thumb| Chryzokola – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał miedzi z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckich słów khryzos i kolla oznaczających złoto oraz klej. W starożytności był używany jako spoiwo przy łączeniu złota.
Właściwości Tworzy wyłącznie skupienia skrytokrystaliczne: nerkowe, włókniste, promieniste, ziemiste, groniaste, kuliste, naciekowe, także naskorupienia i naloty. Jest minerałem półprzeświecającym do nieprzezroczystego. Często zawiera domieszki żelaza i manganu. Gdy zawiera domieszki glinu nazywany jest pilarytem. Często tworzy mieszaniny z turkusem i malachitem. Chryzokola tworzy pseudomorfozy po azurycie i innych minerałach miedzi. Barwi płomień na zielono, rozkłada się w kwasach.
Barwa: zielona, niebieskawozielona, niebieska, czarnoniebieska do czarnej lub brązowej, rzadko żółta (barwę brązową i czarną ma mieszanina chryzokoli z kwarcem oraz tlenkami Cu, Fe i Mn). kryształy bliźniacze: brak Widmo absorpcyjne: niediagnostyczne Luminescencja: brak Inkluzje: liczne
Występowanie Minerał strefy utleniania złóż rud miedzi, najczęściej w pustynnym i suchym klimacie. Towarzyszą jej zwykle chalkozyn, malachit, azuryt, kupryt, kwarc, kalcyt, limonit, tenoryt, goethyt, dioptaz, wulfenit oraz minerały ilaste.
Miejsca występowania: spotykana powszechnie na całym świecie, Anglia, Chile, Kongo, Meksyk, Rosja (Koływań, Karpińsk), Kazachstan, RPA, Peru, Maroko, Izrael, Kanada, Stany Zjednoczone (Kalifornia, Idaho, Nevada, Nowy Meksyk), Czechy, Włochy, Niemcy, Zambia
W Polsce występuje na Pogórzu Kaczawskim, Pogórzu Izerskim, w Rudawach Janowickich (Ciechanowice, Miedzianka), w Górach Wałbrzyskich, Masywie Śnieżnika (Kletno) oraz w Górach Świętokrzyskich (Chęciny, Miedzianka).
Zastosowania Rzadko wykorzystywana przemysłowo jako ruda miedzi. Wykorzystywana jako kamień ozdobny i dekoracyjny. Do wyrobu drobnej galanterii. Do wyrobu artystycznej biżuterii. szlifowana kaboszonowo lub kuliście. Czysta chryzokola, ze względu na małą twardość i dużą kruchość, znajduje niewielkie zastosowanie w jubilerstwie. Wraz z krzemionką tworzy często postać żelu o twardości ok. 6 i w tej postaci jest wykorzystywana w jubilerstwie.
Zobacz też turkus waryscyt malachit azuryt
Przypisy
Kategoria:Jubilerstwo Kategoria:Krzemiany (minerały) Kategoria:Miedź