko modlitwie i nauce religii w języku niemieckim; strajk szkolny w Wielkopolsce w 1906, wywołany zakazem używania języka polskiego na lekcjach religii w szkołach ludowych (podstawowych) w Poznańskiem; strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906-1907, zainspirowane przykładem dzieci ze szkół wielkopolskich; strajki szkolne w Królestwie Polskim w czasie rewolucji 1905–1906: żądano wprowadzenia polskiego języka nauczania, zniesienia ograniczeń narodowych i wyznaniowych oraz policyjnego nadzoru nad młodzieżą; zakończone wprowadzeniem języka polskiego w nauczaniu religii, w nauczaniu języka polskiego (jako języka krajowego) oraz zgodą na wprowadzenie języka polskiego jako języka wykładowego w szkołach prywatnych (w związku z wykorzystaniem tego ostatniego prawa niektóre szkoły utraciły uprawnienia szkół państwowych); strajk szkolny w Kielcach (1905), należący do najlepiej przeprowadzonych wystąpień w Królestwie Polskim; wystąpienia młodzieży w obronie lekcji religii w szkołach oraz krzyży w klasach (walka o krzyże) w okresie Polski Ludowej; strajk szkolny w Miętnem (1984), strajk szkolny we Włoszczowie (1984) Młodzieżowy Strajk Klimatyczny (2019)
Uczestnicy
Zobacz też Rąty – w 1906 miejsce protestu kaszubskiego przeciw nauczaniu religii w języku niemieckim. Doszło do bojkotu lekcji religii po niemiecku. Miejscowi Kaszubi domagali się nauczania po polsku. Strajk szkolny rozszerzył się na cały ówczesny powiat kartuski i zaborczą prowincję Prusy Zachodnie. Doszło do licznych represji (powiązanych z wysokimi grzywnami pieniężnymi i masowymi zwolnieniami Kaszubów z pracy) ze strony sądownictwa pruskiego zaborcy. Kasparus – miejsce dramatycznego w skutkach strajku szkolnego miejscowych Kociewiaków, rozpoczętego 8 stycznia 1907. Po wprowadzeniu w tamtejszej szkole zajęć religii w języku niemieckim, doszło do starć rodziców z pruskimi nauczycielami oraz żandarmerią. Wielu mieszkańców zostało ukaranych więzieniem lub wysokimi grzywnami, co doprowadziło wiele rodzin do ubóstwa. W 55 rocznicę strajku został postawiony pomnik ku czci Obrońców Mowy Polskiej. „Wizja lokalna 1901” – film Filipa Bajona o strajku we Wrześni „Młody las” – film Józefa Lejtesa z 1934 o strajku szkolnym w zaborze rosyjskim w 1905 „Strajk szkolny” – wczesne opowiadanie Marii Dąbrowskiej o strajku w szkołach kaliskich w 1905 germanizacja rusyfikacja
Przypisy
Linki zewnętrzne
Męskie Gimnazjum Klasyczne w Kaliszu (1866–1914) - informacje o strajku w 1905
Kategoria:Historia oświaty szkolny