Kozica (Rupicapra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji.
Morfologia Długość ciała 90–135 cm, długość ogona 3–10 cm, wysokość w kłębie 70–90 cm; długość rogów 14–30 cm; masa ciała 20–60 kg.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski zoolog i anatom Henri Marie Ducrotay de Blainville w artykule zatytułowanym O kilku gatunkach ssaków z rzędu przeżuwaczy, opublikowanym w czasopiśmie „Bulletin de la Société philomathique de Paris”. De Blainville wymienił trzy gatunki – Rupicapra americana , Capra rupicapra i Ovis pudu (= Pudu puda ) – z których gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) Capra rupicapra .
Etymologia Rupicapra: , rupis ‘skała’; capra ‘koza’. Capella: łac. capella ‘samica kozy’, od caper, capri ‘samiec kozy’; przyrostek zdrabniający ella. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Capra rupicapra . Cemas: gr. κεμας kemas ‘młody jeleń’.
Podział systematyczny Klasyfikacja taksonomiczna w obrębie Rupicapra jest niepewna. Przodkowie kozic prawdopodobnie pochodzili z Azji i rozprzestrzenili się na terenie Europy w środkowym plejstocenie przed zlodowaceniem środkowopolskim. Pokrywy lodowe podczas maksimów lodowcowych w Alpach i Pirenejach izolowały populacje kozic, co skutkowało różnicowaniem genetycznym, ale podczas oscylacji klimatycznych dochodziło do kurczenia się, ekspansji oraz hybrydyzacji populacji. W zależności od ujęcia systematycznego do rodzaju zalicza się 2 (R. pyrenaica i R. rupicapra) lub 6 (R. asiatica, R. carpatica, R. ornata, R. parva, R. pyrenaica i R. rupicapra) gatunków; tutaj klasyfikacja za Mammals Diversity Database i All the Mammals of the World (2023): Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxRupicapra pyrenaicaBonaparte, 1845kozica południowa3 podgatunkirozłączone populacje w trzech obszarach: Góry Kantabryjskie (północno-zachodnia Hiszpania), Pireneje (południowa Francja, północno-wschodnia Hiszpania i Andora) oraz Apeniny w Abruzji (środkowe Włochy); zakres wysokości: 400–2800 m n.p.m.DC: 90–130 cmDO: 3–4 cmMC: 20–35 kgcentruj|150pxRupicapra rupicapra(Linnaeus, 1758)kozica północna6 podgatunkówod wschodniej Francji i południowych Niemczech przez Alpy, Tatry, Starą Płaninę i Karpaty do północno-wschodniej Turcji i Kaukazu; introdukowany do Czech, Słowacji, Bułgarii i Nowej Zelandii; zakres wysokości: 120–3000 m n.p.m.DC: 96–135 cmDO: 3–10 cmMC: 25–60 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski.
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Wołowate