Biali Kurierzy

Biali Kurierzy – grupa ok. 20–30 harcerzy i młodzieży polskiej – członków Wojskowo-Cywilnego Klubu Sportowego „Junak” Drohobycz, działająca od października 1939 do lipca 1940 roku jako część Szarych Szeregów (SZP – ZWZ) na terenie części Polski okupowanej i anektowanej przez ZSRR po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939.

Charakterystyka

Zadaniem „Białych Kurierów” było przeprowadzanie zagrożonych deportacją ludzi (głównie mężczyzn – urzędników, inteligencji, żołnierzy, policjantów itp.) z terenów okupowanych przez ZSRR na Węgry, skąd byli przerzucani do Wojska Polskiego we Francji, tworzącego się pod egidą Rządu RP na uchodźstwie, a także dostarczanie informacji o sytuacji na terenach RP okupowanych przez ZSRR. W powrotną drogę zabierali pieniądze i pokrzepiające wieści o Wojsku Polskim we Francji, niekiedy przekazywali informacje rodzinom o losach „przerzuconych” przez granicę ludzi. Grupa była podporządkowana komórce „Ewa” (od ewakuacja) Poselstwa RP w Budapeszcie, na czele której stał rtm. Billewicz. Nieformalnie współpracował i wspierał w działalności mjr (płk.) Mieczysław Młotek.

Biali Kurierzy działali pojedynczo lub w dwuosobowych grupach. Ważna była znajomość terenu i dobra kondycja fizyczna i psychiczna, stąd duża liczba harcerzy w grupie Kurierów, którzy podczas biwaków, rajdów i obozów harcerskich bardzo dobrze znali teren przez który zdążali ku granicy.

Z liczącej ok. 30 osób grupy do końca wojny dotrwało kilku Białych Kurierów (Tadeusz Chciuk, Zbigniew Janicki i Tadeusz Żelechowski „Lopek”. W 1992 odnalazł się w Kraju Krasnojarskim (ZSRR) Władysław Ossowski). Pozostali polegli śmiercią żołnierza Podziemnej Polski na szlakach, zostali zakatowani w więzieniach sowieckich. Istnieli chyba krótko aby zapisać się w powszechnej pamięci. Jednym ze świadectw jest książka pt. „Biali Kurierzy” jednego z nich – Marka Celta.

Etymologia nazwy

Powyższy fragment wyjaśnia pochodzenie nazwy od: 1) białego stroju ochronnego, w którym poruszali się zimą po 2) białym śniegu, a przez „zieloną” choć 3) białą od śniegu granicę i 4) przeciwko „czerwonym”, czyli sowieckiemu okupantowi.

Harcerze i młodzież spod okupacji niemieckiej znana jest szerokiej rzeszy społeczeństwa dzięki „Kamieniom na szaniec” Aleksandra Kamińskiego. Młodzież i harcerstwo na terenach okupowanych przez Sowietów doczekała się swojego „Kamińskiego” – kronikarza opisującego jej losy. Został nim, też instruktor harcerski, biorący udział w tamtych wydarzeniach, Tadeusz Chciuk-Celt, harcmistrz, późniejszy cichociemny.

Lista Kurierów thumb|Tadeusz Chciuk Poniżej szczątkowa lista Białych Kurierów: phm. (hm.) Tadeusz Chciuk (ps. Zawadkowski), kurier o pseudonimach „Celt”, „Sulima” (Operacja lotnicza „Jacket” 27/28 XII 1941 i operacja lotnicza "Salamander" 3/4 IV 1944) hm. Szczepan Michalski – zginął w więzieniu w czerwcu 1941 phm. Ferdynand Freimuth HO Rudolf Regner – zginął w więzieniu w czerwcu 1941 ppor. Tadeusz Żelechowski „Lopek” cichociemny o pseudonimie „Ring” (Operacja lotnicza „Weller 14” 9/10 IV 1944) wyw. Władysław Ossowski (ps. Pitolciu, Mały, Pisklę) – uzyskał tytuł Króla Kurierów. Złapany w lipcu 1940. Zesłany na Syberię wrócił do Polski w 1992 Zbigniew Janicki Zbigniew Twardy cichociemny o pseudonimie „Trzask” (Operacja lotnicza „Cellar”, 24/25 III 1943) Jan Hammerling Jan Antoni Krasulski (ps. Naganowski, Tońko) lwowski batiar z „Zilunegu”. Zginął prawdopodobnie w potyczce na granicy w 1940 Stanisław Gerula – bramkarz KS „Junak” Bronisław Lisowski Helena Świątek z domu Kamińska

W Budapeszcie opiekował się i zajmował Kurierami z pół Polak, pół Węgier Szandor „Madziarski”.

Bibliografia

Kategoria:Armia Krajowa Kategoria:Historia Lwowa w czasie II wojny światowej