Nadtlenek acetonu (peroksyaceton) – organiczny związek chemiczny, występujący głównie jako trimer nadtlenku acetonu, inicjujący, skrajnie niebezpieczny w użyciu i przygotowaniu materiał wybuchowy.
Związek ten został po raz pierwszy otrzymany w 1895 roku przez Richarda Wolffensteina.
Właściwości wybuchowe Nadtlenek acetonu występuje w kilku formach, z których względnie trwała jest cykliczna forma trimeryczna (TCAP). Związek ten występuje też w cyklicznej i otwartej formie dimerycznej i jako wolny monomer, jednak są one bardzo niestabilne termodynamicznie i samorzutnie przechodzą w formę trimeryczną lub ulegają niekontrolowanemu, wybuchowemu rozkładowi jeszcze w czasie syntezy. Istnieje również forma tetrameryczna, trwalsza od trimerycznej, która jest otrzymywana inną metodą.
Właściwości wybuchowe trimeru: Wrażliwość na uderzenie: 0,3 J Wrażliwość na tarcie: 0,1 N Próba Trauzla: 250 cm³/10 g Prędkość detonacji: 5290 m/s (przy gęstości 1,2 g/cm³ i średnicy ładunku 6,3 mm).
thumb|center|150px|Deflagracja małej ilości nadtlenku acetonu
Otrzymywanie Cykliczny trimer (TCAP) można otrzymać przez reakcję acetonu z nadtlenkiem wodoru w środowisku kwaśnym. Syntezę wykonuje się przy zachowaniu bardzo ścisłych rygorów bezpieczeństwa, choć nawet w tych warunkach czasami zdarzają się wypadki. TCAP wybucha gwałtownie pod wpływem lekkiego nawet ogrzania lub potarcia. W trakcie przechowywania łatwo sublimuje do górnej części naczynia i samo otwarcie takiego naczynia może spowodować silną eksplozję. Produkcja TCAP jest zawsze obarczona wysokim ryzykiem. class=skin-invert-image|thumb|300px|center|Reakcja syntezy trimeru nadtlenku acetonu class=skin-invert-image|thumb|550px|center| Reakcja syntezy tetrameru nadtlenku acetonu
Przypisy
Kategoria:Związki wybuchowe Acetonu, nadtlenek Kategoria:Heterocykliczne związki tlenu o pierścieniu nasyconym Kategoria:Trimery Kategoria:Dimery