Janusz Koniusz (ur. 1 lutego 1934 w Sosnowcu, zm. 29 marca 2017) – polski poeta, prozaik, dramaturg, publicysta.

Życiorys Ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przez dziesięciolecia związany z Zieloną Górą, gdzie mieszkał i pracował. Współorganizator i długoletni sekretarz Lubuskiego Towarzystwa Kultury w Zielonej Górze. Należał do Klubu Literackiego LTK (1961–1970). Członek Związku Literatów Polskich od 1961 i Polsko-Niemieckiego Stowarzyszenia Pisarzy Regionu Nadodrza (od 1992). Współzałożyciel, kierownik literacki i w latach 1980–1990 redaktor naczelny czasopisma „Nadodrze”.

W latach 1948–1956 był członkiem ZMP, od 1948 roku należał do PZPR, był m.in. członkiem i zastępcą członka Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Zielonej Górze. W czasach PRL odznaczony m.in.: Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2011 roku został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w dziedzinie literatury.

Opublikował kilkanaście tomików poezji, kilka zbiorów opowiadań i słuchowisk radiowych. Był autorem dwóch książek, w których opisuje swoje kontakty ze znanymi pisarzami i poetami (m.in. Władysławem Broniewskim i Julianem Przybosiem): Kamień z serca i Wiązania pamięci. Autor spektaklu telewizyjnego Czwartek (1977).

Wiersze i opowiadania Koniusza były tłumaczone na języki: białoruski, czeski, górnołużycki, litewski, niemiecki, rosyjski, rumuński i szwedzki.

Pochowany na Starym Cmentarzu w Zielonej Górze (kwatera 19-6-1).

Twórczość literacka Poezje Tempo krążenia (1958) Ślad przelotu (1961) Wokół słowa (1963) Ziemia w stopach (1970) Próba samoobrony (1977) Zamysł opisu (1981) Z Kaina i Abla (1984) Z Kaina i Abla. Wiersze dawne (1988) Ład i chaos (1992) Pierworodny grzech słowa (1994) Moje stworzenie świata. Z wierszy dawnych i nowych (1997) Droga do Hamleta (2000) Nic nie było (2003) Po wyjściu z arki (2007) Przypowieść o podróży / Parabbel uber die Riese (2010 – dwujęzyczne) Na własne podobieństwo (2014).

Opowiadania Wakacje z Julią (1964) Dialog w domu (1969) Bieg spod Maratonu do Aten (1976) Beczka Diogenesa i inne opowiadania (1986)

Wspomnienia Kamień z serca (1994) Wiązania pamięci (1998),

Szkice Taddeo Polacco z Zielonej Góry (1960), 3:0 dla polskości. Z dziejów sportu na Ziemi Lubuskiej (wspólnie z Joachimem Benyskiewiczem, 1963) Cztery dekady. 40 lat Oddziału ZLP w Zielonej Górze 1961–2001 (wspólnie z A. K. Waśkiewiczem i R. Rudiakiem, 2002).

Słuchowiska radiowe i dramaty Nikt nie wyrywa trawy (1965) Zabawa w porcie (1970) Jeden zwykły dzień (1974) Wizyta pana w średnim wieku (1975) Chołodziec (1976) Pięciu (1977) Czwartek – utwór sceniczny wystawiony w Teatrze telewizyjnym TVP (1977) I żeby niebo było gwiaździste (1980) Dzień listopadowy (1983) Pod szczególną gwiazdą (1993)

Prace redakcyjne Był redaktorem wielu zbiorów i antologii: pamiętniki i wspomnienia osadników Mój dom nad Odrą (1961, 1965, 1971, 1988) podania, legendy i baśnie ziemi lubuskiej Złota dzida Bolesława (1970), Żelazny diabeł (1970) reportaże o ziemi lubuskiej Dni następne (1975, wspólnie z J. Kołodziejem) wspomnienia żołnierzy Od września do maja (1976) almanach grupy literackiej Dziewin-Młodzi (1980) reportaże z Nadodrza Nauka chodzenia (1985) gorzowski almanach poetycki Nauka tańca (1985, wspólnie z Z. Łukaszewiczem) antologie wierszy członków RSTK Ślad istnienia (1991), Słoneczne winogrady (1992) i Sadzenie dębów (1997) antologia opowiadań młodych autorów Mosty ze słów (1998, wspólnie z J. Sachers) antologia wierszy o Wrześniu 1939 W ogniu, pyle i krwi (1999, wspólnie z H. Szylkinem) pamiętniki i wspomnienia osób niepełnosprawnych Na przekór losowi (1999, 2001) antologia Klubu Literackiego ZLP Słowa spod magnolii (2011) pamiątkowa księga wierszy członków oddziału ZLP w Zielonej Górze 1961–2011 I wspomnisz, i pomyślisz o mnie... (2011, wspólnie z R. Rudiakiem).

Nagrody i wyróżnienia Lubuska Nagroda Kulturalna (1957, 1978) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki (1960) Nagroda w konkursie zamkniętym na najlepsze wiersze dla uczestników bydgoskiej „Wiosny Poetyckiej” za wiersz Marsz (1962) Nagroda Kulturalna Prezydenta Miasta Zielona Góra (1980, 2009) Nagroda „Trybuny Ludu” (1984)Nagrody "Trybuny Ludu" 1984 r., "Trybuna Ludu", nr 149, 23 czerwca 1984, s. 2. Lubuski Wawrzyn Literacki (1995, 2008) Lubuska Nagroda Literacka ZLP (2013) tytuł Honorowego Obywatela Zielonej Góry (2004)

Laur im. Janusza Koniusza W 2019 Zarząd Oddziału Związku Literatów Polskich w Zielonej Górze ogłosił laur, którego patronem jest Janusz Koniusz. Jest to nagroda kulturalna przyznawana pisarzom, krytykom literatury, naukowcom, wydawcom związanych z ziemią lubuską i osobom działającym na rzecz lubuskiego środowiska literackiego. Jest przyznawana w formie statuetki i dyplomu, wręczana w trakcie gali literackiej w Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze.

Laureaci nagrody 2019 – Eugeniusz Kurzawa 2020 – Jolanta Pytel i Ryszard Błażyński 2021 – dr Krystyna Kamińska i Marek Wawrzkiewicz 2022 – Agnieszka Moskaluk i Jerzy Beniamin Zimny 2023 – dr Urszula Małgorzata Benka i Krzysztof Jeleń 2024 – Halina Bohuta-Stąpel i Grażyna Rozwadowska-Bar

Przypisy ZLP Zielona Góra. Informacje biograficzne o członkach. Wyszukiwarka nagrodzonych Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” na stronie MKiDN.

Linki zewnętrzne ZLP Zielona Góra. Informacje biograficzne o członkach

Kategoria:Członkowie Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Zielonej Górze Kategoria:Członkowie Związku Literatów Polskich (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej Kategoria:Honorowi obywatele Zielonej Góry Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Laureaci nagrody „Trybuny Ludu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pisarze związani z Sosnowcem Kategoria:Pisarze związani z Zieloną Górą Kategoria:Polscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1934 Kategoria:Zmarli w 2017