Członkowie G20:
link=Unia_Afrykańska| 25x25px Unia Afrykańska
G20 (Grupa Dwudziestu) – międzynarodowe forum 19 państw, Unii Europejskiej oraz Unii Afrykańskiej, zajmujące się koordynacją polityki gospodarczej i finansowej na poziomie globalnym. Państwa członkowskie G20 wytwarzają ok. 85% światowego PKB i odpowiadają za ok. 75% światowego handlu. Forum zostało powołane w 1999 roku jako spotkanie ministrów finansów i prezesów banków centralnych. Od 2008 roku odbywa się w formule szczytów szefów państw i rządów. Unia Afrykańska uzyskała status stałego członka na szczycie w Nowe Delhi we wrześniu 2023 roku.
Forum nie posiada mocy prawnie wiążącej, a jego decyzje mają charakter deklaratywny. Krytycy, w tym przedstawiciele ruchu alterglobalistycznego, kwestionują legitymację G20, wskazując na brak formalnych kryteriów członkostwa oraz na nieobecność wielu państw w obradach dotyczących polityki globalnej.
Struktura organizacyjna G20 nie ma stałego sekretariatu. Przewodniczący, wyznaczany na roczną kadencję na zasadzie rotacji, powołuje każdorazowo tymczasowy sekretariat. Pracami G20 zarządza trójka złożona z obecnego, poprzedniego i następnego przewodniczącego.
Rola i funkcje G20 pełni funkcję forum koordynacji polityki makroekonomicznej i finansowej. W odpowiedzi na globalny kryzys finansowy w 2008 roku państwa G20 uzgodniły skoordynowany pakiet stymulacji fiskalnej o łącznej wartości szacowanej na 5 bln USD. Na szczycie w Seulu w 2010 roku G20 zatwierdziło standardy regulacyjne , zwiększające wymogi kapitałowe i płynnościowe dla banków.
W kolejnych latach zakres tematyczny forum się poszerzył. W 2021 roku 138 państw zrzeszonych w ramach przyjęło porozumienie o globalnym minimalnym podatku korporacyjnym w wysokości 15% dla największych przedsiębiorstw wielonarodowych. Na szczycie w Rio de Janeiro w 2024 roku państwa G20 zobowiązały się do zwiększenia finansowania klimatycznego do 300 mld USD rocznie do 2035 roku.
Szczyty G20
Spotkania ministrów finansów (1999–2008) W latach 1999–2008 G20 funkcjonowało wyłącznie jako forum ministrów finansów i prezesów banków centralnych.
Szczyty szefów państw i rządów (od 2008) mały|Szczyt grupy G20 w Waszyngtonie (2008) Od 2008 roku G20 zbiera się w formule szczytów przywódców
Szczyt w Miami 2026 i wykluczenie RPA 27 listopada 2025 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump ogłosił, że Republika Południowej Afryki nie zostanie zaproszona na szczyt G20 w Miami w 2026 roku. Decyzja była bezprecedensowa w historii G20. Komentatorzy wiązali ją z rosnącą rolą RPA w strukturach BRICS, w tym z organizacją szczytu BRICS w 2023 roku w Johannesburgu oraz z odmową wykonania nakazu aresztowania MTS wobec Władimira Putina. Jednocześnie administracja amerykańska zaprosiła na szczyt Polskę, która miała zająć miejsce RPA. 4 grudnia 2025 roku sekretarz stanu Marco Rubio potwierdził zaproszenie, stwierdzając, że Polska „zajmie należne jej miejsce" w G20. Administracja amerykańska określiła nowy format jako „nowe G20".
Zastąpienie członka założycielskiego BRICS sojusznikiem NATO i państwem członkowskim UE było szeroko komentowane jako przejaw narastającego napięcia między zachodnimi a niezachodnimi członkami G20. Według analizy Carnegie Endowment for International Peace, ekspansja BRICS w 2024 roku zwiększyła zdolność koordynacyjną tej grupy wewnątrz G20, ponieważ osiem z dziewiętnastu państw G20 jest jednocześnie członkami lub partnerami BRICS. Komentatorzy z „Foreign Policy" ocenili, że jednostronne wykluczenie członka G20 podważa konsensualny charakter forum i może przyspieszyć tworzenie alternatywnych formatów przez państwa Globalnego Południa.
Polska a G20 Starania o członkostwo Przed szczytem G20 w Londynie w roku 2009, w polskim rządzie pojawiały się głosy sugerujące, że Polska powinna starać się o zaproszenie do uczestnictwa w londyńskim szczycie. Jednym z argumentów był brak wśród członków G20 reprezentanta regionu Europy Środkowej i Wschodniej.
W 2010 roku prezydent Lech Kaczyński podczas spotkania z korpusem dyplomatycznym argumentował, że Polska jako osiemnasta gospodarka świata i największe państwo regionu Europy Środkowej zasługuje na członkostwo w G20.
W 2012 roku Tim Fergusson z „Forbes” postulował zastąpienie Argentyny Polską w G20, wskazując na wzrost polskiej gospodarki. Podobne stanowisko prezentowały „Foreign Policy”, „The Wall Street Journal” i Mamta Murthi z Banku Światowego. W 2014 roku agencja Ernst & Young, badając optymalne powiązania handlowe i instytucjonalne państw G20, wskazała Polskę jako jednego z optymalnych kandydatów do członkostwa.
Udział w pracach G20 W marcu 2017 roku wicepremier Mateusz Morawiecki uczestniczył w spotkaniu ministrów finansów G20 w Baden-Baden jako pierwszy polski przedstawiciel na tym szczeblu. W kwietniu 2017 roku sekretarz stanu Krzysztof Szubert wziął udział w spotkaniu ministrów cyfryzacji G20 w Düsseldorfie.
W trakcie indonezyjskiej prezydencji G20 w 2022 roku Polska została zaproszona jako gość do udziału w pracach grupy roboczej ds. transformacji energetycznej. W spotkaniu ministrów ds. energii G20 uczestniczyła minister Anna Moskwa. Polscy przedstawiciele uczestniczyli również w formacie B20 na Bali. W marcu 2022 roku minister rozwoju Piotr Nowak zaproponował, aby Polska zastąpiła Rosję w G20 po inwazji na Ukrainę.
Zaproszenie na szczyt w Miami 2026 2 września 2025 roku minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski poinformował, że po rozmowie z sekretarzem stanu USA Marco Rubio zwrócił się o zaproszenie Polski na szczyt G20 w 2026 roku, uzasadniając to przekroczeniem przez polską gospodarkę progu 1 bln USD. Dzień później prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że otrzymał od prezydenta Trumpa zaproszenie na szczyt G20 w Miami. Minister Marcin Przydacz z Kancelarii Prezydenta określił zaproszenie jako początek procesu dołączania Polski do G20.
Zobacz też G7 BRICS Międzynarodowy Fundusz Walutowy Bank Światowy Rada Stabilności Finansowej
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona internetowa grupy G20 G20 Information Centre, University of Toronto
Kategoria:Międzynarodowe organizacje gospodarcze Kategoria:Polityka gospodarcza Kategoria:Organizacje międzynarodowe