thumb|200px|Moritz Michael Daffinger, Delfina Potocka 1830 thumb|Grób Delfiny Potockiej na starym cmentarzu w Montmorency, 31 października 2009 Delfina z Komarów Potocka (ur. w marcu 1807 w Murowanych Kuryłowcach, zm. 2 kwietnia 1877 w Paryżu) – dama, przyjaciółka artystów, śpiewaczka i malarka. Jest zwana muzą polskiego romantyzmu, ponieważ wywarła wpływ na jego czołowych przedstawicieli. Poświęcano jej dzieła. Znała Fryderyka Chopina, Zygmunta Krasińskiego, Juliusza Słowackiego, Adama Mickiewicza i Cypriana Kamila Norwida.
Życiorys Córka Stanisława Delfina Komara (majora w rosyjskim wojsku) i Honoraty Orłowskiej (córki łowczego koronnego króla Stanisława Augusta). W 1825 roku poślubiła Mieczysława Potockiego, syna Stanisława Szczęsnego Potockiego, jednego z najbogatszych Polaków epoki, i miała z nim pięcioro dzieci, które wcześnie zmarły. Była nieszczęśliwa w pożyciu małżeńskim z Potockim, z którym się później rozwiodła. Ale jednocześnie wywalczyła dożywotnią rentę w wysokości 100 tys. franków rocznie, którą sumiennie wypłacał jej Potocki. Później jako członkini rodziny Potockich skrupulatnie wykorzystywała zdobyty splendor oraz wypłacane pieniądze. Taka pozycja pozwoliła jej na zasmakowanie wolności osobistej i towarzyskiej, a nawet na dostatnie życie w Paryżu, gdzie mieszkała w różnych okresach.
Odznaczała się zdolnościami umysłowymi i artystycznymi oraz słynną olśniewającą urodą, którą podbijała męskie serca na najznakomitszych salonach całej Europy.
Po rozstaniu z mężem wyjechała za granicę, gdzie została przyjaciółką i powiernicą Zygmunta Krasińskiego oraz jego najtrwalszą miłością. Z Krasińskim poznała się w Neapolu 24 grudnia 1838 i rychło została jego umiłowaną, przed którą poeta zwierzał się ze wszystkich swoich myśli i zamiarów i dla której pisał utwory (Przedświt).
Wynikiem tego stosunku była też olbrzymia korespondencja poety do kochanki, ogłaszana dotychczas w drobnych fragmentach, dopiero od roku 1930 (tom I) w obszerniejszym wyborze. Jego listy do niej są cenne dla polskiej epistolografii.
Doszukiwano się w Delfinie Potockiej (obok Joanny Bobrowej) pierwowzoru Idalii, światowej damy z Fantazego Juliusza Słowackiego.
Została pochowana 6 kwietnia 1877 na starym cmentarzu w Montmorency, niedaleko Paryża.
Literatura Listy do Delfiny Potockiej. I. 1839–1843. Zygmunt Krasiński, przysposobił do druku Adam Żółtowski. Poznań 1930, wyd. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Listy do Delfiny Potockiej. II. 1843–1845. Zygmunt Krasiński, przysposobił do druku Adam Żółtowski. Poznań 1935, wyd. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Listy do Delfiny Potockiej. III. 1846–1848. Zygmunt Krasiński, przysposobił do druku Adam Żółtowski. Poznań 1938, wyd. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Listy do Delfiny Potockiej 1839-1859 (t. I – III) Opracowanie i wstęp Zbigniew Sudolski. Warszawa 1975, wyd PIW.
Zobacz też listy Fryderyka Chopina do Delfiny Potockiej
Przypisy Na inskrypcji nagrobnej podano rok urodzenia 1810.
Bibliografia
; drugie wydanie – New York: Da Capo Press, 1977, s. 383; trzecie wydanie – New York: Da Capo Press, 1980, s. 417, . Jerzy Maria Smoter: Spór o „listy” Chopina do Delfiny Potockiej. Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1966, drugie wydanie 1976. Edward Rudzki: Delfina Potocka. Warszawa, Novum 1989.
Kategoria:Ludzie związani z Zygmuntem Krasińskim Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Montmorency Kategoria:Polacy we Francji 1795–1918 Delfina Potocka Kategoria:Uczniowie Fryderyka Chopina Kategoria:Urodzeni w 1807 Kategoria:Zmarli w 1877