Potencjał tworzenia efektu cieplarnianego (GWP, z ang. global warming potential) – wskaźnik służący do ilościowej oceny wpływu danej substancji na efekt cieplarniany. Porównuje ilość ciepła zatrzymanego przez określoną masę gazu do ilości ciepła zatrzymanego przez podobną masę dwutlenku węgla. GWP jest przeliczany dla określonego przedziału czasu, zwykle 20, 100 lub 500 lat. GWP dla dwutlenku węgla wynosi z definicji 1.
Do związków o dużym GWP należą freony, np. dla freonu R-12 (CFC-12) wynosi on 10 600.
Wartość współczynnika GWP zależy od: stopnia absorpcji promieniowania podczerwonego przez daną substancję chemiczną, czasu życia danej substancji chemicznej w atmosferze.
Węgiel uczestniczy w szybkim cyklu węglowym, w którym pojedyncza cząsteczka CO2 jest usuwana z atmosfery i zastępowana inną cząsteczką CO2 nie zmieniając nadwyżki dwutlenku węgla w atmosferze. Jednocześnie CO2 w niewielkich nadwyżkach jest stosunkowo dobrze absorbowany przez przyrodę, natomiast duże nadwyżki CO2 pozostaną w atmosferze przez setki tysięcy lat lub miliony lat.
Wartości GWP dla wybranych substancji (według IPCC) Substancja Czas życia w atmosferze (lata) GWP100 Dwutlenek węgla (CO2) (nie został podany) 1 Metan (CH4) 12 (przy rozkładzie w atmosferze pozostaje CO2) 23 Podtlenek azotu (N2O) 144 296 Heksafluorek siarki (SF6) 3200 22 200 Czterofluorek węgla (CF4) 50000 5700Całkowicie podstawione chlorofluorowe pochodne węglowodorów (freony) CFC-11 (CCl3F) 45 4600 CFC-12 (CCl2F2) 100 10 600 CFC-13 (CClF3) 640 14 000 CFC-113 (CCl2FCClF2) 85 6000 CFC-114 (CCl2CClF2) 300 9800 CFC-115 (CF3CClF2) 1700 7200Wodorochlorofluorowęglowodory HCFC-21 (CHCl2F) 2 210 HCFC-22 (CHClF2) 11,9 1700 HCFC-123 (CF3CHCl2) 1,4 120 HCFC-124 (CF3CHClF) 6,1 620 HCFC-141b (CH3CCl2F) 9,3 700 HCFC-142b (CH3CClF2) 19 2400 HCFC-225ca (CF3CF2CHCl2) 2,1 180 HCFC-225cb (CClF2CF2CHClF) 6,2 620Wodorofluorowęglowodory HFC-23 (CHF3) 260 12 000 HFC-32 (CH2F2) 5 550 HFC-41 (CH3F) 2,6 97 HFC-125 (CHF2CF3) 29 3400 HFC-134 (CHF2CHF2) 9,6 1100 HFC-134a (CH2FCF3) 13,8 1300 HFC-143 (CHF2CH2F) 3,4 330 HFC-143a (CF3CH3) 52 4300 HFC-152 (CH2FCH2F) 0,5 43 HFC-152a (CH3CHF2) 1,4 120 HFC-161 (CH3CH2F) 0,3 12 HFC-227ea (CF3CHFCF3) 33 3500 HFC-236cb (CH2FCF2CF3) 13,2 1300 HFC-236ea (CHF2CHFCF3) 10 1200 HFC-236fa (CF3CH2CF3) 220 9400 HFC-245ca (CH2FCF2CHF2) 5,9 640 HFC-245fa (CHF2CH2CF3) 7,2 950 HFC-365mfc (CF3CH2CF2CH3) 9,9 890 HFC-43-10mee (CF3CHFCHFCF2CF3) 15 1500Chlorowęglowodory CH3CCl3 4,8 140 CCl4 35 1800 CHCl3 0,51 30 CH3Cl 1,3 16 CH2Cl2 0,46 10Bromowęglowodory CH3Br 0,7 5 CH2Br2 0,41 1 CHBrF2 7 470 Halon-1211 (CBrClF2) 11 1300 Halon-1301 (CBrF3) 65 6900Jodowęglowodory CF3I 0,005 1
Zobacz też Potencjał niszczenia warstwy ozonowej Lista czynników chłodniczych
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Promieniowanie atmosferyczne Kategoria:Chemia atmosfery Kategoria:Zmiany klimatu