Długoterminowa zasadnicza służba wojskowa – szczególna forma zasadniczej służby wojskowej odbywana w Siłach Zbrojnych PRL.
Wprowadzona w Wojsku Polskim w 1965 roku długoterminowa zasadnicza służba wojskowa była służbą ochotniczą mającą na celu przygotowanie specjalistów do obsługi skomplikowanego sprzętu wojskowego.
Przebieg służby Czas trwania służby wynosił: 5 lat – dla żołnierzy posiadających wykształcenie podstawowe 4 lata – dla żołnierzy posiadających wykształcenie w zakresie zasadniczej szkoły zawodowej lub odpowiednie kwalifikacje nabyte w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej.
Żołnierze pełniący służbę 5-letnią odbywali jednocześnie teoretyczną i praktyczną naukę w zakresie zasadniczej szkoły zawodowej, natomiast pełniący służbę 4-letnią doskonalili posiadane już kwalifikacje zawodowe w ramach służbowych zajęć praktycznych.
Do długoterminowej zasadniczej służby wojskowej przyjmowani byli przedpoborowi i poborowi w wieku 17–20 lat oraz żołnierze odbywający ostatnie półrocze służby zasadniczej, jeżeli nie przekroczyli 24 lat i posiadali odpowiednie kwalifikacje wymagane do służby 4-letniejŻołnierzom tym czas służby odbytej przed przyjęciem zaliczał się do ogólnego czasu trwania długoterminowej ZSW.
Długoterminowa służba wojskowa połączona z nauką zawodusłużba 5-letnia dzieliła się na dwa okresy: pierwszy okres, trwający do 1 roku, obejmował szkolenie początkowe w ośrodkach szkolnych, w których przygotowywano żołnierzy do obsługiwania sprzętu wojskowego i pełnienia służby na przewidywanych dla nich stanowiskach. W czasie tego szkolenia żołnierze korzystali z uprawnień przysługujących elewom szkół podoficerskich drugi okres służby obejmował wykonywanie zadań na odpowiednich stanowiskach w połączeniu z nauką zawodu w zakresie zasadniczej szkoły zawodowej.
Uprawnienia żołnierzy W czasie odbywania służby wojskowej żołnierzom przysługiwały: urlopy: okresowe w wymiarze 10 dni w pierwszym roku służbypo zakończeniu szkolenia początkowego i po 14 dni w dalszych kolejnych latach służby w drodze wyróżnienia okolicznościowe zdrowotne szkolne. Mogli uzyskiwać: tytuł i odznakę specjalisty wojskowego oraz tytuł i odznakę „Wzorowego Żołnierza”„Wzorowego Marynarza” uprawniające m.in. do dłuższego urlopu okresowego wyższe stopnie wojskowe: starszego szeregowca – po ukończeniu szkolenia początkowego jeżeli wyróżniali się w szkoleniu i dyscyplinie albo przesłużyli w stopniu szeregowca co najmniej 12 miesięcy kaprala – po ukończeniu szkolenia zawodowego albo w trzecim lub czwartym roku służby, jeżeli osiągnęli dobre wyniki w szkoleniu i dyscyplinie plutonowego. Ubiegać sięza zezwoleniem dowódcy jednostki wojskowej o pobieranie nauki w szkole średniej: w ostatnim roku służby 5-letniej w trzecim lub czwartym roku służby 4-letniej. Żołnierze odbywający naukę zawodu, po zaliczeniu wszystkich lat tej nauki i uzyskaniu pozytywnych ocen, otrzymywali bez zdawania odrębnych egzaminów końcowych świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej dla pracujących.
Żołnierzom przysługiwało też prawo ubiegania się: w czwartym roku służby długoterminowej – o powołanie do wojskowej służby zawodowej w korpusie podoficerów w ostatnim roku służby – o przyjęcie na drugi rok do szkół chorążych o trzyletnim cyklu nauczania.
Zwalnianie ze służby Po odbyciu pełnego okresu długoterminowej służby wojskowej żołnierze byli zwalniani i przenoszeni do rezerwy. Wcześniejsze zwolnienie mogło nastąpić w przypadkach: niezdania egzaminu ze szkolenia wojskowegopo zakończeniu szkolenia początkowego lub niezaliczenia danego roku nauki zawodu systematycznego naruszania dyscypliny wojskowej. Zwolnienie ze służby wojskowej w obu przypadkach następowało nie wcześniej niż po upływie roku od końca okresu przewidzianego dla 2–3-letniej zasadniczej służby wojskowej, a jeżeli przyczyna zwolnienia powstała w trzecim lub czwartym roku służby długoterminowej – po upływie roku od wydania decyzji o zwolnieniu. Powyższe zasady zwalniania nie miały zastosowania do żołnierzy odbywających długoterminową zasadniczą służbę wojskową bez nauki zawodu. Żołnierze ci w wypadku systematycznego naruszania dyscypliny wojskowej byli zwalniani po upływie okresu przewidzianego dla czasu trwania zasadniczej służby wojskowej w danej jednostce wojskowejpo 2 lub 3 latach służby.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Służba wojskowa w Polsce