Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) – gatunek byliny z rodziny jasnotowatych. Ludowe nazwy: rojownik, pszczelnik, matecznik, starzyszek, cytrynowe ziele. Rośnie dziko w Afryce Północnej (Maroko, Tunezja, Madera, Wyspy Kanaryjskie), Europie Południowej i w Azji (Azja Zachodnia i Środkowa, Kaukaz, Pakistan), rozprzestrzenia się także gdzieniegdzie poza tymi obszarami. Obecnie jest znana i uprawiana na całym świecie, również w Polsce.
mały|Polskie i niemieckie marki naparów zawierających melisę lekarską.
Morfologia thumb|left|Młoda melisa lekarska thumb|left|Kwiaty Pokrój Roślina dorastająca do 60 cm wysokości. Liście Liście mają ogonek różnej długości. Blaszka jest szerokojajowata do ok. 8 cm długości i 5 cm szerokości, ostra na szczycie, w nasadzie okrągława do sercowatej. Brzegi blaszki są karbowane do ząbkowanych. Powierzchnia górna jest intensywnie zielona, powierzchnia dolna jest zielona, jaśniejsza, z wyraźnie widocznym nerwem głównym i wypukłym, siateczkowatym unerwieniem. Rozproszone włoski występują na powierzchni górnej i wzdłuż nerwów na powierzchni dolnej, która wykazuje także delikatne punktowanie. Kwiaty Na wiosnę i w lecie kiście małych, jasnożółtych kwiatków rozkwitają w miejscach połączeń liści z łodygą.
Zastosowanie Roślina lecznicza Surowiec zielarski Liść melisy (Melissae folium) – wysuszony liść o zawartości nie mniej niż 1,0% kwasu rozmarynowego. Surowiec ma zapach przypominający cytrynę. Działanie Zaobserwowano działanie uspokajające i poprawiające tempo wykonywania obliczeń, zmniejszenie bezsenności i stanów lękowych, także łagodzenie depresji oraz nerwicy. Ilość badań klinicznych na efektach melisy jest jednak ograniczona, a ich wyniki nie są definitywne. thumb|Napar z melisy Roślina uprawna Uprawiana jest od dawna w wielu rejonach Europy i na całym świecie. Sztuka kulinarna Najczęściej spożywana jest w formie naparu. Ze względu na walory smakowe świeże liście doskonale pasują do sałatek, nadając im cytrynowy smak. Dobrze zastępuje trawę cytrynową. Suszona melisa traci cytrynowy aromat. Wykorzystywana jest do produkcji likierów.
Roślina miododajna Roślina bardzo miododajna, ulubiona przez pszczoły, co zostało odzwierciedlone w nazwach (po grecku melitta to pszczoła, po łacinie mel to miód). Polskie nazwy ludowe rojownik i pszczelnik wywodzą się z tradycji nakazującej natrzeć wnętrze nowego ula świeżym zielem, co gwarantowało, że zagnieżdżały się w nim pszczoły zaraz po wyrojeniu.
Roślina kosmetyczna Stosowana w ziołowych mieszankach wykorzystywanych do tonizujących kąpieli i w kosmetykach do przetłuszczającej się cery i włosów.
Rozmnażanie Melisę lekarską rozmnaża się poprzez wysiew nasion do inspektów ogrodniczych w marcu. Uzyskaną rozsadę sadzi się w docelowym miejscu w okolicach maja, (po ustaniu przymrozków). Rozstawa powinna wynosić ok. 20–40 cm. Melisę można również rozsadzać wegetatywnie, dzieląc starsze, rozrośnięte rośliny.
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate Kategoria:Rośliny przyprawowe Kategoria:Rośliny lecznicze Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza