thumb|240px|Grób Tadeusz Hołuja na cmentarzu Rakowickim Tadeusz Hołuj (ur. 23 listopada 1916 w Krakowie, zm. 23 października 1985 tamże) – polski pisarz, publicysta i polityk, poseł na Sejm PRL VI i VII kadencji.
Życiorys Urodził się w rodzinie Józefa i Barbary. Uczęszczał do gimnazjum w Jaśle. Przed II wojną światową był współredaktorem „Naszego Wyrazu”. Studiował prawo i polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z tego okresu pochodzą jego zbiory poezji: Dziewczyno, Płyniemy naprzód (1938) i Płonące ścieżki (1938).
Wiosną 1939 był spikerem audycji polskich w radiu niemieckimKarol Estreicher jr, Dziennik wypadków, t. V, Kraków 2013, s. 424..
W 1939 uczestniczył w wojnie obronnej. W czasie okupacji był członkiem Związku Walki Zbrojnej. W połowie lipca 1942 pod zarzutem wrogiej działalności przeciwko Niemcom został aresztowany i tymczasowo przetrzymywany przy ul. Montelupich w Krakowie. Wysłany transportem samochodowym do obozu koncentracyjnego Auschwitz (nr więźnia 62 937), dokąd przybył 4 września 1942 i gdzie przebywał do października 1944. Był członkiem Komitetu Naczelnego Grupy Bojowej Oświęcim. Przebywał w różnych obozach koncentracyjnych do końca wojny.
Po wojnie był działaczem politycznym i społecznym, członkiem Polskiej Partii Robotniczej (od 24 maja 1945), następnie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zasiadał w plenum Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie. Od sierpnia 1981 wchodził w skład Komisji Kultury Komitetu Centralnego PZPRSkład Komisji Komitetu Centralnego PZPR, „Trybuna Ludu”, nr 189, 14 sierpnia 1981, s. 3.. Był posłem na Sejm PRL VI i VII kadencji. Od 1957 do 1967 pełnił funkcję sekretarza generalnego Międzynarodowego Komitetu Oświęcimskiego. Współzałożyciel krakowskiego lewicowego klubu Kuźnica. Zasiadał w radzie naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oraz w zarządzie głównym Związku Literatów Polskich.
Pochowany na cmentarzu Rakowickim (kwatera IIIA-wsch-za grobem Kameckich)Wyszukiwarka grobów w Krakowie..
Twórczość Debiutował tomikami: Dziewczyno, Płyniemy naprzód (1938), Płonące ścieżki (1938). W 1942 napisał konspiracyjny Marsz triumfalny.
Po wojnie tworzył powieści historyczne nawiązujące do początków ruchu rewolucyjno-socjalistycznego, demokratycznego, radykalnego, m.in.: Próba ognia (1946), Królestwo bez ziemi (tom 1–4, 1954–1956), Róża i płonący las (tom 1–2, 1971), Osoba (Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1974).
Doświadczeniom obozowym poświęcił m.in.: powieść Koniec naszego świata (1958), Drzewo rodzi owoc (1963), Raj (1972), dramat Dom pod Oświęcimiem (wydany i wystawiony w 1948), opowiadania Jutrzenka (1956) i To (1964).
Wszystkie jego utwory objęte były w 1951 zapisem cenzury w Polsce, podlegały natychmiastowemu wycofaniu z bibliotekZbigniew Żmigrodzki, Cenzura PRL, Wrocław 2002, s. 16..
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (12 czerwca 1946) („za zasługi położone w walce z okupantem i udział w pracach konspiracyjnych w okresie okupacji”).Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. Krzyż Oświęcimski (1985)Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123. Medal 40-lecia Polski LudowejUznanie dla twórców kultury, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2. Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1966)„Wojskowy Przegląd Historyczny”, nr 1 (41), styczeń–marzec 1967, s. 430.
Nagrody Nagroda m. Krakowa (1958) Nagroda Państwowa II stopnia w dziedzinie literatury (1966)„Nowiny Rzeszowskie”, nr 170 (5306), 20 lipca 1966, s. 2. III nagroda w konkursie Naczelnej Redakcji Programów Artystycznych TV z okazji 25-lecie PRL za widowisko Dwadzieścia pięć (1969) Nagroda Komitetu ds. PRiTv za scenariusz widowiska telewizyjnego Rzecz o Ludwiku Waryńskim (1972) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia w dziedzinie literatury (1975) Nagroda „Trybuny Ludu” (1976)Doroczne nagrody „Trybuny Ludu”, „Trybuna Ludu”, nr 206, 28 sierpnia 1976, s. 3. Nagroda im. Ludwika Waryńskiego (1985) za powieść Róża i płonący las (Wydawnictwo Literackie)Nagrody im. Ludwika Waryńskiego, „Trybuna Ludu”, nr 118, 22 maja 1985, s. 1. Kowadło Kuźnicy (1985, pośmiertnie)
Upamiętnienie Jedna z ulic na terenie Mysłowic nosiła nazwę Tadeusza Hołuja, zmienioną na Tadeusza Kantora zarządzeniem zastępczym Wojewody Śląskiego nr NPII.4131.4.76.2018 z 10 lipca 2018.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Autorzy objęci zapisem cenzury w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Krakowie Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z Jasłem Kategoria:Ludzie związani ze szkołą im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie Kategoria:Nagrodzeni Kowadłem Kuźnicy Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy żołnierze podziemia Kategoria:Posłowie z okręgu Kraków (PRL) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Zmarli w 1985