Jerzy Strzelczyk (ur. 24 grudnia 1941 w Poznaniu) – polski naukowiec, profesor nauk humanistycznych, historyk mediewista specjalizujący się m.in. w początkach państwa polskiego oraz państw barbarzyńskich na ziemiach dawnego Imperium Romanum, członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, członek Polskiej Akademii UmiejętnościPolska Akademia Umiejętności - Członkowie Wydziału II Historyczno-Filozoficznego.
Życiorys Doktorat w 1968 (promotor prof. Gerard Labuda) na Wydziale Historyczno-Filozoficznym UAM w Poznaniu. Stopień doktora habilitowanego otrzymał w 1975 w Instytucie Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza na podstawie rozprawy Słowianie i Germanie w Niemczech środkowych we wczesnym średniowieczuInstytut Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 1956–2006, wyd. Poznańskie, Poznań 2006, s. 215.. Od 1984 profesor nadzwyczajny, od 1989 profesor zwyczajny.
W latach 1991–1996 był dyrektorem Instytutu Historii UAM. Kierownik Zakładu Historii Średniowiecznej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członek krajowy czynny Wydziału II Historyczno-Filozoficznego PAU. Członek Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Członek zarządu Fundacji Historycznej im. Profesora Henryka Łowmiańskiego. Powołany do Rady Muzeum przy Zamku Królewskim w Warszawie.
Uhonorowany Nagrodą FNP za rok 2009 w kategorii nauk humanistycznych i społecznych. Uchwałą Senatu Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie z 23 maja 2012 roku został wyróżniony tytułem doktora honoris causa AJD. 27 marca 2013 roku nadano prof. dr hab. Jerzemu Strzelczykowi tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego
W 2013 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski., a w 2016 otrzymał Medal Palmae Universitatis Studiorum PosnaniensisMagdalena Ziółek, Wręczenie medali "Palmae Universitatis Studiorum Posnaniensis", [w:] Życie Uniwersyteckie, nr 10/2016, s. 14, ..
Życie prywatne Żonaty dwukrotnie: z Iwoną Strzelczyk zd. Zawieja (1939-1993) lekarzem medycyny, następnie z prof. Dorotą Żołądź-Strzelczyk – archeologiem i historykiem, pracownikiem Instytutu Pedagogiki UAM w Poznaniu. Troje dzieci: Adam (zm. 1997), Joanna, Agata. Dwoje wnucząt: Borysław, Ziemowit; dwoje prawnucząt: Władysława, Wojsław.
Wypromowane przewody doktorskie Państwo morawskie i jego stosunki z monarchią wschodniofrankijską w IX wieku, Krzysztof Polek, 1990. Dukat Dyrrachion w strukturze Cesarstwa Komnenów w latach 1081–1185, Jarosław Dudek, 1995. Geoffroy de Villehardouin – kronikarz IV wyprawy krzyżowej, Zdzisław Pentek, 1995. Ogólnopolska i dzielnicowa polityka Władysława Laskonogiego, Maciej Przybył, 1995. Seksualizm w średniowiecznej Polsce, Adam Krawiec, 1999. Wpływy anglosaskie na skryptoria kontynentalne do końca IX wieku, Dariusz Andrzej Sikorski, 1999. Dziecko w Polsce średniowiecznej, Małgorzata Delimata, 2002. Społeczeństwo wielkopolskie w procesie kształtowania tożsamości regionalnej (1202–1314), Karol Tanaś, 2002. Państwo Zakonu Krzyżackiego w Prusach w niemieckim piśmiennictwie dotyczącym Krzyżaków w latach 1296–1914, Marek Maciejewski, 2006. Rola kobiet w monastycyzmie iryjskim od V do VIII wieku. Małgorzata Kaźmierczak, 2010.
