thumb|240px|Matterhorn – widok od strony wschodniej Edward Whymper (ur. 27 kwietnia 1840 w Londynie, zm. 16 września 1911) – brytyjski alpinista, andynista i odkrywca, zdobywca m.in. Matterhornu w 1865 roku.
W latach 1861–1865 ośmiokrotnie atakował niezdobyty podówczas Matterhorn. W kolejnej próbie 14 lipca 1865 roku wierzchołek Matterhornu został zdobyty przez 7-osobowy zespół Edwarda Whympera, który osiągnął szczyt, wspinając się granią Hörnli. Podczas zejścia czterech uczestników wyprawy zginęło, spadając w przepaść. Na górę swego życia Whymper wszedł jeszcze dwukrotnie: w 1874 i 1895.
Jest pierwszym zdobywcą m.in. następujących szczytów i przełęczy alpejskich: w 1863 Grand Tournalin w 1864 Barre des Écrins (4102 m) Col de Troilet (3703 m) Mont Dolent (3823 m) Aiguille d’Argentière (3902 m) w 1865 Grand Cornier Grandes Jorasses (4184 m – zachodni wierzchołek nazwany jego imieniem) Col Dolent (3492 m) Aiguille Verte (4122 m) La Ruinette (3875 m)
W latach 1867–1872 zdobywał góry Grenlandii, w latach 1879–1880 szczyty w Andach, a w 1901–1909 Canadian Rockies (Mount Mitchel, Mount Whymper).
Edward Whymper w latach 1879–1880 zdobył najważniejsze szczyty Ekwadoru (Chimborazo, Cotopaxi i in.), dokonał pomiarów ich wysokości i odkrył nieznane dotąd lodowce. Największe znaczenie miały jednak jego badania w dziedzinie choroby wysokościowej. W Andach udało mu się ustalić jej przyczynę i sposoby unikania.
Uchodzi również za jednego z pierwszych twórców sprzętu wspinaczkowego: ok. 1860 r. stworzył „grappling hook”, pierwowzór skyhooka; stosował urządzenie do ściągania liny po zjeździe – kółko stalowe i sznurek – które działa podobnie jak zjazd z repsznurem; używał śpiwora z koca i namiotu perkalowego z podłogą z nieprzemakalnego brezentu (typu podobnego jak w wyprawach arktycznych). W 1892 został uhonorowany Złotym Medalem Królewskiego Towarzystwa Geograficznego (Patron's Medal).
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1840 Kategoria:Brytyjscy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Brytyjscy wspinacze Kategoria:Brytyjscy twórcy literatury górskiej Kategoria:Zmarli w 1911 Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Geograficznego