thumb|250px|Dalek z 1966 r. thumb|250px|Dalek wraz z odtwórcą czwartego Doktora, Tomem Bakerem.
Dalekowie (l.poj. Dalek; ang. Daleks) – fikcyjny gatunek istot pozaziemskich związany z brytyjskim serialem science-fiction Doktor Who.
Za twórcę Daleków uznaje się Terry Nation, autora drugiej historii w serialu, The Daleks. Ich genezę sprowadzał on do własnych doświadczeń z czasów drugiej wojny światowej. To właśnie w historii The Daleks z 1966 roku, Dalekowie pojawiają się po raz pierwszy w serialu, po czym występują oni w nim bardzo często.
W latach 60. powstały dwa filmy telewizyjne o Dalekach pt. Dr Who wśród Daleków (1965) oraz Najazd Daleków na Ziemię (1966), które jednak aktualnie nie są uznawane jako kanoniczna część uniwersum Doktora Who.
Opis W serialowej rzeczywistości Dalekowie zostali stworzeni przez Davrosa. Są to zmutowane organizmy, które pochodzą z planety Skaro. Przebywają w pojazdach przypominających czołgi i są ciężko uzbrojone. Cechują się dużą siłą i inteligencją przy jednoczesnym zupełnym braku empatycznych uczuć jak współczucie czy litość.
Dalekowie noszą cechy charakteru, jakie były typowe dla nazistów: nietolerancja dla postaw odmiennych od własnej, nienawiść rasowa, przekonanie o wyższości własnej rasy nad innymi, technokratyczny sposób rozumowania oraz tendencja do stosowania tortur. Dalekowie nie cofają się nawet przed eksterminacją osobników własnej rasy. Ich okrzykiem bojowym jest „Eksterminować!” (ang. Exterminate!), który wypowiadają bardzo często.
Wpływ na kulturę Dalekowie wpisali się na stałe w poczet brytyjskiej kultury popularnej. W grudniu 1964 roku brytyjski rysownik, Leslie Gilbert Illingworth opublikował karykaturę w gazecie Daily Mail podpisaną "THE DEGAULLEK" przedstawiającą francuskiego prezydenta, Charles’a de Gaulle’a na szczycie NATO jako Daleka z wystającym nosem.
Słownik Oksfordzki języka angielskiego zawiera hasło "Daleks", objaśniające mało precyzyjnie, iż jest to "typ robota pojawiającego się fantastycznonaukowym programie telewizyjnym Dr. Who, telewizji BBC".
Spis historiiBrane pod uwagę są tylko te historie, w których Dalekowie odegrali ważną rolę Klasyczna seria Rok Doktor Historia 1963-64 Pierwszy Doktor The Daleks 1964 The Dalek Invasion of Earth 1965 The Chase Mission to the Unknown 1965-66 The Daleks' Master Plan 1966 Drugi Doktor The Power of the Daleks 1967 The Evil of the Daleks 1972 Trzeci Doktor Day of the Daleks 1973 Planet of the Daleks 1974 Death to the Daleks 1975 Czwarty Doktor Genesis of the Daleks 1979 Destiny of the Daleks 1984 Piąty Doktor Resurrection of the Daleks 1985 Szósty Doktor Revelation of the Daleks 1988 Siódmy Doktor Remembrance of the Daleks Nowa seria Rok Doktor Historia 2005 Dziewiąty Doktor Dalek Zły Wilk / Każdy swoją drogą 2006 Dziesiąty Doktor Armia duchów / Dzień zagłady 2007 Dalekowie na Manhattanie / Ewolucja Daleków 2008 Skradziona Ziemia / Koniec podróży 2010 Jedenasty Doktor Zwycięstwo Daleków Otwarcie Pandoriki / Wielki Wybuch 2012 Planeta obłąkanych Daleków 2014 Dwunasty Doktor Wnętrze Daleka 2015 The Magician's Apprentice / The Witch's Familiar2018Trzynasta DoktorResolution
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Dalekowie na oficjalnej stronie British Broadcasting Corporation (BBC) Dalekowie w bazie TARDIS Data Core
Kategoria:Fikcyjni masowi mordercy Kategoria:Postacie z serialu Doktor Who Kategoria:Istoty i stworzenia fantastyczne