Franciszek Salezy Potocki h. Pilawa (ur. 14 czerwca 1877 w Peczerze, zm. 17 października 1949 w Krakowie) – hrabia, II i ostatni Ordynat teplicki, właściciel dóbr Sitkowce, dziennikarz, polityk konserwatywny, działacz społeczny.
Życiorys Syn Konstantego Józefa i Zofii Janiny z hr. Potockich. Ukończył Cesarskie Liceum Aleksandrowskie w Petersburgu.
Współzałożył wraz z Feliksem Konecznym (redaktorem) pismo „Świat Słowiański” (1904). Jego listy z Petersburga z 1906 były publikowane w „Czasie” w charakterze korespondencji politycznych. W 1918 wraz z rodziną wyjechał do Polski. Do listopada 1918 pracował w Centralnym Komitecie Obywatelskim na Ukrainie, powołanym do opieki nad Polakami.
Po powrocie osiadł w Krakowie. Współpracował z „Czasem”, zasłużył się przy powołaniu Polskiej Agencji Publicystycznej. Pisywał do jej biuletynów, do „Przegladu Katolickiego” i „Czasu”. Należał do Stronnictwa Prawicy Narodowej. Po zamachu majowym nie od razu, w grudniu 1927 zadeklarował współpracę z Bezpartyjnym Blokiem Współpracy z Rządem. W październiku 1928 został szefem Departamentu Wyznań w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
W 1930 reprezentował rząd w rozmowach z Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym w Polsce. Dążył do związania Cerkwi a przede wszystkim kleru prawosławnego z państwem. Stworzył wydział teologii prawosławnej na Uniwersytecie Warszawskiem, był inicjatorem transmisji nabożeństw prawosławnych w Polskim Radiu (opracował projekt dekretu równouprawnienia wyznań w Polskim Radiu). Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Ministerstwo Spraw Wojskowych prowadziły jednak własną politykę wobec prawosławia, latem 1938 wyburzono na Lubelszczyźnie 114 cerkwi, próbowano administracyjnie nawracać na katolicyzm. Prowadził również pertraktacje z Kościołem katolickim w sprawie skonfiskowanych dóbr pounickich, dopiero za prymasa Hlonda udało się dojść do porozumienia. Rozpoczął również rokowania z kościołem ewangelicko-augsburskim, które miały uregulować stosunek tego kościoła do państwa; złożył dymisję we wrześniu 1938.
Był bardzo zainteresowany spirytyzmem, napisał broszurę W wirze ezoteryzmu.
Ożenił się 16 czerwca 1903 r. w Ołyce z Małgorzatą Radziwiłł, córką Ferdynanda Fryderyka.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia) Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż „Pro Fide et Ecclesia in Russia Merito”
Przypisy
Bibliografia Polski Słownik Biograficzny, 1983, XXVII/4 z. 115. Jerzy Plis, Kościół Katolicki w Polsce a prasa, radio i film 1918–1939, Lublin 2001.
Linki zewnętrzne Publikacje F. S. Potockiego w zbiorach Biblioteki Narodowej - wersja cyfrowa na Polona.pl
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Politycy Stronnictwa Prawicy Narodowej Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy hrabiowie Imperium Rosyjskiego Franciszek Salezy Potocki Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Urzędnicy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Kategoria:Zmarli w 1949