Realgar – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów rzadkich. Zbudowany jest z tetrasiarczku tetraarsenu, As4S4.
Nazwa pochodzi od arab. رهج الغار rahdż al-ghar – „pył (proszek) kopalniany”.
Charakterystyka Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju krótkosłupkowym często wzdłużnie prążkowane. z wyraźnymi zbrużdżeniami, słupowe, pylaste. Spotykany w formie zrosłych bliźniaków. Występuje w skupieniach drobnoziarnistych, pręcikowych, łuseczkowych, zbitych, ziemistych, naskorupieniach, proszkowych, naciekowych. Ładnie wykształcone kryształy spotyka się w druzach mineralnych. Jest kruchy, strugalny, przeświecający do przezroczystego. Rozpuszczalny w kwasie azotowym i wodorotlenku potasu. Łatwo topliwy wydzielając przy tym zapach czosnku. Długotrwałe naświetlanie sprawia, że na jego powierzchni pojawia się żółtawy osad, a sam minerał ulega przemianie w pararealgar lub aurypigment. Realgar jest toksyczny.
Powstanie i występowanie Powstaje w wyniku niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych; żyłach kruszcowych. Jest składnikiem osadów gorących źródeł i ekshalacji wulkanicznych (fumarola). Produkt przeobrażeń kruszców zawierających arsen. Współwystępuje z aurypigmentem, antymonitem, dolomitem, wakabayashilitem, sfalerytem, stibnitem, cynobrem.
Miejsce występowania Na świecie Stany Zjednoczone (Arizona, Kalifornia, Idaho, Luizjana, Maine, Montana, Nevada, New Hampshire, New Jersey, Nowy Meksyk, Nowy Jork, Oregon, Pensylwania, Waszyngton, Wyoming, Utah); Rosja i Gruzja – Kaukaz; Chiny – prowincja Hunan; Niemcy (Badenia-Wirtembergia, Bawaria, Hesja, Dolna Saksonia, Nadrenia Północna-Westfalia, Saksonia-Anhalt, Saksonia, Turyngia); Wielka Brytania (Anglia, Walia); Austria (Karyntia, Salzburg, Styria, Tyrol, Vorarlberg); Ponadto został stwierdzony także w: Argentynie, Australii, Boliwii, Bułgarii, Kanadzie, Chile, Czechach, Macedonii Północnej, Indonezji, Irlandii, Japonii, Kazachstanie, Kirgistanie, Meksyku, Peru, Papui-Nowej Gwinei, Maroku, Rumunii, RPA, Hiszpanii, Sudanie, Szwajcarii, Szwecji (Värmland), Turcji, Uzbekistanie, na Ukrainie, Słowacji, Węgrzech, we Francji i we Włoszech.
W Polsce Występuje w kredowych łupkach, piaskowcach i zlepieńcach fliszowych Karpat (okolice Leska). Stwierdzono go w kopalni „Orzeł Biały” (Śląsko-Krakowskie Złoża Zn-Pb), gdzie utworzył się w zwałach kopalnianych w wyniku długotrwałego pożaru. Występuje także w Rabem, Bystrem i Jabłonkach w Bieszczadach.
Zastosowanie źródło otrzymywania arsenu (70% As); stosowany w przemyśle chemicznym, szklarskim, pirotechnicznym (fajerwerki); stosowany przy produkcji farb odblaskowych, garbników, trutek, środków ochrony roślin; w przeszłości służył jako barwnik i medykament; poszukiwany i bardzo atrakcyjny kamień kolekcjonerski; kryształy bywają używane do wyrobu ozdób.
Przypisy
Linki zewnętrzne realgar na stronie Mindat.org realgar na stronie Webmineral.com
Kategoria:Kruszce i rudy Kategoria:Siarczki (minerały) Kategoria:Arsen