Jan Nepomucen Potocki h. Pilawa (ur. 29 kwietnia 1867 w Oleszycach, zm. 13 marca 1942 w Rymanowie-Zdroju) – hrabia, właściciel Zakładu Zdrojowego w Rymanowie, poseł do Rady Państwa i Sejmu Krajowego Galicji, działacz społeczny.

Życiorys Syn Stanisława Antoniego Potockiego i Anny z Działyńskich Potockiej. Ożeniony w 1882 r. w Krakowie z Różą Marią Wodzicką (1868–1902) córką hrabiego Kazimierza Wodzickiego (1816–1889), pisarza, ziemianina, ornitologa – posła. Z nią Jan miał czworo dzieci, m.in.:

Teresę Jadwigę Potocką – zamężną za Kazimierzem Władysławem Mniszkiem Tchorznickim i Jerzym Skrzyszowskim. Aleksandra Klemensa Potockiego – ożenionego z Elżbietą Antoniną Trzeciecką z Miejsca Piastowego Jadwigę z Potockich Grabińską – zamężną za Stanisławem Bohdanem Grabińskim z Walewic.

Jan Nepomucen w 1905 poślubił w Przemyślu Marię Szajer (1879–1969), z którą miał: Ignacego Potockiego (1906–1994) dr. inż. balneologa, Jana Potockiego (mieszkał potem w Szwecji) i córki: Zofię Marię z Potockich Mańkowską, Marię z Potockich Jordan Stojowską.

W trakcie IX kadencji (1897–1900) Rady Państwa, po śmierci posła Józefa Wiktora, został wybrany na jego miejsce 7 czerwca 1899. W grudniu 1900 został wybrany posłem z kurii IV wiejskiej do Rady Państwa X kadencji (1901–1907)Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta. W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 358.. W 1913 został wybrany posłem z kurii IV wiejskiej Sanok do Sejmu Krajowego Galicji ostatniej (jednorocznej) X kadencji (1913–1914)Alojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 357.. Od 1903 był członkiem Rady c. k. powiatu sanockiego, wybrany z grupy większych posiadłości, pełnił funkcję zastępcy członka wydziału powiatowego, ponownie wybrany od 1907 nadal był zastępcą członka wydziału powiatowego, wybrany ponownie w wyborach w 1912 z grupy gmin wiejskich, pierwotnie przegrał wówczas z Kazimierzem Laskowskim wybory na stanowisko prezesa (marszałka) rady powiatowej, zaś około 1913 objął tę funkcjęAlojzy Zielecki, Struktury organizacyjne miasta, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 356..

Był członkiem oddziału sanocko-lisko-krośnieńskiego C. K. Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie. 23 listopada 1905 został wybrany przewodniczącym zarządu powiatowego w Sanoku Towarzystwa „Kółek Rolniczych” z siedzibą we Lwowie i pełnił funkcję w kolejnych latach. Według stanu z początku 1906 Jan Potocki posiadał cztery obszary dworskie na obszarze powiatu sanockiego. W 1911 był właścicielem tabularnym dóbr Posada Górna (266 ha), Wólka (91 ha), Wołtuszowa (489 ha). Według stanu z 1914 był prezesem Krajowego Związku Zdrojowisk i Uzdrowisk we Lwowie, a w strukturze tegoż był prezesem sekcji turystycznej i II wiceprezesem Własnego Galicyjskiego Zakładu Kredytowego. Pełnił funkcję prezesa założonego w 1929 sanockiego koła Polskiego Towarzystwa TatrzańskiegoEdward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne – Organizacje o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturalnym i sportowym w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 607.. W latach 20. zasiadł w radzie Komunalnej Kasy Oszczędności w Sanoku. Został wiceprezesem zarządu powołanego 10 stycznia 1931 Podkarpackiego Związku, zrzeszającego przemysłowców naftowych. Do 1934 był członkiem zarządu sanockiego oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża.

Jan Nepomucen był uzdolnionym myśliwym – jest posiadaczem rekordu Polski dotyczącego liczby strzelonych rysi (12 sztuk), w tym 3 sztuki strzelone trypletem (trzema strzałami z trzech luf drylinga). Był także właścicielem jednego z pierwszych w Galicji samochodów – austriackiego Lesdorfa z 1892 roku. Był inicjatorem budowy dróg w regionie w latach 30. W tym celu stworzył tzw. „święto pracy” – ideę, w myśl której poświęca się dobrowolnie przynajmniej jeden dzień w roku w ramach pracy społecznej na rzecz wykonania ważnego dzieła w infrastrukturze okolicy miejsca zamieszkania (budowano tak drogi, domy ludowe, kaplice, mosty, kładki itp.). Kilka odcinków dróg otwarto podczas Zjazdu Górskiego w Sanoku w sierpniu 1936. Przekazywał budulec celem wznoszenia szkół, remiz strażackich czy mostów.

Pisarz Kalman Segal w swojej powieści pt. Nad dziwną rzeką Sambation, napisanej w 1955 i wydanej w 1957, zawarł odniesienia do Jana Potockiego i jego inicjatywy „święta pracy”.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1931) „za owocną pracę społeczną na polu uzdrowiskowem”.

Zobacz też Lista sanockich posłów do Rady Państwa Lista sanockich posłów do Sejmu Krajowego Galicji

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiego Czerwonego Krzyża (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Rady Powiatowej Sanockiej (autonomia galicyjska) Kategoria:Członkowie Związku Uzdrowisk Polskich Kategoria:Działacze Towarzystwa Tatrzańskiego – Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Kategoria:Galicyjscy ziemianie Kategoria:Ludzie związani z Rymanowem-Zdrojem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu X kadencji Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji X kadencji Jan Nepomucen Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Właściciele uzdrowisk w Polsce Kategoria:Ziemianie związani z Sanokiem Kategoria:Zmarli w 1942