Wybrane publikacje Po tamtej stronie Odry. Dzieje i upadek Słowian połabskich, Warszawa 1968. Drzewianie połabscy, Warszawa 1968. Gerwazy z Tilbury. Studium z dziejów uczoności geograficznej w średniowieczu, 1970. „Męczennicy ebstorfscy”: dzieje kształtowania się jednej legendy zachodniosłowiańskiej, 1971. Słowianie na południowym Pogórzu Harzu i na Złotej Niwie, Warszawa 1974. Helmolda Kronika Słowian, wstęp i kom. Jerzy Strzelczyk, tłum. Józef Matuszewski, Warszawa 1974. Brandenburgia, Warszawa 1975. Słowianie i Germanie w Niemczech środkowych we wczesnym średniowieczu, Poznań 1976. Historia starożytna ziem polskich: przewodnik metodyczny, Poznań 1976. Germanie i początki osadnictwa słowiańskiego na obszarze dzisiejszej Czechosłowacji, Poznań 1976. Nowa hipoteza o pochodzeniu Gotów, Poznań 1978. Słowiańszczyzna Połabska między Niemcami a Polską, Poznań 1981. Iroszkocki biskup w Salzburgu, problem Antypodów i „Kosmografia” Aethicusa z Istrii, Warszawa 1983. Goci – rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984, . Zarys dziejów Niemiec i państw niemieckich powstałych po II wojnie światowej, Antoni Czubiński, Jerzy Strzelczyk, Poznań 1986, . Iroszkoci w kulturze średniowiecznej Europy Warszawa 1987, . Od Prasłowian do Polaków (w serii Dzieje Narodu i Państwa Polskiego) Kraków 1987, . Szkice średniowieczne, Poznań 1987, . Historia i kultura cystersów w dawnej Polsce i ich europejskie związki, Poznań 1987, . Wybitni historycy wielkopolscy [redakcja], Poznań 1989. Cystersi w kulturze średniowiecznej Europy, Poznań 1992, . Mieszko Pierwszy, Poznań 1992, , wydanie II, Poznań 1999, . Wandalowie i ich afrykańskie państwo, Warszawa 1992, , wydanie II 2005, . Żegluga świętego Brendana opata (Navigatio sancti Brendani abbatis) przekł. Ignacy Lewandowski; oprac., wstęp, koment., bibliogr. Jerzy Strzelczyk, Poznań 1992, . Spotkanie dwóch światów: Stolica Apostolska a świat mongolski w połowie XIII wieku: relacje powstałe w związku z misją Jana di Piano Carpiniego do Mongołów, Poznań 1993, . Monarchia pierwszych Piastów, Zofia Kurnatowska, Gerard Labuda, Jerzy Strzelczyk, Warszawa 1994, . Pisma. Św. Kolumban. Żywot Kolumbana. Jonasz z Bobbio, wstęp, oprac. i koment. Jerzy Strzelczyk, przekł. Elżbieta Zakrzewska-Gębka, Stanisław Kalinkowski, Aleksander Mikołajczak, Warszawa 1995, . Apostołowie Europy, Poznań 1997, . Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian, Poznań 1998, , wydanie II, Poznań 2007, . Bolesław Chrobry, Poznań 1999, , wydanie II Poznań 2003, . Otto III, Wrocław 2000, . Odkrywanie Europy, Poznań 2000, . Zjazd gnieźnieński, Wrocław 2000, . 1000 lat Archidiecezji Gnieźnieńskiej, pod red. Jerzego Strzelczyka i Janusza Górnego, Gniezno 2000, . Kanonizacja św. Wojciecha i dziedzictwo jego kultu, red. Jerzy Strzelczyk, Czesław Pest, Wojciech Polak, Lublin 2001, . Historia powszechna. Średniowiecze, Poznań 2001, . Słowianie połabscy, Poznań 2002, . Prawda o bitwie z Mongołami pod Legnicą (1241), Gerard Labuda, Jerzy Strzelczyk, Legnica 2002. Naukowe pokłosie milenium śmierci św. Wojciecha, Kraków 2002. Święty Patryk. Pisma i najdawniejsze żywoty, wstęp i oprac. Jerzy Strzelczyk; przekł. Kazimierz Panuś, Anna Strzelecka; Kraków 2003, . „Klucz do poznania nieba”: z dziejów myśli racjonalistycznej w średniowieczu, Gdańsk 2003, . Średniowieczny obraz świata, Poznań 2004, . Wędrówka i etnogeneza w starożytności i średniowieczu pod red. Macieja Salamona i Jerzego Strzelczyka, Kraków 2004, . W poszukiwaniu królestwa kapłana Jana, Gdańsk 2006, . Chrystianizacja Irlandii, Poznań 2006, . Zapomniane narody Europy, Wrocław 2006, , . Pióro w wątłych dłoniach. O twórczości kobiet w dawnych wiekach, Warszawa 2007, . Średniowiecze – jakie? Jak?, Poznań 2009, . Otton I Wielki, 2018.
Przypisy
Linki zewnętrzne Życiorys na stronie Muzeum Początków Państwa Polskiego
Jerzy Strzelczyk: Bibliografia w LitDok Europa Środkowo-Wschodnia / Instytut Herdera w Marburgu Biogram na stronie Polskiej Akademii Nauk
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Rady Muzeum przy Zamku Królewskim w Warszawie Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii im. Jana Długosza Kategoria:Działacze PZPR Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – nauki humanistyczne i społeczne Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu