Koziorożce, kozłowate (Caprini) – plemię ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), obejmujące gatunki zaliczane do zwierzyny o dużym znaczeniu gospodarczym. Wśród Caprini są zwierzęta średniej wielkości, jak osiągający wagę ok. 30 kg goral, a także duże – dorodny samiec piżmowołu waży do 400 kg.
Rozmieszczenie geograficzne Koziorożce występują w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej – najczęściej na obszarach górskich, skalistych, często powyżej górnej granicy lasu. Niektóre gatunki występują na suchych terenach trawiastych, a piżmowół arktyczny w tundrze.
Znaczenie gospodarcze Pozyskuje się z nich mięso, skóry, rogi i runo. W krajach azjatyckich krew i niektóre części ciała kozłowatych wykorzystuje się w medycynie ludowej. Rogi wielu gatunków są wysoko cenionym trofeum myśliwskim. Koza i owca zostały udomowione i są wykorzystywane jako zwierzęta gospodarskie. W kilku krajach podejmowane są próby udomowienia piżmowołu. W Polsce występuje muflon sprowadzony jako zwierzę łowne.
Zagrożenia i ochrona Pomimo dużego znaczenia ekonomicznego dla człowieka wiele gatunków Caprini pozostaje słabo poznanych. Większość z nich jest zagrożona wyginięciem. Według danych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody 70% gatunków kozłowatych jest narażona na wyginięcie (kategorie VU, EN i CR), z czego 30% zaliczono do kategorii zagrożonych (EN) i krytycznie zagrożonych (CR). Do głównych przyczyn wpływających na wzrost zagrożenia wyginięciem należy utrata siedlisk, polowania oraz konkurowanie ze zwierzętami hodowlanymi o zasoby pokarmowe.
Rodzaje Do plemienia należą następujące rodzaje: Pantholops – cziru – jedynym przedstawicielem jest Pantholops hodgsonii – cziru tybetańskie Oreamnos – kozioł – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Oreamnos americanus – kozioł śnieżny Budorcas – takin Ammotragus – arui – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Ammotragus lervia – arui grzywiasta Arabitragus – arabotar – jedynym przedstawicielem jest Arabitragus jayakari – arabotar blady Hemitragus – tar – jedynym żyjącym współcześnie przedstawicielem jest Hemitragus jemlahicus – tar himalajski Pseudois – nahur – jedynym przedstawicielem jest Pseudois nayaur – nahur górski Capra – koziorożec Nilgiritragus – nilgiritar – jedynym przedstawicielem jest Nilgiritragus hylocrius – nilgiritar leśny Ovis – owca Rupicapra – kozica Naemorhedus – goral Capricornis – serau Ovibos – piżmowół – jedynym przedstawicielem jest Ovibos moschatus – piżmowół arktyczny
Tary z rodzaju Hemitragus nie są ze sobą tak blisko spokrewnione, jak do niedawna uważano. W 2005 Ropiquet i Hassanin zaproponowali wyłonienie dwóch nowych rodzajów: arabotar (Arabitragus) i nilgiritar (Nilgiritagus).
Opisano także szereg rodzajów wymarłych:
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Wołowate Kategoria:Taksony opisane przez Johna Edwarda Graya