Rex Harrison, właśc. Reginald Carey Harrison (ur. 5 marca 1908 w Huyton, zm. 2 czerwca 1990 w Nowym Jorku) – angielski aktor teatralny i filmowy. Laureat Oscara za pierwszoplanową rolę w filmie My Fair Lady (1964).
8 lutego 1960 otrzymał dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6904 Hollywood Boulevard (film) i 6390 Hollywood Blvd. (telewizja).
Życiorys Urodził się w Derry House w Huyton w hrabstwie Lancashire jako najmłodszy z trójki dzieci Edith Mary (z domu Carey) i Williama Reginalda Harrisona, handlarza bawełną. Miał dwie starsze siostry, Edith Marjorie i Sylvię Margaret. Od dziesiątego roku życia posługiwał się imieniem „Rex”, które sam sobie nadał. Uczęszczał do szkoły przygotowawczej Birkdale School w Sheffield i Liverpool College w Mossley Hill, gdzie regularnie występował w szkolnych przedstawieniach. Po przebytej w dzieciństwie odrze Harrison stracił większość wzroku w lewym oku.
W 1924 po raz pierwszy pojawił się na profesjonalnej scenie w wieku 16 lat w przedstawieniu Trzydzieści minut na ulicy w Liverpool Playhouse w Liverpoolu, zanim w 1927 dołączył do objazdowej farsy Brandona Thomasa Ciotka Karola. W 1930 trafił na kinowy ekran w niewielkiej roli George’a w komedii sportowej Wielka gra (The Great Game) u boku Billy’ego Blytha i jako gość przyjęcia w ekranizacji komedii historycznej Richarda Brinsleya Sheridana Szkoła obmowy (The School for Scandal) w reż. Thorolda Dickinsona z Madeleine Carroll.
W 1936 zadebiutował na Broadwayu w spektaklu Słodki aloes i wystąpił na londyńskim West Endzie jako Alan Howard w sztuce Terence’a Rattigana Francuski bez łez, która okazała się przełomową rolą sceniczną dla niego jako czołowego komika. Jego kariera aktorska została przerwana przez II wojnę światową, podczas której służył w Royal Air Force (1942–1944), osiągając stopień porucznika lotnictwa.
Po wojnie otrzymał ofertę od 20th Century Studios i zagrał postać króla Mongkuta w hollywoodzkiej produkcji Johna Cromwella Anna i król Syjamu (Anna and the King of Siam, 1946) z Irene Dunne, za którą był nominowany do nagrody Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych dla najlepszego aktora.
Został trzykrotnie uhonorowany nagrodą Tony Award; w 1949 za rolę Henryka VIII Tudora w sztuce Maxwella Andersona Anna tysiąca dni, w 1957 za rolę profesora Henry’ego Higginsa w musicalu My Fair Lady z Julie Andrews i w 1969 odebrał nagrodę specjalną za całokształt twórczości.
Jego kreacja Juliusza Cezara w superprodukcji Josepha L. Mankiewicza Kleopatra (1963) u boku Elizabeth Taylor i Richarda Burtona przyniosła mu nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym i Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Za rolę profesora Henry’ego Higginsa w musicalu My Fair Lady (1964) zdobył nagrodę David di Donatello dla najlepszego aktora zagranicznego, Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu i Oscara dla najlepszego aktora. Zasiadał w jury konkursu głównego na 18. MFF w Cannes (1965). W dramacie historycznym Carola Reeda Udręka i ekstaza (The Agony and the Ecstasy, 1965), ekranizacji powieści Irvinga Stone’a, zagrał postać papieża Juliusza II, za którą był nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie dramatycznym. Kolejną nominację do nagrody Złotego Globu przyniosła mu tytułowa rola doktora Johna Dolittle w musicalu familijnym fantasy Richarda Fleischera Doktor Dolittle (Doctor Dolittle, 1967), zrealizowanym na podstawie cyklu powieści dla dzieci autorstwa Hugh Loftinga.
W ostatnich latach życia rzadko pojawiał się w filmach i skupił się na pracy teatralnej. W 1989 otrzymał tytuł szlachecki.
Harrison był sześciokrotnie żonaty. W latach 1933–1942 był żonaty z Noel Marjorie Collette Thomas, z którą miał syna Noela Johna Christophera (ur. 29 stycznia 1934, zm. 19 października 2013 na zawał mięśnia sercowego w wieku 79 lat). 25 stycznia 1943 poślubił Lilli Palmer, z którą miał syna Rexa Careya Alfreda (ur. 19 lutego 1944, zm. 22 stycznia 2025 w wieku 80 lat). W 1947, będąc w związku małżeńskim z Palmer, Harrison rozpoczął romans z aktorką Carole Landis. Landis odebrała sobie życie w 1948 po spędzeniu wieczoru z Harrisonem. Harrison nie zamierzał dla niej rozwieść się z Lilli Palmer. Zaangażowanie Harrisona w skandal, polegające na kilkugodzinnym czekaniu przed wezwaniem lekarza i policji, na krótko zaszkodziło jego karierze, a jego kontrakt z Fox został rozwiązany za obopólną zgodą. 6 lutego 1957 doszło do rozwodu z Lilli Palmer. 22 czerwca 1957 zawarł związek małżeński z Kay Kendall, która zmarła 6 września 1959. Od 21 marca 1962 do 19 lutego 1971 był żonaty z walijską aktorką Rachel Roberts. 26 sierpnia 1971 Harrison poślubił walijską damę do towarzystwa Elizabeth Rees–Williams, z którą rozwiódł się 16 grudnia 1975. Ostatecznie 17 grudnia 1978 ożenił się z Mercią Ryhiner Schwob Tinker, która zmarła 2 czerwca 1990. W 1980, pomimo że od czasu rozwodu ożenił się już dwa razy, Rachel Roberts podjęła ostatnią próbę odzyskania Harrisona, która okazała się daremna; w tym samym roku odebrała sobie życie.
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film 1963 National Board of Review Najlepszy aktor Kleopatra (1963) 1964 Nagroda Stowarzyszenia Nowojorskich Krytyków Filmowych Najlepszy aktorMy Fair Lady (1964)1965 David di Donatello Najlepszy aktor zagraniczny Złoty Glob Najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu Oscar Najlepszy aktor pierwszoplanowy
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Laureaci Nagrody David di Donatello Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1990